stedebouw & volkshuisvestingUitgave van hetNederlands Instituut voorRuimtelijke Ordening en VolkshuisvestingIn dit nummer. De Patio-woningStedebouwVolkshuisvestingWaning 1975De krotopruimingSummarymaart 1964BOUWKREDIETNaast de gebruikelijke financie-ringsvormen als bouwkrediet enhypothecaire geldlening op langeretermijn, eventueel ook volledigeovername van winkelcomplexen.BANK VOOR DE BOUWNIJVERHEIDORANJE NASSAULAAN 21 ? AMSTERDAM ? Z ? TELEFOON 020 - 732332KOENE TEGELS'^J?^JU^\Telefoon 778566WAND- en VLOERTEGELSMOZAIEKonverglaasdverglaasdglasMARMER-TEGELSNATUURSTEENVorstvrij materiaalin tegels en strippenPLASTIC-VLOERENillllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllUIIIIIIIIIIIIII^I iI Moderne |I LIFTEN INEDERLANDSFABRIKAATsSTARLIFTVoorburg - tel. 865450 (070)Kalkzandsteen is al ruim een halve eeuw modern. Door zijn efficiente verwerking.Zijn effecten in kleur. Zijn onbegrensde toepassingen. Modern ook dankzij eenvoortdurende research en een regelmatige aanpassing van het assortiment aande eisen van de dynamlsche bouwmarkt. Voortdurend is er een strenge kwaliteits-controle door onafhankelijke instituten. Kalkzandsteen -- de ,,hoeksteen" van demoderne bouw . . . bij de tijd en tegen de tijd bestand!N.V. C.V.K., Utrechtseweg 38, Hilversum. Tel. 02950-44951Voor hoogbouw...voor schouwburgen en scholen,voor kerken en kantoorgehouwen,voor fabrieken en ziekenhuizen,en Jionderden, duizenden,tienduizenden woningen,jaar in, jaar uit. . .natuurlijk kalkzandsteenModerne bouw =bouwinkalk.zandsieenDeJ,,harde waarden"van kalkzandsteen:? duurzaam? druksterk? inaatvast? warmte-isolerend? vocht-absorberend? brandveilig? geluidwerend [^71]ZERONI ELECTRIC tel. 0 10 415 62 -12 86 63Tollensstraat 83, Rotterdam-ll(Oglifiex)ARMATUREN voor BINNEN- enBUITENVERLICHTING (wegen-, straat-,terrein- en kustverlichting)? Geen metalen delen - Korrosiebestendig,? Thans ook leverbaar met polyester bo-venkappen Ned. Fabrikaat.ARTIFLEX Armaturen kunnen wordenuitgevoerd met PHILIPS materiaal.? ZERONI ELECTRIC ook voorNOVALUX ARMATUREN!Levering uitsluitend via de ARTIFLEX-grossiers. Uitgebreide katalogi wordt uop aanvraag gaarne toegezonden.VACATUI^iSBij de Rijksdlenst voor het Nationals Plan te 's-Graven-hage kunnen op de afdeling Onderzoek worden geplaatsta. Een sociaal-geograafvac. no. 4-6264/7769b. Een landbouwkundigingenieur met keuzevaksociologievac. no. 4-6265/7769Enige ervaring in planologisch onderzoek strekt tot aan-beveling. Salads afhankelijk van ervaring en leeftijdvolgens de rang planoloog of planoloog le klasse (/ 810,-tot / 1477,- per maand exclusief 4"/o huurcompensatie en4''/o vakantie-uitkering).Schriftelijke soUicitaties aan het Hoofd van het BureauPersoneelsvoorziening van de Rijksoverheid, Prins Mau-ritslaan 1, 's-Gravenhage onder vermelding van het bijde gewenste functie genoemde vacatureno.Gevraagd:een stedebouwkundig tekenaarmet diploma P.B.N.A. of hiervoor studerend.Geboden wordt een varierende en prettige werkkring opbasis van een goed salaris.Vacantiegeld en jaarlijks een gratificatie.Zaterdags vrij.Uitvoerige soUicitaties worden gaarne ingewacht door:J. F. Niepoth, Architect-Stedebouwkundige B.N.S., Plant-soen Laanhorn 1, Amstelveen. (Tel.: 02964-31735).GEMEENTE HILVERSUMBij de stedebouwkundige dienst kan worden geplaatst eenstedebouwkundigebij voorkeur academisch gevormd. Hij zal werkzaam zijnals hoofd van de afdeling planonderzoek.Afhankelijk van ervaring en opleiding kan de functio-naris worden geplaatst alsingenieur (/ 12.492 -- 14.964) i exclusief huur-ingenieur le kl. (/ 14.136 -- 17.724)/ compensatie en 4%hoofdingenieur (/ 16.896 -- 20.484) ( vakantietoeslag.of daarmede overeenkomstige rangen.SoUicitaties binnen 14 dagen na het verschijnen van ditblad te richten aan de directeur van de stedebouwkundigedienst, Koninginneweg 10, Hilversum.s&vUitgave van het MaandbladNederlands Instituut voor maart 1964Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting 45e jaargang no. 3Redactie:Mevrouw Prof. C. W. Visser Prof. Dr. S. O. van PoeljeMej. R. Hartstra Mr. Ir. M. M. van PraagProf. C. van Eesteren Drs. W. /. ValkenburgMr. C. A. van Gorcum Drs. H. v. d. WeijdeH. J. A. Hovens Greve Ir. W. WissingProf. Mr. A. KleijnDrs. R. KokIr. P. K. van MeursAdres voor Redactie en Abonnementen:Lange Voorhout 19, 's-GravenhageTelefoon 18422}Postgironummer 29080Advertenties:Keizersgracht 188, Amsterdam-C.Postgironummer 113028Telefoon 249128Dit nummerbrengt ah hoofdartikel een beschouwing met vele afbeeldingen van Ir. ]. vanTol over de patiowoning in Nederland. De Redactie stelt het op prijs dit actueleonderwerp aldus op een goed gedocumenteerde en goed overwogen wijze onderde aandacht van haar lezers te kunnen brengen.Het artikel van 'de Heer Ir. J. F. A. Alozery over de in het Bowwcentrumtentoongestelde Woning 1975 sluit hierbij goed aan, omdat deze woning ahpatio-woning is ontworpen.Verder bevat dit nummer het eerste deel van het verslag van de vergadering inSeptember 1.1, over de Krotopruiming.73Stedebouw en Volkshuisvesting in de spiegel der literatuurF. Bordewijk over de nieuwe stadDe stad was wijd en evenredig uitgelegd, de straten nvaren recht, die in het midden breederdan die aan den buitenkant. Het asfalt was uitgevloerd in verschillende kleuren, wit, bruin,grijs, zwart, in effen banen naast elkaar, of met een griekschen rand, maar niet opvallend. Deeentonigheid moest warden gebroken, \maar de aandacht niet van de gebouwen afgetrokken.De gebouwen muurden op in soortgelijke kleuren, in de woonkwadraten vier vijf ramen hoog,in de arbeidskwadraten lager. De straten fwaren nimmer lang, en ,aan hun einde onveranderlijkdoor bouwblokken afgedekt. In het spel tusschen ruimte en beslotenheid won de laatste. Aanalle zijden stand de stad op am den voetganger. 2ij kondigde haar einde niet aan, het wasaltijd plotseling, am een hoek. Er werd weinig meer bijgebouwd, de bevolking pan den Staatwas stationnair, de trek naar de steden had opgehouden, nu tallen in steden waren ondergebracht.Uitwisseling tusschen de steden was spaarzaam, nu alle naar hetzelfde patroon waren hpge-trokken. Het individuele der steden hestond In een enkele reliquie uit het verleden. Zoo eenhad er de hoofdstad, andere hadden er geen. Maar dat schaarsche curosium \daargelaten vondieder in en om de eigen stad wat hij van het leven verlangde.F. Bordewijk, Blokken (1931)Inhoud:De patio'Woniirug in Nederilan'd, Ir. J.van TolStedebouwBinnenlandVolkshuisvestingWondng 1975, Ir. J, F. A. Alozery .De .krotopruimingKrot'opruiming en de noodzaakdaartoe uit eem oogpunt van ge-zondheidszorg, P. J. Kooipman .7586879090De achterigrondein van de woning--svaarderimig, A. H. M. Basart . . 93Enkele concrete punten over hetRapport WoningTvaarderinig, H. W.Jansen 97Binnenland 101Buitenknd 104Summary 104Abonnementsprijs / 20,--. Losse nummers / 2,--.De leden van het Nederlands Instituut voor Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting en deleden van de Nationale Woningraad ontvangen het Mad kosteloos.74Putiowonin^foto 2De patiowoning in Nederland Ir. ]. van TolVoorafHoewel ihet vraagstuk van de woning-bo'uw Oip allerlei niveaux aan de ordewordt igesteld, kan men zich nsiet altijdaan de indruk onttrekken, dat dekwantitatieve zijde van het proibleemtot groter ongerustheid aanJeidlinggeeft dan de kwalkatieve aspecten vanbet wonen.Het is eclhter niet onmogelijk, dat eentakort aan woonwaarde van een vol-doend aant^l wonimgen omgeveeir evenzovde sc'hadelijke gevolgen op aller-lei gdbied met zioh brengt als een te-kort aan woningen.Voorzover de kwalitatieve aspectentooh aan de oirde woifden gesteld, is hetjammer dat een groot gedeelte van betgesptrek zicb beperkt tot bet afwegenvan de versdhil'len tussen lage, middel-Iboge en boge woonbebouwing, en danveolal niet gezien als vorm-mogelijk-heden, maar als gebouwde, inidividueleen dus ,,taevallige" vormen.De enquete heeft in dit verband eenbetrekkelijke waarde. Wanneer envoorzover immers woonwensen enwooneisen een afgeleide -warden vanbestaande vormen, dreigt bet gevaar,dat kwaliteiten en tekortikomingen vangeindividuali'seerde vormien maatge-vend wordee voor het oordeel inzakebet vormtype zelve.Het smoet in beginsel m'ageJijk geachtworden recht te idoen aan alle woon-wensen en -eisen (inclusief een directbi) de woning aansluitende buiten-75Patiowoningruimte) in de verschillende bekende ennog te ontwikikelen woonvoirmen van-af vrijistaande bungalow tot unite d'ha-bitacion.Aan het wonen zijn een aantal aspectente ondersobeiden, waaraan de woon-waande gemeten kan worden. Sommigeaspecten beibben betrekking op hetmidieu van de woning, andere op dewoning zelve. (2ie hiervoor ook :Rapport Commissie Hoogibouw --Laagbo'uw en Compendiium hoog- enlaagbo'uw van ir. Heimans en dr. deJonge).In het ,,Rapport Woningwaardering",Blauwe Reeks nr. 34, is een werkwijzeontwikkeld voor bet waarderen vanbestaande woningen, waarbij de tewaarderen elementen zijn onderge-bradht in zeven groepen volgens betsleutelwoord ANTRIVS.A -- de Algemene stedebouwkun-dige karakteristiekN -- de Naaste omgevingT -- bet bouwTypeR -- de Ruimte en de afmetingenI -- de Indel'ing en InrichtingV -- de hygienische VooirzieningenS -- de te'dhnisiche SamenstellingVia een strafpaintensysteem (varierendvan 1 t/m 5) voor elk van de zevengroepen, kan een d'uideiHjke eindwaar-dering wiorden verfcregien.De gedetailleerde werkwijze van deANTRIVS-waardering bier verderbuiten besdhouwing latende, is bet vanbelang te stellen, dat de, in genoemdrapport, ontwikkeJde metbode vooreen objectieve benadering van kwanti-tatieve en kwaiHtatieve waarden vaneen woning, alle aandadht verdient.Biedt de ANTRIVS-code een sleutelvoor de waardering van bestaande wo-ningen, zo zo'U, symmetrisch hieraan,een andere sleutel gehanteerd kunnenworden bij bet waarderen (ook bij hetgoedkeuringsibeleid ?) van te bouwenwoningen.Zonder een afgerond voorstel bierom-trent te beogen, lijkt de ABRIS-code'mogelijkheden te bieden voor een na-der gesprek.A -- Algemeen stedabouwkundigmilieu(situatie, orientatie, verkave-ling)B -- Belevingshorizon(reikwijdte van bet uitzicbt,aard van en afstand tot deobjecten)R -- Ruimtolijke indeiling(binnenruimte, buitenruimte,relaties)I -- Individuele expressie-moge-lijkbeden voor bet wonen enmate van privacyS -- Sanitaire en teobnisdhe instal-laties.Aan de hand van bovenstaande criteria-- vatbaar voor uitbreiding en naderedetaillering -- zou de vroonwaarde,zij bet enigszins arbitrair, vrij zuiverbenaderd kumnen wo'rden. Bij een be-paalde woning zou aan elk der ge-noemde criteria een waarderingscijfer,alsmede een totaalcijfer gegeven kun-nen worden, in principe onafbankelijkvan ide woonvorm. Het lijkt niet uit-gesloten, dat een grote verscheidenlbeidvan woonvo'rmen en woningtypen mo-gelijk is, waarbij via onderlinge ver-sdhillen in elk der aparte waarderings-cijfers -- zoveel mogelijk correspon-derend met de verschillen in woon-wensen, gezinssamenstelling e.d. --todh een nagenoeg gelijk totaalcijferverkregen zou kunnen worden. Dat decijfers mede verband bouden met debeoogde buurklasse en bet algemenewelvaartsniveau is in beginsel niet vanbelang. Deze waardering is uiteraardpas acbteraf mogelijk op basis van eenconcreet ontwerp.Voor een verdere ontwikkeling is betallereerst noodzakelijk meer en gron-diger situdie te verricbten betreffendebet wonen. Meer woonvormen en eengroter aantal woningtypen zullen ont-woirpen moeten worden, enerzijds omeen grotere spreiding in woonmoge-lijkbeden te bieden, anderzijds om eenverstarring in bet ruimtelijk beeld vanonze nederzettingen te voorkomen ofte doorbreken.In dit verband verdient de patio-woning zeker alle aandacht. Nu inenkele gemeenten (Beverwijk, Wijkaan Zee, Alpben aan den Rijn) patio-woningen zijn gerealiseerd en in ver-schillende uitbreidingsplannen ruimtewordt gereserveerd voor dit woning-type, lijkt bet zinvoil de toepassings-mogelijkbeden nader te bezien.Het WoningtypeIn de gesahiedenis van bet woonbuisen bet wonen heeft de bij het buis be-borende open ruimte uiteraard altijdeen belangrijke rol gespeeld. Niet zel-den vertoonide deze onbebouwde ruim-te bet karakter van een bof, welkeeen bepaalde mate van beslotenheidverkreeg door bet buis zelve, doortuinmuren, bagen en dergelijke.De volledig ombouwde bof is o.a. be-kend als ,,patio" in de Noorse archi-tectuur, alls ,,atrium" in het Romeinsewoonbuis. Hoewel de patiowoning perdefinitie niet beperkt behoeft te blijventot bet bungalowtype, valt op te mer-ken dat nagenoeg alle woningen, welkechans als patiowoning of atriumhuis76Piig< ^p;moderne bouwwerken... moderne methoden!Betonmortel van de fabriek,samengesteld en gemengdmet moderne installaties,op uw werk afgeleverd intruckmixers met eencapaciteit van 3, 4 en 5 m^in een tempo dat eenstortcapacitelt van zeker60 m^ per uur mogelljk maaktDat is de metliodewaarop men vandaag bouwt.leder zijn vak...het samenstellen van vooruw doel geeigendebetonmengsels kunt u gerustoverlaten aan onzeNederlandsebetonmortelfabrieken.Betonmortel van de fabriek:gemakkelijk, economischen van hoge kwaliteit.VERKOOPASSOCIATIE ENCl-CEMIJ N,V. - HERENGRACHT 507 - AMSTERDAM - TELEFOON 23 531 (5 LIJN(5 LIJNEN)VACATURIS 1(Vervolg)rBij de afdeling Stedebouw van de Centrale Directie vande Volkshuisvesting en de Bouwnijverheid, te 's-Graven-hage kan worden geplaatst eenINGENIEUR^.voor de behandeling van beroepen inzake stedebouwkun-dige aangelagenheden.Vereist: diploma bouwkundig of civiel ingenieur.Salaris: afhankelijk van leeftijd en ervaring, / 810,-- totj 1477^-- per maand, exclusief 4''/o vakantie-uitkering enhuurcompensatie.Sohriftelijke soUicitaties zenden onder no. 3-4757/7Y69(in linkerbovenhoek brief en env.) aan het Bureau Per-soneelsvoorziening van de Rijksoverheid, Prins Maurits-laan 1, 's-Gravenhage.JR. FEIKEMA N.Y. - LeeuwardenOostergrachtswal 31Straatklinkers -- Klinkerkeien -- MetselsteenLevering vanaf de grote rivieren door het gehele land.J.J.NEDERSTIGTZILK/HILLEGOMTelefoon 02520-5929 en 5710GRASZODENvoor plantsoenenentuinaanlegAanieg en onderhoud vanSPORTVELDEN enPLANTSOENENGratis adviezensGEMEENTE S-GRAVENHAGEBurgemeester en Wethouders van 's-Gra-venhage nodigen gegadigden uit te solli-citeren naar de binnen de tweehoofdigedirectie bestaande vacature vanDIRECTEURvan de Dienst voor de Volkshuisvesting.Aan deze dienst is opgedragen de behar-tiging van de grond- en woningzaken vande gemeente.De te benoemen functionaris zai in hetbijzonder worden belast met de woning-zaken, omvattende o.m. het beheer van on-geveer 20.000 gemeentewoningen c.a., hettoezicht op de ongeveer 25.000 woningenc.a. van woningcorporaties, de saneringvan stadswijken en de bouw vanwoningen.Vereisten voor de functie zijn:het bezit van het diploma van bouw-kundig of civiel-ingenieur of een daar-mede gelijk te stellen opieiding, alsmedeervaring op het gebied van woning- en/ofgrondzaken.Salarisgrenzeni 27.720, / 39.528,-- per jaar(excl. huurcompensatie).A.O.W.-premie komt voor rekening vande gemeente.Vakantietoelage 4 % van het jaarsalaris.Aanstelling boven het minimumis mogelijk.Sollicitanten moeten bereid zijn zich even-tueel aan een psychologisch onderzoek teonderwerpen.Uitvoerige, eigenhandig geschreven soUicitatiesmet vermelding van volledige personalia, levens-loop en referenties alsmede de naam van ditblad te richten aan Burgemeester en Wethoudersen in te zenden ONDER No. L 76 aan de Direc-teur van het Gemeentelijk Bureau voor Perso-neelsvoorziening, Burgem. de Monchyplein 10,'s-Gravenhage, binnen twee weken na het ver-schijnen van dit blad.JlEERST IN COBOUWKUKENDagelijitse publicatlevan allenieuwe bouwprojecten.In 1963: 28.3461Bestel een gratisproefabonnement bl]COBOUW.DiBblad voor de boHwwanld jAfdeling; RR2Postbus 34 - Den Haag |Patiowoningwordten aangeduid, inderdaaid in eenbouwlaag zijn gedacht.Ten onzent is de naam patiobungalowdan ook algemeen bekend. De groteverscheiideriheid aan inidividueile vor-men, waarin dit woningtype wordtgepresenteerd, beziende, wo^dt de pa-tiowoning door de volgende kenmer-ken in hoofdzaak bepaald.1. Alle vertrekken liggen gelijkvloersen op de begane grand (bungalow).Een keldeirruimte of vliering blijfthiierbij mogedijk.2. De woon- en slaapvertrekken zijnuitsluitend of in hoofdzaak ge-groiepeerd random -de patiio als vol-lediig of nagenoiog voMedig omslo-ten ruimte.3. Het gehele bouwperoeel, met uit-zoodering van voortuin of eigenstoep, wordt ingenomen door wo-ning en patio.4. De bdbouwde opperv'lakte is grootten opzichte van het totale bouw-perceel. De beibouwing omvat on-geveer de helft tot twee derde vanhet ibouwperceeil.5. Door het aannemen van de veelalL-vormige bungalows verkrijgt debeibouwing een gesloten karakter.In de figuren 1 t/m 4 zijn enkefe ver-kavelingsprinaipes aangeduid.Het zou onjuiist zijn te beweren dat hethuidige type patiobungalow een regel-reohte afstamming verraadt van voor-beelden uit (het verre verleden. Hier-voor zijn de versdhillen in woonzeden,stedelijke vormen en grondgebruik tegroot.Veeleer moet gedacht worden aan ge-lijksoortige aanleidingen, welke geleidhebben tot een verwantsdhap in typeen vorm.Kenmerikend voor de vorm -- vroegeren nu -- is de beslotenheid van hetwonen, teruiggetreden ten opzidhte vande omgeving. Vroeger zinvol op basisvan de hechte samenlevingsverbandenvan gezin en familie, als ook uit vei-ligiheiid'soverwegingen; thans als eenmogelijlkheid om in de ,,uiteengeilegdewereM" (Prof. Ir. Tellegen) in allerleisectoren en activiteiten ruimte te ma-ken voor de eigenheid van het wonen;het wonen, niet gezien als een elementuit de serie: wonen, werken, recreeren,maar ails een telkens re-creerend totaal-verband, van waar uit dieelname aanallerlei activiteiten pas mogelijk wordt.Verkavelingsmogelijkheden -enplattegrondenDe volgende tekeningen met toeJiclh-tende tdkst geven een inzicht in enkelevan de vele plattegrond-mogelijkhedenen verkavelingspatronen.BehouwingsdichtheidBij een aantal verkavelingspatronen opde tekeningen is de netto-bebouwings-didhtheid, uicgedrukt in woningen perha. Deze nettodiohtheid heeft betr^k-king op ihet z.g. woongedeelte van eenstedebouwkundig plan, waaronder uit-s'luitend de terreinen worden verstaan,nodiig voor:woningen, eigen of gemeenschappeilijketuinen, woonstraten en voetpaden metbijbehorende groene bermen en par-keerstroken.Voor het eengezinsrijenihuis in tweebouwlagen kan algemeen een netto be-bouwingsdiichtheid van 40 woningenper ha worden aangenomen. (Zie on-der andere rapport Cornmissie hoog-bouw-laagbouw). Hoewel in inciden-tele gevallen, bij optimaal gunstlge om-standigiheden (terreinvorm, bezonning.woningtype) wel eenis ihogere waardenkunnen worden bereikt, lijkt het ver-standig voor de tO'ekomst het getal 40als maximum-ridhtgetal te hanteren.De bij de teikeningen gegeven dicht-iheidscijfers zijn uiteraard globaal.Voor een zuiver inzidht is het nodigdat gro'tere gdbieden met verschillendeverkavelingspatronen en woningtypenonderling vergeleken worden. Dezeeerste benadering geeft echter al weleen indicatie. Tekening 11 toont eenverkaveling met eengezinsrijenhuizenin twee lagen. Hier b'lijkt inderdaadeen netto-didhtlheid van 40 woningenper ha bereikt te kunnen worden.ledere woning heeft een bouwperceelvan rond 138 ml (6 x 23), waarvanongeveer 50 m2 bdbouwd is (ca 42 m2woning en ca 8 m2,berging). In ver-geilijking hiermede is op tekening 9 eenpatio-verkaveling op hetze'lfde bouw-terrein geprojecteerd, waarbij een net-to-didhtlbeid van ruim 30 woningen/hagdhaald kan worden. ledere woningiheeft een bouwperceel van 132 m2(12 X 11), waarvan ongeveer 85 m2bebouwd is en 45 m2 resteert voor depatio. Uitgaande van eenzelfde bouw-perceelgrootte van 132 m2 blijkt ech-ter 'ooik nog een verkaveling mogelijkte zijn, waarbij een didhtheid van 40woningen/ha te bereiken is (tekening12).Dit cijfer is eigenlijk vanzelfsprekend,om'dat voor het eengezinsrijenhuis uittokening 11 ongeveer eenzelfde groottevan bouwperoeel nodig is als voor depatiobungalows uit tekening 12; inbeide gevallen dus ruim 130 m2.Tooh is 'het entigszins optimistisch testeilen, dat in de praktijk met patio-woningen een zeilfde dicihtiheid verkre-gen kan worden als met het eengezins-rijenihuis. Zoals hieirvoor werd gestelden zoals uit de teikenangen blijkt is opeen terrein van 130 m2 een patio-bun-77Patiowoninga.k la^^^^B^M * ^H r^.r ^^ *_^^^^^^^^ATekening 1Strokenibouw-verkavoliinig aan vootpaden; dewoininig en de patio hebiben elk eon opper-vlakte van ongeveer 100 m^. De beslotenheidvan de pacio "wordt veiikregen door het bou-wen van ten minste 2 meter ihoige ituiinmuren.Plaittegrond a toont een indelieig, waarbijwoonkamer, ouderslaapkamer en badcel aande patio liggen; aan de inigangszijde liggenketiiken, begging en t^oe slaapkamers.Bij plactegrond h liggen fwoonkiamer en drieslaapkamers aan de patio, terwijl keuken,bergruiimte en badcel aan de ingangszijde zijngedacht.Een gunstjige onieetatie wordt bereikt, wan-neer de patiogevel van de voning een zmd-gevel is, met eventueol enige verdraaMng maarhet oosten of Wiesten.Bij iplattegiroind a kan nog overwotgen woidende patiogevel ongeveer op het westen en deingangsgevel ongeveer op ?iet oosten te situ-eren.De patio is bereiklbaar via de woning, dochook via een poont vanaf het voetpad (tuin-ondeithoud).78Patiowoningn"m:i+HItuir.^ H-f 4j10..Teken'mg 2Verikaiveling, waanbij tedikens twee iaaneenge-bouwide (bungalows ter weerszijden van eenvootpad zijn gelegen. Bij deae opzet, waarbijde woning onimiiddellijik grenst aan ide buur-patiio is hot iioodzakelijik. dat alle vertrekkenaan de patiio zijn igelegen. De eethoeik van dewoonkaoier, de ifceuiken en eventueol de badcelikunmen dagKch't verikrijgen via oen sky-