stedebouw & volkshuisvestingUitgave van hetNederlands Instituut voorRuimtelijke Ordening en VolkshuisvestingThe Garden City Idea in the NetherlandsStedebouwVolkshuisvestingOfficiele mededelingenSummarymei 1963CddifLex)10 jaar geleden brachten wij hetbekende ARTIFLEX fluorescentiearmatuur op de markt. Dlt arma-tuur veroverde het bedrijfsleveno.a. de bouwwereld en de handelen, nlet te vergeten, de openbare .,-..,,^instellingen. ''^fe-.THANS OOK LEVERBAAR METPOLYESTER BOVENKAPPEN10 jaar ARTIFLEX is 10 jaar vertrouwen.Ned. fabrlkaat.Levering uitslultend via de Artiflex grossiers.Artiflex armaturen kunnen worden uitge-voerd met PHILIPS materiaal. Ultgebreidekatalogus wordt u op aanvraag gaarne toe-gezonden.1963ZERONi ELEG TRIC TOLLENSSTRAAT 83 - ROTTERDAM-IItel. 010 415 62-12 86 63KOENE TEGELSyjcfcfjtuxfTelefoon 778566WAND- en VLOERTEGELSMOZAIEKonverglaasdverglaasdglasMARMER-TEGELSNATUURSTEENVorstvrij materiaalin tegels en strippenPLASTIC-VLOERENBOUW-KREPIETENN.V. DE RENTEKASZoutmanstraat 42's-GRAVENHAGETelefoon 070 - 333860O '~~t~~'~-~^WERKSPOOR - UTRECHTde ideale warme-lucht centrale verwarmingvoor de gehele woningVerkoop en Service NederlandCentral-Air is de moderne centrale verwarming voor nu ende toekomst. Want Central-Air is de door Werkspoor-Utrechtgefabriceerde centrale verwarming voor de kleine en middel-grote flat of bungalow die geleverd wordt voor een prijs, diemen vroeger voor onmogelijk zou hebben gehouden. Enkelevan de grote voordelen:? perfecte harmonie tussen luchttemperatuur en luchtsnelheid? individueel regelbare behaaglijkheid? goedkope brandstof: huisbrandolie HBO-I (ca 12 ct per liter)? snel opwarmen? bevriezen uitgesloten? 's winters verwarmen, 's zomers ventileren.Central-AiK.1warmte- automatonN.V.Naders inlichtingen worden u op aanvraag gaarne verstrekt doorGebr. Geertjes N.V. - Industneweg 18 - Assen - Tel. (05920) 4646 (7 lynen)Gemeente GorinchemPRIJSVRAAGHet gemeentebestuur van Gorinchem heeft het voornementot het uitschrijven van een prijsvraag op stedebouwkundiggebied.De opgave betreft het onderwerp van de bestemming, i.e. deindeling en/of bebouwing van het terrein van de eventueel,geheel of gedeeltelijk, te dempen Lingehaven, gelegen in hethart van de binnenslad.Uit gegadigden voor deelneming aan de prijsvraag zal door hetgemeentebestuur een vijftal worden gekozen en worden uitge-nodigd deel te nemen.De inzendingen zullen door een jury van deskundigen opstedebouv/kundig terrein worden beoordeeld.Aan de prijsvraag zullen een eerste prijs van f 2.500,- en eentweede prijs van f 1.500,- zijn verbonden. De overige deelnemerszullen een vergoeding van f 500,- ontvangen.Aanmeldingen van gegadigden voor deelneming worden, binnen14 dagen na verschijning van dit blad, ingewacht door hetgemeentebestuur.VACAiyi^iSGEMEENTE HILVERSUMBij ide Stedebouwkumdige Dienst kan worden geplaatsteenSTEDEBOUWKUNDIG ONTWERPERin de rang van teohnisch hoofdambtenaar, adjunct tech-nisoh hoofidambtenaar of technisch ambtenaar le klas.Ruime ervaring vereist.Salarisgrenzen respectievelijk per maand:/ 895,-- - / 1053,--/ 816,-- - / 974,--/ 755,-- - / 935,--exclusief 4''/o vakantietoelage.Sollicitaties binnen 14 dagein na verschijnen van ditblad te zenden aan de Directeur van de Stedebouw-kundige Dienst, p.a. 's Gravelandseweg 55 te Hilver-sum.r "^^.Bij de Rijksdienst voor de Monumentenzorg kan op deafdeling stedebouw woirden geplaatst eenSTEDEBOUWKUMDIGESalaris / 745,-- - / 1.128,-- p.m. (exclusief huurcom-pensatie). Vakanitietoelaige 4% van het jaarsalaris.Ervaring met de sitedebouwikundige aspecten van histori-sche stadskemen strekt tot aanbevelinig. Aanvangssalarisnader overeen te komen.Sollicitaties te richten aan de .hoofddireeteur van de Rijks-dienst voor de Monumentenzorg en onder no. 3-3862/7769(in linkerbo'venhoek van brief en env.) in te dienen bijbureau Personeelsvoorziening van de Rijksoverheid, PrinsMauritslaan 1 te 's-Gravenhage.yR. FEIKEMA N.V. - LOostergrachtswal 31eeuwardenStraatklinkers -- Klinkerkeien -- MetselsteenLevering vanaf de grote rivieren door het gehele land.Voor GLASN. V. DORDTSCHE GLASHANDELKuipershaven 43-44-45 DORDRECHT Telefoon 7245Het adres voor SPECIALE BEGLAZINGSMATERIALENs&vUitgtwe van het MaandhladNederlands Instituut voor mei 1963Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting 44e jaargang no. 5Redactie:MevroHW Prof. C. W. Visser Prof. Dr. S. O. van PoeljeMe']. R. Hartstra Mr. Ir. M. M. van PraagProf. C. van Eesteren Drs. W. }. ValkenburgMr. C. A. van Gorcum Drs. H. v. d. WeijdeH. ]. A. Hovens Greve Ir. W. WissingProf. Mr. A. KleijnDrs. R. KokIr. P. K. van MeursAdres voor Redactie en Abonnementen:Lange Voorhout 19, 's-GravenhageTelefoon 184225Postgironummer 29080Advertenties:Keizersgracht 188, Amsterdam-C.Postgironummer 113028Telefoon 249128Dit nummerbevat in de eerste plaats de tekst met afbeeldingen van een overdruk, die doorhet Instituut is aangeboden aan alle deelnemers aan de jubileum-conferentie vande International Federation for Housing and Planning in Arnhem. De beidehoofdartikelen geven een beeld van de wijze, waarop de tuinstadgedachte -- inde begintijd de leidende gedachte van de Federation en tevens in moderne vormonderwerp van de Conferentie in Arnhem -- in Nederland weerklank en toe-passing heeft gevonden.Een derde bijdrage geeft een indruk van de betrekkingen tussen Nederlanden de Internationale beweging op dit gebied.93The portrait on the front page of thecover is that of Sir Ebenezer Howard,the founder of the garden citymovement.Inhoud :The Gajidon Gity Idea in the Netiher- Stedehouwlands before 1930, Dr. S. J. Fodkiema Binnenlanid 118Andreae 95 Buiken'Iand 122The Garden City Idea in tihe Nether- Volkshuisvesting ,lands since 1930, Ir. L. H. J. Amgenot A. J. A. Riifckert f 123and Drs. W. J. Bruyn .... 108Ofjiciele mededelingenThe Netherlands and the Imternaitional Nederlands Instituut 124Housinig and Toiwn Planning Move-ment, H. V. d. W 116 Summary .124Abonnementsprijs f 20,--. Losse nummers f 2,--.De leden van het Nederlands Instituut voor Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting en deleden van de Nationale Woningraad ontvangen het blad kosteloos.94Garden City Idea in the NetherlandsTHE GARDEN CITY IDEA IN THE NETHERLANDS BEFORE 1930 dr. S. J. Fockema AndreaeThe garden city is a period phenomenon, also in Holland. It does not followthat it is easy to determine Chis phenomenon in exact periods, if, in fact, itis not considered as patented by tihe name: for tihe spirit may precede the wordand the word may be misused.The consensus of opinion is that the idea of creating garden cities originatedin opposition to the city formation resulting from the industrial revolution,which in particular in tjhe United Kingdom, the pioneer country in this respect,had brought about such undesiralble phenomena. Not just the actual formationof slums but also new oonstruction, though justified in itself, led to the labourpopulation being uprooted and isolated socially, estranged from nature and ad-hering to bad living haibits, ailso as regards subsequent generations. The break-ing of this ban was the endeavour of those who preached the pure idea ofgarden cities, especially of their apostle (Sir) Ebenezer Howard,^) the Londonstenographer and "Court Reporter", wiho as a result of bis successful theoreticalwork (1898) was to become, shortly after the turn of the century, the founderor, at any rate, the inspirer of tihe real garden cities Letchworth and Welwyn(in Hertfordshire, north of London). What he had in mind was an association,a co-operation: preferably not a patronage, but not a flight from the worldeither; rather the conscious acceptance of a justified style of living and the pur-poseful application of the means thereto.We need not go furtiher into the matter of tihe United Kingdom. We would onlymention that tlhere too there are parallel phenomena of older date, whichdiffer from the pure main type because either they are employer's foundationson tihe patronage principle (such as Port Sunlight near Liverpool, foundedby Viscount Leverhulme) or they are economically independent surbur'bs, theoldest of wihich seems to be Bedford Park at Acton near London (JonathanT. Carr, 1875), the formation that can be characterized offhand by the factthat William Morris (whose name is a programme) enthused about it, whileothers denommated tihe district as a resort ,,wihere men may lead a dhastecorrect aesthetical existence". About the better-knowti Hampstead GardenSuburib (1906) it is stated in a similar sense that the population there varies"from true sensibility to amateur arty-craftiness", while little has remainedof the mixing of the social groups which was originally aimed at 2).Holland differs from the United Kingdom in that the evils resulting from theindustrial revolution occurred later in Holland and were not so pronounced, sothat the reactions were likewise less pronounced. AnoAer difference is the geo-graphical one; in the vicinity of our cities the available area hardly allowsthe building of spacious and cheap settlements In low construction, and in thesandy areas there were, until the beginning of this century, hardly any citiesworthy of the name.When interpreting our title so literally that it includes every spacious citydistrict with mudh greenery, one could, for instance, mention tihe WlllemsparkIn The Hague in the period 1850--1860 ^). But this town district of distin-guished people and military -- such was the intent -- has nothing in commonIn social respect with the idea of garden cities; the same applies to the park95Garden City Idea in the Netherlandsdistricts of Amsterdam, Rotterdam or Haarlem (Kenaupark). Nevertheless thisKenaupark in Haarlem, where around 1860 the garden architect Zocher hadcreated a park with detached houses for the well-to-do, can be mentioned hereas a link in the chain of development. In fact, Vhereas elsew