TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 2 APRIL 2013ACHTERGROND6Scheiden is allang niet meer alleen een emotioneellastige kwestie. Ook financieel kan het mensen aardigin de problemen brengen. Zeker als zij een eigenwoning bezitten. Waar de verkoop daarvan voorheennamelijk nog een aardig startkapitaal voor de nieuwelevensfase opleverde, leidt het nu in veel gevallen toteen forse restschuld. Voor steeds meerwoningeigenaren is het huis verworden tot een enormblok aan het been.EIGEN WONINGPAKT STEEDSVAKER UIT ALSVERLIESPOST7TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 2 APRIL 2013ACHTERGRONDDe`EersteAmsterdamseOnroerendGoedVeiling'inFelixMeritesinfebruarivanditjaar(Foto: Jeroen Oerlemans / Hollandse Hoogte)8TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 2 APRIL 2013ACHTERGRONDDOOR ERIC HARMS, FREELANCE JOURNALISTTWITTER @EMHARMS #TVDVIn het huidige economische klimaat is het een veelgehoord adviesom de ellende gewoon uit te zitten. Blijf wonen waar je woont,blijf werken waar je werkt en wacht op het moment dat er vanzelfweer betere tijden aanbreken. Sommigen is die luxe echter nietgegeven. Zij worden door ontslag of echtscheiding gedwongen deeigen woning toch op de markt te brengen. Zelfs als die `onder waterstaat', wat betekent dat de hypotheek hoger is dan de marktwaarde vande woning en er dus na verkoop een restschuld over zal blijven.Uit de jaarcijfers van de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen, ver-strekker van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG), blijkt dat in 2012in totaal 3.549 huishoudens vanwege gedwongen verkoop een beroephebben moeten doen op de garantieregeling. Dat waren er in 2011 nog2.004. Relatiebe?indiging (61 procent) en werkloosheid (16 procent)waren ook in 2012 de belangrijkste oorzaken van de gedwongen verkoop,zo meldt het waarborgfonds.Het aantal gedwongen verkopen stijgt al enige tijd, licht algemeendirecteur Karel Schiffer van NHG toe. "We komen af van een niveau van500 tot 1.000 gevallen per jaar en zitten nu al op ruim 3.500. En dat aan-tal neemt de komende jaren alleen maar toe. Voor dit jaar houden werekening met 4.000 tot 4.500 gedwongen verkopen." Deels is het eenvolume-effect, aldus Schiffer. "De NHG verstrekt immers steeds meergaranties. Daarnaast is de kans dat mensen bij verkoop tegen een verliesaanlopen fors toegenomen."AAN DE BEL TREKKENNHG wordt in de eerste plaats door geldverstrekkers ge?nformeerd wan-neer eigenaren in de financi?le problemen zijn gekomen. "Maar steedsvaker krijgen we het ook van de consumenten zelf te horen. En dat isalleen maar positief. Want als het signaal pas wordt gegeven op hetmoment dat er zes maanden betalingsachterstand is, zijn we al een aar-dig eind op weg richting gedwongen verkoop. Mijn advies is dan ookaltijd om direct bij de bank aan de bel te trekken wanneer er een beta-lingsachterstand dreigt te ontstaan. Bespreek het probleem en ga samenop zoek naar mogelijke oplossingen. Want als je niets doet, gaat de bankbrieven sturen en wordt de drempel om het gesprek aan te gaan alleenmaar groter."Primair wijst Schiffer op de verantwoordelijkheid van de geldverstrek-kers. "Zij moeten op adequate wijze invulling geven aan hun wettelijkezorgplicht. En dat doen ze steeds beter. De banken hebben even moetenwennen aan het feit dat ook de achterkant van de hypothecaire dienst-verlening moest worden ingericht. Aan de voorzijde, wanneer de klantmoet worden binnengehaald, was alles al perfect geregeld. Maar aan deachterkant was dat niet zo. En dat is ook logisch. Als er weinig schadewordt opgelopen, is het alleen al uit bedrijfseconomische overwegingenniet vanzelfsprekend om veel energie te steken in het feit dat er af en toeeens iemand omvalt. Door de toename van het aantal gedwongen verko-pen zie je echter nu ook de afdelingen bijzonder beheer bij de verschil-lende banken groeien. Ze hebben even moeten wennen aan de verander-de wereld, maar nu zijn ze er klaar voor. Daar waar wij samenwerkenmet geldverstrekkers komen we dan ook meestal in goede samenspraaktot een oplossing. Ze staan niet klaar om direct het faillissement uit tespreken in geval van betalingsproblemen. Dat zou ook heel onverstan-dig zijn om te doen, want daarmee snijden ze ook in hun eigen vingers.Als banken zelf niets doen, betalen wij niet zomaar uit. Kortom, demechanismen werken."EXECUTIEVEILINGSchiffer ziet het als zijn plicht om te interveni?ren op het moment dathet proces voor de consument in de richting dreigt te gaan van een exe-cutieveiling van de woning. "Daar zijn wij absoluut allergisch voor. Alswij daarvoor een verzoek om goedkeuring krijgen, beginnen we eigen-lijk altijd met nee zeggen. Dan bellen we met de geldverstrekker en degeldnemer, en zoeken we samen naar een oplossing waarmee veiling vande woning kan worden voorkomen. Ik zeg altijd twee dingen. Een: wijzijn geen pinautomaat bij gedwongen verkoop. We moeten ervoor zor-gen dat al het geld dat wij besteden goed verantwoord kan worden. Hetmoeten dus echt noodzakelijke verkopen zijn. En aan de andere kantvinden we ook dat er iemand aan de kant van de consument moet staan.Je moet dus eerst alle mogelijkheden bezien om ervoor te zorgen dat deconsument in zijn woning kan blijven wonen of dat zijn restschuld zobeperkt mogelijk blijft."Dat beleid begint zijn vruchten af te werpen. In 2012 vond 13 procent vande 3.549 gedwongen verkopen plaats via de veiling. In 2011 was dat nog25 procent. En ondanks de gedaalde huizenprijzen lag het gemiddeldeverlies per woning in 2012 met circa 34.000 op hetzelfde niveau als hetjaar daarvoor. Schiffer: "Sinds wij dit zo intensief zijn gaan doen, heb-ben we ongeveer de helft van de beoogde veilingverkopen weten te voor-komen. In 40 procent van die gevallen zijn we erin geslaagd om in goedoverleg met alle partijen te bereiken dat de mensen in hun woning kon-den blijven wonen. En in 60 procent van de gevallen is de woning onder-hands verkocht. Weliswaar met een verlies, maar wel lager dan bij vei-ling het geval zou zijn geweest."SCHULDSANERINGToch noteert het Bureau Krediet Registratie uit Tiel al jaren achtereeneen stijgend aantal gevallen met een problematische achterstand bij debetaling van rente en aflossing van hun hypotheek. Eind 2012 betrof hetal ruim 77.000 huiseigenaren. En dat zijn er alweer tienduizend meerdan aan het begin van dat jaar, zo liet het BKR in januari 2013 weten.Een deel van die gevallen belandt uiteindelijk in de schuldsanering. Deleden van de NVVK ? `brancheorganisatie voor schuldhulpverlening ensociaal bankieren'- merken naar eigen zeggen al enige tijd dat de popula-tie huishoudens met schulden aan het veranderen is. Voorheen betrofhet meestal `bijstandsgerechtigden met beperkte financi?le kennis envaardigheden', nu zijn het steeds vaker `huishoudens met inkomen uitwerk en betere financi?le kennis en vaardigheden'.In 2011 meldde 69 procent van de leden een toename van het aantal aan-vragen tot schuldhulpverlening van mensen met een eigen woning.Volgens voorzitter Joke de Kock van de NVVK is dat aantal in 2012 alleenmaar verder gestegen. Die stijging is slechts ten dele te verklaren uit deeconomische malaise en dalende prijzen op de woningmarkt. "Een anderebelangrijke factor is dat nogal wat mensen met een eigen woning een aan-vullend krediet hebben genomen, bijvoorbeeld om schulden in te lossen,of om de aanschaf van een auto te financieren. Die mensen komen op ditmoment in de problemen, omdat de onderliggende waarde tekort schiet."PROBLEEMGEVALLENEen voorbeeld zijn starters op de woningmarkt die voor veel geld op detop van de woningmarkt een eigen woning hebben gekocht die achterafgezien eigenlijk te duur was voor het op dat moment genoten inkomen."Ze hebben een partner, een klein kind, en konden de woning alleenfinancieren dankzij het uitzicht op een sprong voorwaarts in hun carri?-re. Als die sprong uitblijft, de baan verloren gaat, en vervolgens ook nogeens de relatie misloopt (een op de drie huwelijken draait uit op eenscheiding; in 2011 waren er 32.510 scheidingen, aldus het CBS , EH) danhebben deze mensen acuut een groot probleem."9TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 2 APRIL 2013ACHTERGRONDMaar dat zijn niet de enige probleemgevallen. De Kock: "Denk bijvoor-beeld aan mensen met een eigen bedrijf of zelfstandigen zonder perso-neel, die altijd goed hebben verdiend en daar ook hun bestedingsgedragop hebben afgestemd. Nu krijgen ze als gevolg van de crisis opeens veelminder opdrachten binnen en zien daardoor hun omzet fors teruglo-pen, maar kunnen of willen hun uitgavenpatroon niet aanpassen. Enook ouderen komen in de problemen. Eigenlijk willen ze verhuizen naareen appartement, maar hun vermogen zit in de huidige woning. Die isechter soms zo verouderd of kampt zozeer met achterstallig onderhouddat zij niet verkocht kan worden. En geld om de renovatie te betalen iser niet."In het algemeen geldt dat mensen te lang blijven hangen in hun oudebestedingsgedrag, terwijl de omstandigheden eigenlijk vragen om eenaanpassing daarvan, merkt De Kock. "Zij komen uit een hoogconjunc-tuur, toen alles alleen maar meer werd: de waarde van het huis, de hoog-te van het inkomen. Nu is het tegenovergestelde het geval. En dat komtvoor velen als een grote schok. Ik krijg mensen in mijn praktijk die ver-dwaasd om zich heen kijken: `Hoe kan dit nu? Vorig jaar had ik eenvrouw, twee kinderen, een huis en een goede baan, en nu zit ik hier, rela-tie verbroken,zonder partner, zonder huis, zonder baan, maar met een enorme schuld.' Hetbewustzijn dat dit iedereen kan overkomen mag wat de NVVK betreftzeker toenemen."ZORGEN NEMEN TOEVolgens Hans Andr? de la Porte van de Vereniging Eigen Huis is dat opdit moment ook absoluut aan de orde. "Wij merken dat steeds meerwoningeigenaren zich zorgen beginnen te maken over de eigen financi-ele situatie. Vooral ook omdat het voor veel mensen al jaren geleden isdat ze hun hypotheek hebben afgesloten. In economisch gunstiger tij-den leek er niets aan de hand en leek de gemaakte keuze voor bijvoor-beeld een grotendeels aflossingsvrije tophypotheek ook prima. Maar nude huizenprijzen maar blijven dalen en voor nieuwe hypotheken deplicht om af te lossen is ingevoerd, begint men zich toch achter de orente krabben."Het zijn de mensen die in de hoogtijdagen voor het maximale gingendie nu als eerste in de problemen komen. "Zij hebben een hoge, aflos-singsvrije hypotheek, die inmiddels allang niet meer wordt gedekt doorde waarde van de woning en kunnen de lasten alleen dragen omdat bei-de partners een inkomen hebben. Als er ook maar iets in hun situatieverandert ? verlies van werk, scheiding, ziekte of hoge kosten van kin-deropvang in combinatie met minder werken ? komen deze mensen alheel snel in de problemen."Ook de Vereniging Eigen Huis adviseert haar leden om eventuele proble-men zo snel mogelijk bij de hypotheekverstrekker te melden. "Iederewoningeigenaar moet op die beslissende momenten zijn verantwoorde-lijkheid nemen. Als je merkt dat het niet meer gaat, moet je in actiekomen. Hoe eerder je dat doet, des te beter is de hulp die geboden kanworden."Ook al is de drempel om dat te doen hoog. "Mensen zijn er inderdaadbang voor. Zij denken dat, als ze de bank bellen terwijl er nog niets aande hand lijkt, ze direct onder curatele worden gesteld en alle gunstigeregelingen en kredietlimieten worden teruggeschroefd. Die vrees isvaak, maar niet altijd ongegrond, want de hypotheek is het eerste watMeteenopenhuiswordtdittekoopstaandehuisonderdeaandachtgebracht(Foto: Sabine Joosten / Hollandse Hoogte)10TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 2 APRIL 2013ACHTERGRONDbetaald moet worden. Als dat niet meer lukt is er financieel vaak meeraan de hand. Natuurlijk is het beperken of afsluiten van kredietfacilitei-ten, zoals een persoonlijk of flexibel krediet, een mogelijkheid. Maar wijzien dat alleen gebeuren als de situatie ernstig is. Als dat niet - of nogniet - het geval is, kijken de banken realistisch mee naar een voor allepartijen zo gunstig mogelijke oplossing."ANDER KALIBERToch merkt Joke de Kock dat in de sanering van de schuldpositie hetbezit van de eigen woning de zaak in feite alleen maar ingewikkeldermaakt. "Niet in de laatste plaats omdat de schuldeiser, de bank of de ver-zekeraar, van een ander kaliber is dan bijvoorbeeld een postorderbedrijf.De hypotheekverstrekker kan namelijk op basis van de hypothecaireactie beslag leggen voor de totale hypotheeksom. Dat is een enormmachtsmiddel. Vaak zien we dan ook gebeuren dat mensen geen achter-stand hebben op de hypotheek, maar des te meer schulden hebben opallerlei andere posten. Terwijl de kern van het probleem juist die te durewoning is."In de huidige markt ligt een oplossing daarvan niet voor het oprapen."Verkopen levert een forse restschuld op; en het huis aanhouden leidttot structurele financi?le problemen. Om daaruit te komen moet jedoorvragen. Niet alleen naar het inkomen of het vooruitzicht op werk,maar ook: hoe belangrijk is deze woning voor je? Maakt het niet uit waarje woont of wil je hier juist oud worden? Hoe is de staat van het onder-houd? Moeten er op korte termijn maatregelen worden genomen? Ofkan het huis nog wel een poosje zonder onderhoud? Als al dat soortzaken in kaart is gebracht kun je de diverse belangen tegen elkaar afwe-gen en duidelijke prioriteiten stellen in de uitgaven. Vervolgens kan danhet gesprek met de schuldeisers worden aangegaan."Die gesprekken verlopen lang niet altijd even gemakkelijk. "Veel hypo-theken zijn in handen van verzekeraars die alleen via een call center tebereiken zijn. Of er is een intermediair bij betrokken die zijn provisieinmiddels binnen heeft en dus zijn handen er vanaf heeft getrokken. Datmaakt het voor ons wel ingewikkeld."Wat het ook ingewikkeld maakt is de huidige situatie op de woning-markt. "Wanneer mensen uiteindelijk toch gedwongen zijn hun woningRabobank, ING Nederland en ABN AMRO zijn de top drie hypo-theekverstrekkers van Nederland. Stuk voor stuk stellen zij dat hetaantal wanbetalers in hun geval beperkt blijft. Dat is volgens debanken mede te danken aan het feit dat zij veel werk maken vanhet voorkomen van betalingsachterstanden bij hun klanten.Rabobank heeft relatief weinig wanbetalers, zo stelt persvoorlichterKees Nanninga. "We blijven lang achter onze klanten staan, we helpenze vroegtijdig en we zetten indien nodig en gewenst onafhankelijke bud-getcoaches in. Dat gebeurt op onze kosten. We doen er kortom alles aanom de problemen te voorkomen. En dat begint al bij het verstrekken vande hypotheek." Echtscheiding is volgens hem de belangrijkste oorzaakvan wanbetaling. "En dan vooral een scheiding waarbij de partnersmoeite hebben om samen tot een regeling te komen."Ongeveer 0,43 procent van de 1,1 miljoen hypotheekklanten vanRabobank heeft een achterstand van meer dan drie maanden. "Een grootdeel van deze achterstanden wordt gelukkig weer opgelost met de klant.Slechts 0,025 procent (280 in 2012) van deze gevallen leidt tot eengedwongen verkoop van het huis. Dit laatste betreft voornamelijk klan-ten die onvindbaar zijn, frauderen dan wel structureel weigeren mee tewerken."Volgens Nanninga heeft Rabobank een relatief laag aandeel in de veilin-gen in Nederland. "Ten opzichte van ons marktaandeel in hypothekenvan 25 procent is het aandeel in veilingen slechts 11 procent (280 van de2.400). Het aantal veilingen daalt momenteel vanwege de grote nadrukop het vinden van een oplossing via betaalregeling of eigen verkoopdoor de klant. De ongunstige marktomstandigheden en lage veilingop-brengsten versterken dit nog."Klanten met problematische hypotheekschulden worden daarnaastactief doorverwezen naar schuldhulpverleningsinstanties, aangeslotenbij de NVVK. "Wij zien echter dat weinig klanten deze weg ook volgen(enkele tientallen per jaar voor zover bij ons bekend). Dit is met nameomdat lang niet elke schuld problematisch is en vraagt om dit traject.Wel werkt Rabobank samen met een aantal banken en de NVVK omschuldhulpverlening beter te co?rdineren en inzichtelijker en toeganke-lijker te maken voor de consument met problematische schulden."BEWUSTWORDINGOok Jeroen Baardemans, communicatieadviseur van ING Nederlandwijst er in zijn reactie op dat de betalingsachterstanden bij ING de afge-lopen jaren stabiel zijn en op een zeer laag niveau liggen, `zeker in verge-lijking met het buitenland'. "Nederland kent een van de laagste beta-lingsachterstanden bij hypotheken in Europa. De problematiek van deachterstanden is wel toegenomen: mensen hebben vaak meer schuldenbij andere instanties als ze met hun hypotheek in achterstand komen.De kans op herstel en oplossing is daardoor licht gedaald."Het totale aantal klanten met een betalingsachterstand over het afgelo-pen derde kwartaal lag op 1,3 procent. Het jaar daarvoor was dit nog 1procent. Slechts 0,7 procent van de klanten heeft een achterstand vanmeer dan 90 dagen.Volgens Baardemans wordt een klantsituatie problematisch als de klantmeerdere maanden achtereen niet in staat is zijn hypothecaire maand-lasten te betalen. "Voor de meeste mensen maken de hypotheeklasteneen substantieel deel uit van de maandelijkse uitgaven. Bovendien isgebleken dat klanten die langdurig niet in staat zijn de hypotheek tebetalen, vaak ook niet in staat zijn om andere rekeningen te betalen."ING begrijpt dat klanten zich op basis van ontwikkelingen in de per-soonlijke situatie zorgen kunnen maken over de betaalbaarheid van hunhypotheek, aldus Baardemans. "Daarom introduceert ING deHypotheek Hulp, een middel om klanten inzicht te geven in hun finan-ci?le situatie. Naast informatie over de economische ontwikkelingen inNederland kunnen klanten ook inzicht krijgen in hun inkomsten- enuitgavenpatroon. Als klanten hier behoefte aan hebben kunnen zij bij debank terecht voor hypotheekadvies. ING zal zelf ook proactief in gesprekDOOR ACTIEF KLANTENCONTACT HOUDEN11TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 2 APRIL 2013ACHTERGRONDte verkopen, is het volgende probleem: waar gaan ze naartoe? Er staanimmers geen duizenden huurwoningen vrij. Vijf jaar geleden kon je nagedwongen verkoop nog versneld in aanmerking komen voor een huur-woning. Nu treft het zoveel mensen, dat woningcorporaties echtschei-ding en gedwongen verkoop eigenlijk niet meer als reden voor urgentiezien."LUCHTFIETSERIJDe situatie verandert natuurlijk op het moment dat de woningmarkt weeraantrekt en de woningprijzen weer gaan stijgen. Bij de Vereniging EigenHuis hopen ze dat het dieptepunt zo snel mogelijk zal worden bereikt.Hans Andr? de la Porte: "2014 wordt vaak genoemd als het omslagjaar,maar eigenlijk is iedere voorspelling luchtfietserij. Want we hebben delaatste jaren wel kunnen zien dat de werkelijkheid zich telkens weeranders ontwikkelt dan verwacht. Natuurlijk moet de economie weer uithet dal komen. Maar daarnaast zal er iets tussen de oren moeten gebeu-ren. Wanneer vinden wij als consumenten dat de crisis voorbij is?Wanneer durven we weer te gaan investeren en te consumeren?"Maar ook als dat gebeurt zal het op de woningmarkt nooit meer wordenzoals het was, vermoedt hij. "De visie op het eigen woningbezit is veran-derd. De risicoperceptie is namelijk terug. Een eigen huis was tot de cri-sis geen risicofactor en werd door snel te kopen en verkopen voor som-migen zelfs een middel om geld mee te verdienen. Je kreeg bijna altijd jeinvestering terug en veelal nog wel wat meer. Dat is nu totaal veranderd.De combinatie huis en verlies was eens de uitzondering en is nu deregel. Mensen die nu een huis willen kopen, doen dat echt om er langja-rig in te kunnen blijven wonen en niet om snel weer te kunnen verko-pen. Je moet dus niet alleen zeker zijn van het huis, maar ook van jeinkomen en van je relatie. Hoe moeilijk dat ook is. Want iedere snelleverandering leidt linksom of rechtsom tot verlies."gaan met haar klanten om te voorkomen dat klanten betalingsachter-standen oplopen op hun hypotheek."Op een speciale website (www.ing.nl/hypotheekhulp) kunnen klantenmet middelen zoals de Nibud BufferBerekenaar en Nibud PersoonlijkBudgetadvies inzicht krijgen in de eigen financi?le situatie. Daarnaast isop de website informatie te vinden over wat de kant kan doen op hetmoment dat hij zijn hypotheek niet meer kan betalen.Baardemans: "Klanten die verwachten dat ze in de betalingsproblemenkomen kunnen vrijblijvend contact opnemen met ING via de HypotheekHulplijn. Zo kan ING samen met de klant afspraken maken nog voordatde klant een achterstand heeft. ING zal ook zelf proactief klanten gaanbenaderen als de verwachting is dat zij in de betalingsproblemen kun-nen komen. Bij ruim 80 procent van de klanten komt ING, nadat een eer-ste betaling niet is voldaan, succesvol tot afspraken waardoor de achter-stand wordt hersteld."Een instrument dat daarvoor wordt ingezet is bijvoorbeeld deHypotheek Rentepauze. "Daarmee wordt klanten die tijdelijk in de beta-lingsproblemen (dreigen te) komen vanwege een (verwachte) inkomens-daling door bijvoorbeeld werkloosheid, de mogelijkheid geboden om tij-delijk een deel van hun hypotheekrente niet te betalen. Na afloop van deHypotheek Rentepauze wordt een betalingsafspraak gemaakt, waarbijde klant de niet betaalde rente weer inloopt." Ook hiervoor is een specia-le website ingericht: www.ing.nl/hypotheekzorgen.Volgens ING staat voorop dat mensen zich bewust moeten zijn van huneigen financi?le situatie. "Als er belangrijke zaken veranderen dieinvloed hebben op de betalingsmogelijkheden van de klant, willen wedit graag zo snel mogelijk weten om indien nodig daarover met de klantin gesprek te gaan. Maar ook in het algemeen willen wij klanten bewustmaken van wat zij zelf kunnen doen om meer inzicht en overzicht inhun financi?le situatie te krijgen en indien nodig/wenselijk daarovermet ING in gesprek te gaan. Zo zijn klanten beter voorbereid op mogelij-ke onverwachte omstandigheden."KLANTGESPREKKENBij ABN AMRO kiezen ze onomwonden voor een proactieve benadering."Wij voeren op dit moment de meeste klantgesprekken met bestaandeklanten om te spreken over (mogelijke) onderwaarde van hun huis of(mogelijke) betalingsproblemen", aldus communicatieadviseur Karen deVries. "De focus van ABN AMRO ligt in 2013 op het proactief benaderenvan de bestaande klanten met voor de klant relevante thema's, zoalspotenti?le restschuld, betaalbaarheid en het omzetten van Box 3 naarBox 1. We nemen proactief contact op met klanten om hen bewust temaken van een potenti?le onderwaarde (restschuld), maar ook om inoverleg met hen te zoeken naar mogelijkheden (programma ZorgeloosWonen). In dat kader hebben we in de afgelopen maanden zo'n 45.000klanten benaderd."Daarnaast beschikt ABN AMRO sinds een kleine drie jaar over hetHypotheek Care Team. "Hier werken ongeveer 25 mensen en het teambreidt uit", aldus De Vries. "Het is opgericht om klanten die in de pro-blemen dreigen te komen te helpen. Oplossingen worden per klantbekeken. Ons advies is dat klanten bij voorkeur zo vroeg mogelijk bijons aankloppen bij een eerste vermoeden van problemen en niet wach-ten tot er al een (onherstelbare) achterstand is opgelopen. HetHypotheek Care Team is er juist om mensen zo goed mogelijk te helpenen dat lukt het beste in een vroeg stadium. In de afgelopen jaren zijnongeveer 14.000 klanten op deze manier geholpen."Mede dankzij deze aanpak zijn er nauwelijks grote betalingsachterstan-den. "We richten ons in eerste instantie op het gezond maken van definanci?le situatie van de klant zodat de achterstand opgelost wordt.Met een portefeuille van 800.000 hypotheken heeft ABN AMRO slechtseen zeer beperkt deel van de klanten een achterstand van enkele wekentot drie maanden. 97 Procent herstelt weer binnen zes maanden. In 0,25procent van de gevallen leidt een betalingsachterstand tot onderhandseverkoop of veiling. De top van oorzaken zijn hier: echtscheiding,(gedwongen) werkeloosheid en slechte financi?le huishouding."BANKEN PROBLEMEN BEPERKT