14TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 4 AUGUSTUS 2011INTERVIEWSOCIALE BEVLOGENHEID EERDERHANDICAP DAN VOORWAARDEDe terugkeer van het idealisme in de volkshuisvesting is het enige dat woningcorporaties kan behoedenvoor hun ondergang, denkt Andr? Thomsen, emeritus hoogleraar Woningverbetering en Woningbeheer."Mijn hoop is gevestigd op de jeugd."DOOR ERIC HARMSThomsen ziet het met lede ogengebeuren: de verharding van desamenleving, de opkomst van hetpopulisme en de wijze waaroptegenstellingen in de maatschap-pij eerder worden aangewakkerd dan afge-zwakt. In een dergelijk klimaat is het nietmeer dan logisch dat het idealisme de slagmet het eigenbelang dreigt te verliezen,meent hij. Ook in de volkshuisvesting."Sinds de verzelfstandiging van de woning-corporaties is de wereld er heel anders uitgaan zien. Om in die sector werkzaam te zijnis maatschappelijke en sociale bevlogenheidnu eerder een handicap dan een voorwaarde.En dat doet mij pijn. Want mijn voornaam-ste ideaal is nog altijd een samenlevingwaarin we zorgzaam en liefdevol met elkaaromgaan, ook in moeilijke tijden. Ik zie datals een voorwaarde voor een echt democra-tische samenleving. Dat ideaal wordt ookdoor velen gedeeld, denk ik. Alleen: vrijwelniemand levert er nog actief een bijdrage aan.Geld verdienen is een dominante drijfveergeworden voor het handelen van zowel decommerci?le als de sociale vastgoedontwik-kelaars."PATSERIGE BEDOENINGDe meest recente editie van de vakbeurs Pro-vada was in dat opzicht illustratief. "Het wassowieso weer een patserige bedoening, waarhet geld tegen de plinten van de stands aan-klotste. Maar wat mij verbaasde was dat demeest protserige beurspresentaties die vaneen aantal corporaties en grote gemeentenwaren. Dat geeft wel aan hoezeer sommigepartijen hun maatschappelijke ori?ntatie zijnkwijtgeraakt."Woningcorporaties zullen de eerste zijn omdit te bestrijden, verwacht Thomsen. "Maarhet spijt me enorm: ik kan niet anders danconstateren dat er vele lichtjaren zitten tus-sen wat corporaties zeggen te willen doenen wat ze feitelijk doen. De goede niet te nagesproken, hoor. Want die zijn er zeker. Maarfeitelijk wordt de ruimtelijke inrichting vanNederland gewoon gecontroleerd door eenbeperkte, op de korte termijnwinst gerichtegroep van ontwikkelaars, corporaties engemeenten, die zich weinig aan de maat-schappij gelegen laten liggen."De wijze waarop zij het aanbod vorm eninhoud geven heeft volgens hem namelijkniets te maken met vraaggerichtheid, klant-vriendelijkheid of duurzaamheid. "Dat soorttermen wordt weliswaar onverholen alsreclameslagzinnen uit de mond geperst maarhet is pure oplichterij. Het gaat louter ommarktpositie, grondposities en rendement."NIET WEG TE BRANDENThomsen is de laatste om te stellen dat hetvroeger allemaal beter was. "Idealisme isgeen generatiekwestie. Het gemopper op deheersende macht is van alle tijden. Evenalshet opportunisme dat daarop volgt. Wantmensen zeggen altijd dat ze een anderesamenleving willen, maar brengen dat ver-volgens als ze de touwtjes zelf in handen heb-ben niet meer in de praktijk. Ook de naoor-logse generatie heeft met een noodvaart debanen overgenomen van de generaties daar-voor onder het voorwendsel dat het allemaalanders moest. Maar toen ze eenmaal op hetpluche waren beland, waren ze er niet meerweg te branden en veranderde er niets."Desondanks, of misschien wel tegen beterweten in, houdt Thomsen hoop op beter."Het idealisme keert terug in Nederland, inhet vastgoed en in de volkshuisvesting. Enwoningcorporaties nemen daarin het voor-touw. Er is geen andere manier. Want als zijdat niet doen, zijn ze op enig moment uitbeeld verdwenen. Nu al leeft steeds breder inde politiek de vraag: wat moeten we eigenlijknog met die corporaties?"Het behoud van bestaansrecht vereist datcorporaties hun maatschappelijke gezichtlaten zien en op die manier weer een rolvan betekenis gaan spelen. "Wordt geenvastgoedbedrijf met een apart bedrijfson-derdeeltje, gespecialiseerd in het zorgenvoor alles wat ziek, zwak en nooddruftig isop de woningmarkt. Maar wees een organi-satie die recht doet aan het vertrouwen datde samenleving in haar stelt om de gegevenmaatschappelijke taken naar eer en gewetenuit te voeren."Bij de jongere generaties in de volkshuisves-ting merkt Thomsen tot zijn opluchting ietsvan hernieuwd elan om die maatschappelijkerol weer op te pakken. "Daar zie ik een kente-ring. Jongeren maken hun keuzes niet meeralleen op basis van poen en positie, maarvooral ook op basis van inhoud. Dat stemtondanks al mijn somberheid toch enigszinshoopvol."Andr?ThomsenIDEALEN