In dit nummer: Plannen makenStedebouwOfficiele mededel'mgenSummaryjanuari 1962LJitgave van hetNederlands Instituut voorVolkshuisvesting en Stedebouwstedebouw & volkshuisvestingT*l?foon 778566WAND- en VLOERTEGELSMOZAIEKonverglaasdverglaasdglasMARMER-TEGELSNATUURSTEENVorstvrij materiaalin tegels en strippenPLASTIC-VLOERENVAKKUNDIGEILIGLUGtagebedrijffzware transportensloopwerken endemontagesonze specialiteit:uitvoering zonder stagnatie inlopend bedrijfOnze afd. Nieuw IJzer maakt Utevens gaarne offerte voorbalk- plaat- en profielijzerTegen zeer aantrekkelijke prijzen.DE BOER ENPURMERENDN.V.TELEFOON 02990-3258ModerneLIFTENNEDERLANDSFABRIKAATSTARLIFTVoorburg - tel. 778400 (070)ICIHTvoor WONINGBOUWin de vrije sector envallende onder dePREMIEREGELINGENtvorden verleend doori-aTfTn-pnirT^ i nZoutmanstraat 42,^s-GravenhageTelefoon 070-333860^is.s&vUitgave van hetNederlands Instituut voorVolkshuisvesting en StedebouwMaandhludjannari 196243e jaargang no. 1Redactie:Mevrouw Prof. C. W. VisserMe]. R. HartstraProf. C. van EesterenMr. C. A. van GorcumH. ]. A. Hovens GreveProf. Mr. A. KleijnDrs. R. KokIr. P. K. van MeursAdres voor Redactie en Abonnementen:Lange Voorhout 19, 's-GravenhageTelefoon 184225Advertenties:Keizersgracht 188, Amsterdam-C.Postgiro nummer 113028Telefoon 249128Prof. Dr. S. O. van PoeljeMr. Ir. M. M. van PraagW. ScheerensIr. W. van TijenDrs. W. ]. ValkenburgDrs. H. V. d. WeijdeIr. W. WissingDit nummervertoont in zijn uiterlijke gedaante een aantal veranderingen, met behoud echtervan de algemene opzet. De omslag is voor de jaargang 1962 enigszins gewijzigden verder is getracht de leesbaarheid van de tekst te verbeteren door de keuzevan een groter lettertype voor de artikelen en een grotere interlinie voor be-richten.Met betrekking tot de inhoud kan worden vermeld dat in dit nummer eenbegin wordt gemaakt met een vaste rubriek, die kanttekeningen zal bevattenbij belangrijke administratieve en rechterlijke beslissingen op ons gebied. Vroc-ger werden deze beslissingen 'in uittreksel opgenomen, maar dit is sedert ge-ruime tijd praktisch onmogelijk geworden, doordat het aantal uitspraken zeeris toegenomen. Naast deze rubriek werden vroeger van 'tijd tot tijd kantteke-ningen bij belangrijke beslissingen opgenomen.De Redactie he'eft nu de heer C. C. A. van lersel, ambtenaar bij de Verenigingvan Nederlandse Gemeenten, bereid gevonden voor het Tijdschrift een rubriekte verzorgen, waarin beknopte notities zullen worden opgenomen bij uitspraken,die voor de praktijk van bizonder belang zijn. De inhoud van de beslissingenzal hierin in voldoende mate worden samengevat, zodat ook de lezer, die devolledige tekst niet onder zijn bereik heeft, de beschouwingen zonder moeitekan volgen.Nog een verandering, die bij het begin van de nieuwe jaargang wordt voltrok-ken, is de vervanging van de oude rubriek ,,Overzicht van Tijdschriften" dooreen berichtgeving, deels onder Binnenland, deels onder Buitenland, waarin eenbeperkte keuze zal worden gemaakt uit de artikelen in de inkomende tijd-schriften, gerangschikt naar het onderwerp. De keuze zal worden bepaald doorde mate, waarin de artikelen de belangstelling verdienen van de nederlandse le-zer. Het aantal artikelen, dat hierin zal warden opgenomen, zal aanmerkelijkkleiner zijn dan het aantal, 'dat vroeger in het overzicht van tijdschriften werdgereleveerd, maar hiertegenover staat dat nu rveelal uitvoeriger uittreksels zul-len warden gepubliceerd. De Redactie verwacht dat de rangschikking naar on-derwerpen, de cancentratie op hetgeen vaar Nederland van meer dan gewoonbelang is en de uitvoeriger weergave verbeteringen zijn, die aan het nut-tig effect ten goede zullen komen. 2ij beschouwt deze verandering overigens aheen proef, die haar over enige tijd gelegenheid zal verschaffen met meer kennisvan zaken over de wijze van voortzetting van de op andere tijdschriften berus-tende documentatie te beslissen.In dit eerste nummer van de nieuwe jaargang wordt de blik gericht op de ten-toonstelling ,,Plannen Maken", jubileumtentoonstelling van de Bond van Ne-derlandse Stedebouwkundigen, die eind 1961 te Amersfoort is gehouden. DeHeer Ir. W. F. Schut geeft een inleidend artikel, waarin de motieven wardenuiteengezet, die de samenstellers van de tentoonstelling hebben geleid. Daarnawordt in een beperkt aantal reproducties van tentoongestelde plannen eenheeld gegeven van hetgeen de tentoonstelling bevatte en tegelijk oak, zij het oakuiteraard zeer globaal )en onvolledig, een beeld van de huidige nederlandsestedebouw. Elk plan wordt vergezeld door een korte taelichting door de ont-werper of de ontwerpende dienst.Tenslotte bevat dit nummer de gebruikelijke rubrieken. De StedebouwkundigeKroniek is deze keer onderbroken. In het februari-nummer zal zij wardenvoortgezet.Het spijt de Redactie dat de verschijning van dit nummer vertraging heeftondervanden, als gevolg ^van de overgang op een gewijzigde layout. De Redactieblijft ernaar streven de achterstand in te halen, in averleg met de Redactie vande Waningbouwvereniging, die met soortgelijke moeilijkheden te kampen heeft.InhoudDe zilveren B.N.S. exposeert. ,,Plannen Bodegraven, plan de Meye, Ir. W. Wis-Maken", Ir. W. F. Schut .... 3 sing 15Kampen structuurplan, Jhr. Ir. J. de Spijkenisse, Centrumplan, Instituut StadRanitz 5 en Landschap van Zuid-Holland . . 16Utrecht uitbreidingsplan kanaleneiland,,,,.,,,. -, StedebouwStadsontwikkeliing /,, ir 1 1 I ^ 1 o Turidisch kommentaar, C. C. A. vanEmmen Valtherbos, Gemeentewerken . ? ?'lersel . . 19Biddinghuizen dorpsplan, Ir. R. Hajema 9,,,, . . j 1 T c Binnenland 20wageningen uiterwaardenplan, ir. s.. _ , , .. Buitenland 21J. van tmbden lUMiddelburg, uitbreidingsplan ,,de Grif- Offidele Mededelingen 'fioen", Irs A. Rothuizen en P. J. 't Nederlands Instituut 22Rijksdienst voor het Nationale Plan . 24Hooft 13's-Hertcgenbosch industrieterreinde Wolfsdonken, Gemeentewerken . . 14 Summary 24Ahonnementsprijs / 20,--. Losse nummers f 2,--.De leden van het Nederlands Instituut fvoor Volkshuisvesting en Stedebouw en de leden vande Nationale Woningraad ontvangen het blad kosteloos.Planner! MakeDe zilveren B.N.S.exposeert.,,Plannen Maken"Ir. W. F. SchutDe stedebouw doet een greep naar de totaliteit. Tegelijkertijd richt hij zich opde toekomst. Hij tast naar hoge idealen, doch is de meest gebonden kunst. Zijnresulaten zijn rondom ons, echter zelden aanwijsbaar af te zonderen van velerandere arbeid. Hij gaat gaarne op goede voet met de wetenschap, niettemin zijnzijn verrichtingen nauwelijks te duiden als bevrucht door zuivere sociologie,econoinie, bestuurskunde.De stedebouwkundigen, verenigd in de B.N.S., vertegenwoordigen vooral dzontwerpers uit de brede groep dergenen, die zich beroepshalve om ons toe-komstige levensmilieu bekommeren. Zij zagen zich gesteld voor de vraag: Hoeexposeren wij over ons vak?Voorbeelden te tonen van principiele plannen, van welgeslaagde uitvoering,van belangrijke aspecten, zoals verkeer, sanering, centrumbehandeling, recreatie,woonwijk, werkgebied enz., het moest gebeuren en het is belangwekkend genoeg.Er viel gemakkeUjk een ,,tweede helft" mee te vullen. Maar het zegt weinig overde idealen, die ons drijven; het laat open de vraag, welke onze taak is, onzeplaats in het maatschappelijke bestel, onze methode. En ook daarover wildenwij de bezoekers van de tentoonstelling inHchten.Terugziende is het interessant, hoe juist over deze meer algemene kant van dezaak zich de denkbeelden hebben ontwikkeld. Daarbij kwamen de uiterstenhet eerst aan bod, uiteraard.Tegenover een systematisch verhaal werd een bonte verzameling van curiosagesteld; tegenover een soort geschiedenis van de stedebouw een visionaire behan-deling van dit toekomstvak. Moest de mens niet centraal worden geplaatst,groot en ook klein in het werk van de stedebouw en de planologie? Of moestnaast succes ook het falen in onbewimpelde openhartigheid naar voren komen?Geopperd is, de hele eerste helft terug te brengen tot de hyper-actuele punten:angst voor overbevolking en angst voor ,,die auto". Maar evenzeer hielden wijons bezig met de abstractie ,,ruimte en relatie" als rode draad. Tenslotte werdhet hoe langer hoe duidelijker, dat beperking nodig was, wilden wij niet tekort-schieten in evenwicht, bevattelijkheid of actualiteit. Voorts meenden wij temogen besluiten, dat een kaleidoscopisch beeld geen bezwaar behoefde te ont-moeten, als zijnde eigen aan het vak, zowel als aan een tentoonstelling voormoderne mensen.Waar het ons om te doen moest zijn was het bepleiten van stedebouw, echterzondei overdrijving; het wijzen op de betekenis van ons werk, maar zonderop een voetstuk te gaan staan; het demonstreren van het eigene in onze taak,doch zonder in een ivoren toren te belanden.En zo werd het begin van ,,Plannen Maken" simpel en fundamenteel, evenalsde naam.Aan de werkelijkheid gaat het ontwerpen vooraf.Wie geeft zich bewust rekenschap van het ruimtelijke milieu, waarin hij ver-keert? Zelfs de stedebouwkundige doet dit veelal ,,van huis uit" niet. Hetmilieu is te zeer verweven met ons bestaan dan dat we er nadrukkelijk afstandtoe nemen. Het beinvloedt ons en wij beinvloeden het wederkerig; enige op-zettelijkheid is daaraan evenwel vreemd.Ons bestaan is zo veelkantig, dat de wisselwerking met onze omgeving ookeen grote hoeveelheid van facetten heeft. En het is dermate gecompliceerd en alszodanig nog eens verweven met heel het ingewikkelde raderwerk var dePlanner: Maken^"^?i??Nai^prlilWiiiiiJiliilliUliWiii mmmmif T?"?ei? l>aeie?i? !???, ?et> v?ei klltttrlje molsikEen iam^nipe! van mschttge fuchten met ftin get^kend* hortitont?-rtVan bcmen,3"' er. >s