20TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 5 OKTOBER 2011REACTIE20DOOR REIN BAKKER DIRECTEUR STICHTING OPMAATHet kooprecht voor huurders van een corporatiewoningverscheen vorig jaar tamelijk onverwacht in het regeerak-koord van onze gedoogcoalitie. Sindsdien verscheen ereen flink aantal publicaties waarin feiten en meningenover de vermeende gevolgen van het kooprecht regelma-tig om voorrang streden.We zijn nu ruim een jaar verder en ik heb nog niet het gevoel dat erecht schot zit in de diverse argumentaties. Wat mij betreft is er sprakevan een gemiste kans. Vorig jaar zomer schreef ik een reeks van vierweblogs over het kooprecht. Daarin uitte ik onder andere mijn ver-bazing over het feit dat er in de discussie, die ontstond kort nadat dekabinetsplannen over een kooprecht bekend werden, direct voor defen-sieve toon werd gekozen. Daarbij werden ervaringen in het buitenland,vooral de gevolgen van de Britse `Housing Act', wel erg kort door debocht in de argumentatie betrokken. Een jaar of 8 geleden was ik zelfop bezoek bij een Britse corporatie in het zuiden van Engeland en ikmoet eerlijk zeggen dat de gevolgen van de `Housing Act' inderdaadniet onverdeeld positief waren.Maar Nederland is Engeland niet en ik verbaas mij er dan ook totop heden over dat er in de discussies over het kooprecht zo weiniggebruik gemaakt wordt van de opgedane ervaringen in ons land. Waarde verkoop van corporatiewoningen tot ver in de jaren negentig nogvloeken in de kerk was, heeft dit in de afgelopen tien jaar een behoor-lijke vlucht genomen. Veel corporaties bieden immers al jaren een deelvan hun huurwoningen te koop aan. Dit aanbod doen zij zowel aan hunhuurders, als na een huuropzegging aan woningzoekenden. Een aantalcorporaties gaat daarin bovendien best ver. Zij starten een Te Woon-programma en bieden zo een groot deel van hun huurders en woning-zoekenden de keus tussen huren, kopen of kopen met korting.Ik ben van mening dat we juist van deze praktijkervaringen veel kun-nen leren. Zo blijkt bijvoorbeeld dat het boeken van resultaten metkeuzeprogramma's een kwestie is van lange adem. Het blijkt onderandere dat veel bewoners best willen kopen, maar dit vaak niet kun-nen. De redenen om niet kunnen kopen lopen uiteen, maar vaak is hetinkomen van potenti?le kopers te laag of niet stabiel dan wel duurzaamgenoeg om de hypothecaire financiering rond te krijgen. Specifiek voorde corporatiehuurders geldt bovendien dat zij vaak te oud zijn om, metslechts weinig eigen geld, een hypotheek te kunnen afsluiten. Ten op-zichte van het landelijk gemiddelde is het aandeel 55-plussers immersoververtegenwoordigd in het huurdersbestand van corporaties.Bovendien moet bedacht worden dat veel mensen helemaal niet willenkopen. Vooral naarmate zij ouder worden zien zij op tegen het onder-houd en de risico's van de waardeontwikkeling. En daar is natuurlijkniets mis mee. Als deze mensen er bewust voor kiezen om te blijvenhuren, blijken ze doorgaans toch positief over het feit dat hen de mo-gelijkheid is geboden om te kopen.Tegen deze achtergrond valt het mij dan ook op dat er in de discus-sie over het kooprecht doorgaans maar weinig aandacht is voor deresultaten die corporaties de afgelopen jaren hebben geboekt met hetbieden van meer keuzemogelijkheden aan hun bewoners. Het verkopenvan woningen met instrumenten als Koopgarant, Startersleningenetc. heeft de afgelopen jaren immers een flinke vlucht genomen. Naast25.000 Koopgarantwoningen werden er zeker nog een stuk of 15.000verkocht met producten als Slimmer Kopen en de SVN-starterslening.De ontstane standaardisering heeft er bovendien toe geleid dat de grotehypothecaire financiers doorgaans graag een hypotheek verstrekken bijdergelijke verkopen.Als we in de discussie over het kooprecht nu eens wat meer oog zoudenhebben voor de daadwerkelijke resultaten en als corporaties bovendienwat minder huiverig zouden zijn om hun klanten meer keuzemogelijk-heden te bieden, dan zal de toon van het debat merkbaar veranderen.Dit debat hoeft dan immers minder vanuit het defensief gevoerd zalworden. Het zou naar mijn mening veel beter zijn voor het imago vande branche om te wijzen op de geboekte successen en nieuwe moge-lijkheden die zij hun klanten bieden dan uitsluitend oog te hebbenvoor de risico's. Helemaal als je bedenkt dat een koopwoning voor demeeste starters al jaren de norm is, simpelweg omdat ze daarin zijnopgegroeid.KOOPRECHT? DAT MOETHELEMAAL NIET NODIG ZIJNIn de discussie over het kooprecht is vaak maar weinig aandacht voor de resultaten die corporaties deafgelopen jaren hebben geboekt met het bieden van meer keuzemogelijkheden aan hun bewoners, vindtRein Bakker. Hij reageert op het artikel over Right to Buy, getiteld `Het kooprecht en de Britse lessen', inhet Tijdschrift voor de Volkshuisvesting van augustus van dit jaar.