stedebouw & volkshuisvestingIn dit nummer :Uitgave van hetNederlands Instituut voorRuimtelijke Ordening en VolkshuisvestingRuimtelijke OrdeningPlan MalburgenLeefbaarheidStedeboHwkundige stellingWat ontbreekt aan onze stedenfKroniekVolkshuisvestingBegrotingsvoorstellenBerichtenOfficiele mededelingenSummaryCopyright K.L.M. Aeroearto N.V. Schlphol nr. 68273Streekziekenhuis ,,BG''gzicht"te GoesArchitekt: K. L. Sijmons Dzn te Amsterdam' '^iJr ^ri?'** 1'MSchaats vrijuit opuw aanrechtblad...ooronben krasvast(en zo gemakkelijk In onderhoud)Twee jaar lang ben ik onbarmhartig getest. Twee jaar lang door een man gedragen en geplaatst. Vakmensen beweren,heb ik alle mogelijke plagerijen moeten doorstaan: zouten en dat ik, OCRON, een grote toekomst heb. Vast staat, dat ikzuren / schaven en schuren / buigen en strekken / drukken bij minimaal onderhoud als nieuw blijf, dat intens gebruiken trekken / vallende kogels / wat al niet meer / warmte en geen sporen achterlaat. Is het een wonder, dat ik, OCRON,koude / het deed mij geen zier. Daarom zie ik de toekomst iedereen met enthousiasme vervul? Het Ratiobouw-kenmerklicht in. Ik ben 66k licht in gewicht / als aanrecht wordt ik bewijst, dat ook anderen mijn kwaliteiten erkennen!OCT OCRIET FABRIEK NVBAARN, tel. 02154-3641 (6 lijnen)te duur?Heel Nederland loopt te hoop als het gaat om de woningwetwoning. Te duur,te duur, te duur. ledereen maakt zich zorgen over de huren. Te hoog! Maarniemand bekommert zich om het acute probleem van de man die de sleutelkrijgt. Om het bedrag ineens, dat er niet is, dat er moet komen. Geld voorgordijnen en vitrage, verlichting en vioerbedekking, een nieuwe convector, hetbed voor Marjan. Resultaat? Een huis met onvervulde wensen.Of vaak: een huismet zorg. Daarom behoort juist de woningwetwoning bij voorbaatbewoonbaar te zijn. Compleet met afgewerkte vioeren.En dat kan. Bij ons, evengoed als elders in Europa.Dat kan te eerder, omdat bij goede vioerafwerkingmet eenvoudige vioerconstructies mag wordenvolstaan. Doelmatige vioerafwerking, bij dehuur inbegrepen, is vaak de goedkoopsteopiossing voor geluidsisolatie.Woningbouw Zuid Limburg. Vele duizenden woningen, uitgerust met Krommenie linoleumop kurkment en Krommenie vinyl op vilt, in lit- en slaapkamersDe afdeling Technische Adviezen informeert u volledig. Tel. (02980) 8 06 00?PUBLICATIE VAN DE N.V. NEDERLANDSCHE LINOLEUMFABRIEK - KROMMENIE / FABRIKANTEN VAN LINOLEUM, VELE SOORTEN VINYL EN ISOLERENDE ONDERLAGEN1' f -f - ft.ASedert bijna 20 jaarDit is uwGARANTIEde BONDERMETIC metaalband,gesoldeerd aan de twee glasbladenvormen tesamen de isolerende beglazingThE/imcfianeDe fabrikage is in Belgie in 1948 begonnen.Sindsdien werden meer dan 8.000.000m2door Glaverbel in Europa geleverd.De isolerende beglazing LhE/intDp,aneheeft met succes de zwaarste proef doorstaan:die van de onveranderlijkheid van haar eigensehappenin de loop der jaren.O GlaverbelJAAR ERVARING Brussel BelgieI m 11 Agent voor NederlandJAAR GARANTIE Handelsondernoming REVO Nieuwe Parklaan 9 DEN HAAG Tel 070/5i 41 3i* Exfi. a^ ; .i'TTTfw^rFrF^Frr^SiBejaardencentrum Valkenswaard met metalenRamen en Deuren van Blitta N.V.stolen en aluminium ? ramenMittaBlitterswijck (04784) 341N.V.? deuren? puien? geveis? ladders? balkonhekkenDAG EN NACHTzijn ze langs de weg: onze chauffeurs met de bekende rodevrachtwagens, 3,2 miljoen km. per jaarBUIZEN IN STAAL OF PLASTIC, IN AFMETINGEN VAN 4 TOT1200 m/m UITWENDIG.LASBOCHTEN, FITTINGS, FLENZEN, AFSLUITERS OF KOM-PLETE STALEN STEIGERS.ZiJ brengen het franco bij U thuis of op het werk!Vraagt ons altijd even aanHet is de moei'e waard IVAN LEEUWEN BUIZENTELEFOONNUMMERGEWIJZIGD IN :(01850)-2 31 11 -(35 lijnen)ZWUNDRECHTPOSTBUS 1n.v. BobemabetonbouwwoningbouwutiliteitsbouwDautzenbergstraat 8HeerlenTel. 0 4440-13130aannemingsbedrijfN.V. NELISutiliteitsbouw ziekenhuizenuniversiteitsgebouwengaragesviaduktenmagazijnenfundamentensysteembouwstaalkonstrukties centralesfabriekshallenoverkappingenskeletbouwUITGEEST MOLENSTRAAT 1 TELEFOON (02513) 541Horizontaal schuivend aluminium raam (ESA-systeem), afmetingen ca 280 x 180 cm.WERKSPOOR ALUMINIUM RAMEN(ESA-SYSTEEM)? in alle gewenste afmetingen? zowel in gesloten als in horizontaal schuivendeuitvoering? eenvoudige en sterke scliroefhoekverbinding? corrosievrij? samenstellen op de bouwplaats is mogelijk? uitvoerig beproefd door T.N.O., Delft,(zie label regenproef)Uittreksel T.N.O. Rapport; B-66-1356/3694Uitkomst van de regenproefWindkrachtBeaufortschaalOverdrukinm.m. W.K.WindsnelheidinKm.-uurDoorlopend zware beregening0 0 0 Geen lekkage5 5 406 10 597 15 698 20 799 25 8910 30 9511 35 103 Na 15 minuten 5 m.m. waterin de lekgoot, geen lekkage.12 50 123 Kleine lekkage na 2'/t uur.15 100 190 Gevaar -- beproevingsruimtewordt ontruimd. Het Thermo-pane glas staat geheel bol.Kleine lekkage na 15 minuten.WERKSPOOR - UTRECHT N.VAFD. ALUMINIUM RAMEN TELEX 47159 TELEFOON 030-42727Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwN.V. BOUWMAATSCHAPPIJSCHRIJVER-ZONENWoningbouw[Bouwstromen Midden Zealand)? Fabrieksbouw? WinkelcentraGOESTel.: 01100-5305[KMk.. ii.'' vi- " ^,. ^ x-n.'67 plan 24. Schema StructHurplan 1964. Dit schemaplan kwam door de beslissing van de Kroon inzake Streekplan Rijn en IJssel te vervallen. De cijfersverwijzen naar de verschillende elementen die in dit artikel achtereenvolgens genoemd worden : 1. het bestaande Malburgen, 2. Geitenkamp,3. Cranevelt, 4. Alteveer, 5. Presikhaaf. 6. Bestaande rijksweg naar Nijmegen. 7. Uitbreiding bij Schaarsbergen, 8. Uitbreidingen langs deApeldoornseweg, 9. Het gebied in de Lijmers rond Westervoort en Duiven, 10. Elden.Rijn, achtte men het geboden een vealgroter gebieid als een samenhangendgeheel In ogensohouw te nemen.Inmiddels had de gemeente een nieuwezuidelijke begrenzing gekregen, dieloopt tussen de gebieden die op dekaart van het schema structuurplan van1964 staan aangegeven als voor en alsna 1980 te bebouwen. De njieuwe ont-wikkeling betekende echter dat dezegrens bij zijn vaststelling al weer minof meer achterhaald was. De plannenreiken al weer verder en de makersworden daarbij geruggesteund door devisie die de Provinciale PlanologischeDienst heeft ontvouwd in de Ideeen-schetsen voor de drie Gelderse kwar-tieren. Daarin wordt een overzicht ge-geven van de mogelijke ruimtelijke ont-wikkeling van de gehele provincie tothet eind van deze eeuw. In die ontwik-keling neemt de agglomeratie Arnhemeen centrale plaats in. De Ideeenschet-sen bevatxen een nadere -- zij het al-tijd nog globale -- uitwerking van deenorme groei die men voor de agglo-meratie verwiacht (afbeelding 5). 2o-als reeds in het Streekplan Rijn enIJssel werd aangegeven, zal die groeizich voornamelijk concentreren in tweehoofdgebieden: in de Oost Betuwe enin de Lijmers bij Westervoort en Dui-ven. De uitbreidingen in de Oost Be-tuwe nu gaan aanzienlijk verder dande nieuwe Arnhemse gemeentegrens ennaderen Elst, dat volgens de Ideeen-schets Rivierengebied ook stark in om-vang zal toenemen, tot op korte af-stand. Als gezegd vormen deze feiten375Ruimtelijke OrdeningPlan Malburgen5. Fragment uit de Ideeenschets Rivierengebieiaanleiding om bij het verkennen van deruimtelijke mogelijkheden in de Betuwedoor de stedebouwkundige dienst vanArnhem, van een groter gebied uit tegaan. De studies mondden uit in het,,Ontwikkelingsplan Malburgen" dat inde lente van dit jaar openbaar wardgemaakt. Bij dit plan, dat bestaat uiteen kaart (afbeelding 9) en een nota,is een selectie gevoegd uit de veleschetsen die aan het (voorlopige) eind-resultaat voorafgingen. Deze kaart-schetsen bieden een interessante blikin de keuken. Men kan er uit aflezenhoe de denkbeeldten geevolueerd zijnen hoe bepaalde gegevenheden van hetplangebied de stedebouwkundige d'ienstvoor grote puzzels plaatsten en andereelementen juist dankbare aanknopings-punten bleken te zijn voor een oor-spronkelijke opzet.Van de bestaande elementen waarmeehet plan cerdege rekening moest hou-den, kunnen worden genoemd:-- de oude wijk Malburgen met zijnbeperkte aansluitingsmogelijkheden-- het dorp Elden3761 ^' ^ '~" '^ '^-v'iiir^'-ter zijn slechtszeven wereldwonderenHet BEELD VAN ZEUS op de OLYMPUS gold terecht als een wonder.BATO - ERVEN JANSEN zullen het achtste niet bouwen, maarkunnen wel elkander waterbouwkundig- en utilit-eitswerk realiseren.N.V. Nedeilandse Betonmij.Utiliteits-en Waterbouw-kundige werkeni balo UHliteitswerkenScheveningseweg 60,?s-Gravenhage,tel.(070)514721N.V. AannemingsbedrijfERimANSfNVenneperweg 563,Nieuw Vennep, tel.(02526) 541behorende tot het concern van deKoninklijke Maatschopplj tot het ultvoeren van Openbare Werken^ "ADRIAAN VOLKCR".Aelbrechtskade 100, Rotterdam, Tel. |010) 23 59 45.AANNEMERVANBOUW- ENBETONWERKENJ.TERHORSTALMELOKantoor: Winkelsteeg 5 - Telefoon (0 5490) 32 04Prive: Kogellaan 3 - Telefoon (0 5490) 40 30? Bouwwerken? Betonwerken? Bruggenbouw? Restauratiewerken? OnderhoudswerkenRuimtelijke OrdeningPlan MalburgenOver2icht van het gebied waar bet stads-deelcentrum geprojecteerd is. Op de ach-tergrond het bestaande Malburgen en Arn-hem Noord, op de voorgrond de HuissenseBandijk, een der geprojecteerde voetgan-gersroutes.-- de rijksweg Arnhem-Nijmegen metde Rijnbrug en de aansluitingenElst en Huissen-- de spoorlijn Arnhem-Nijmegen-- de verschillende dijken en uiter-waarden-- de kleiputten, ontstaan door steen-fabricage, en andere voor de re-creatie te gebruiken elementen.Daarnaast waren er verschillendenieuw te maken voorzieningen die inhet plan moesten worden opgenomen,zoals:-- nieuwe bruggen voor het wegver-keer over de Rijn-- een oost-westverbinding als schakeltussen de weg ten zuiden van Hete-ren tat Elden en de weg Wester-voort-Doesburg (deze weg gaat inde toekomst een zeer belangrijke rolspelen in verband met de voorge-nomen uitbreidingen bij Wester-voort-Duiven en heeft daarom denaam ,,agglomeratieweg" meege-kregen-- de noodzaak in het nieuwe stads-deel Malburgen niet slechts wonin-gen, winkels, scholen etc. te bou-wen maar ook een relatief grootgebied voor de voorzieningen in detertiaire sector te reserveren.Het zou te ver voeren de verschillendevoorstudies uitvoerig te bespreken. Inhet algemeen valt uit de schetsen af telezen dat vooral het probleem van denieuwe oeververbindingen en dat vanhet wegenbeloop in en buiten de wijkenregelmatig aanleiding gaven tot het op-nieuw hanteren van de tekenstift. Zoveranderden wegen en aansluitingenvoor het doorgaande verkeer vanplaats en moesten soms zeer fraaie,maar ook bizonder kostbare oplossin-gen voor het verkeer tussen en binnende woonbuurten plaats maken voorminder gecompliceerde alternatieven.Tegelijkertijd groeide met het aantalschetsen ook het inzicht omtrent destructurele opbouw van het geheel enwerden vorm en plaats van bijvoor-beeld het nieuwe stadsdeelcentrum metbijbehorend kantorengebied nader be-paald.Het ontwikkelingsplanUit dit alles ontstond het plan, zoalshet nu voor ons ligt en dat de naammeekreeg: ,,Ontwikkelingsplan Mal-burgen". Met die naam wordt, aldus377Ruimtelijke OrdeningPlan Malburgen7. Structuurschema ontwikkelingsplan Mal-burgen^^vd &TADSDCELCEMTRUHde toelichting, tot uitdrukking ge-bracht ,,dat het plan en de bijbeho-rende nota beschouwd moeten wordenals een bepaald stadium in de ontwik-keling en uitwerking van dit voor Arn-hem zo uitermate belangrijke gebied".Het plan is dus niiet meer dan een mo-mentopname. Voortgaande studie kanvoor bepaailde faceitten (b.v. het we-genbeloop) nog tot belangrijke wijzi-giiDgen leid'en. Het is geen eindplan,maar eerder een beginplan. Een start-punt voor de stedelijke ontwikkelingvan dit nu nog landelijk territoir.In het plan zijn de gedeeken diehet eerst voor uitvoering in aan-merking komen, meer gedetailleerddan de delen waarvan de realise-ring verder In de toekomst ligt. Deomvang van het plan maakt dat menhier van een ,,new town" zou kunnenspreken, ware het niet dat het geheelzo dioht tegen Arnhem en zijn centrumaanligt en na voltooiing van de be-bouwing een geintegreerd onderdeel zalvormen van de agglomeratie. De capa-citeit van het totale plangebied, in-cluslef de bestaande wijk Malburgenen het dorp Elden, wondt geraamd op80.000 inwoners, ondergebracht in cir-ca 24.300 woningen. Het aantal al aan-wezige woningen bedraagt ongeveer5.800, zodat in totaal 18.500 nieuwewoningen in het plan gebouwd kunnenworden. De capaciteit van het binnende gemeentegrens gelegen gebied is be-duidend kleiner en bedraagt 9.000 a10.000 nieuwe woningen. Dit komtdoordat in dit gebied een belangrijkehoeveelheid grond in beslag genomenwordt door het stadsdeelcentrum endoor terreinen voor vestigingen uit detertiaire sector.De hoofdopzet van het gehele planlaat zich aflezen uit het structuursche-ma, weergegeven in afbeelding 7. Dekaart toont drie hoofdwoongebieden,te weten het bestaande Malburgen metafrondingen (Al); een geheel nieuwwoongebied ten oosten van de wegNijmegen-Arnhem (A2) en een even-eens geheel nieuw woongebied ten wes-ten van die weg, waarin het dorp El-den is opgenomen (A3). Tussen dezedrie gebieden in liggen het stadsdeel-centrum (B) en de terreinen voor detertiaire sector (Dl t/m 3). In hetnieuwe centrum zullen behalve win-kels ook tal van sociale, medische,culturele en administratieve voorzie-ningen komen. Over de vormgevingis nu nog weinig concreets te zeggen.De hier afgebeelde .schets (afbeelding8) is dan ook niet meer dan een im-pressie van hoe het eventueel zou kun-nen worden. Wei spreekt er de bedoe-ling uit een groot stedelijk milieu tecreeren, dat bijvoorbeeld zou kunnenontstaan door hoge kantoorgebouwen,winkelcentrum en andere voorzienin-gen te laten uitgroeien tot een groteruimtelijke structuur. Ten aanzien vanhet winkelgedeelte denkt men aan eenverhoogd voetgangersplateau (zo mo-gelijk verwarmd), waaronder zich hetparkeren, de expeditie en het openbarevervoer kunnen afspelen.378Ruimtelijke OldeningPlan MalburgenImpressie stadsdeelcentrumVoor de gebieden bestemd voor Instel-lingen van dienstverlenende aard be-staan al aanmeldingen. Er wordt eenruime reserve aangehouden in verbandmet de belangrijke rol die Arnhem me-de in nationaal verband in dit opzichtspeelt en in de toekomst nog zal gaanspelen. Ten noorden van de rivier zijnde mogelijkheden voor dergelijke ves-tigingen vrijwel uitgeput.Voorts bevat de kaart aanduidingenvan de ligging van de wijkcentra (Clt/m 3), de ind'ustriegebieden deelsbuiten hat plan, maar als bron vanwerkgelegenheid van grote betekenisEl t/m 6); sportcomplexen (Fl t/m5) en recreatiegebieden (HI t/m 5).Voor de recreatiegebieden, HI en H2,bieden de kleiputten een prachtig uit-gangspunt.Een belangrijk onderdeel van bet planvormt het wegenschema. Bij het ont-werpen daarvan is gestreefd naar eenduidelijke differentiatie van de wegennaar functie en belangrijkheid, het ver-mijden van doorgaand yerkeer door dewoonwijken en een zo ver mogelijkdoorgevoerde scheiding van voetgan-gers- en gemotoriseerd verkeer. Waarvoetganigerstraces de belangrijkste we-gen kruisen zullen speciale voorzienin-gen (tunneltjes e.d.) nodig zijn. Datgeldt ook voor kruisingen van belang-rijke wegen onderling. Ook al wordendeze niet onmiddellijk ongelijkvloersuitgevoerd, men heeft ze in ieder gevalzo onitworpen dat dergelijke construc-cies later zonder meer mogelijk zijn.Van de hoofdwegen kunnen allereerstde noord-zuidverbindingen worden ge-noemd. Een geheel nieuwe noord-zuid-verbin'ding ligt ten westen van despoorlijn Arnhem-Nijmegen en dientvooral voor het regionale en interlokaleverkeer (Kl). Deze weg werd ont-leend aan de Ideeenschets Rivierenge-bied. De bestaande rijksweg Arnhem-Nijmegen (K2) blijft de voornaamsteverbinding tussen de kernen van beidesteden, maar krijgt in het noorden eennieuw trace. Wanneer men deze wegop de kaart vanuit het zuiden volgt,ziet men ter hoogte van het nieuwestadsdeelcentrum (B) een Y-splitsing.De oostelijke tak hiervan is het be-staande trace met de overbelaste Rijn-brug. Dit wegvak zal in de toekomstbevrijd worden van veel doorgaandverkeer door de aanleg van de nieuwewestelijke tak met brug, die uitkomt bijhet Roermondsplein. Dit plein ligt opde noordelijke oever nabij het centrumen op korte afstand van de Sonsbeek-weide, waar veel verkeer uit het noor-den de stad binnenkomt. Bovendienmondt de weg uit de richting Ooster-beek via de Rijnboulevard ongeveerop dit punt uit. De aansluiting van dieverschillende routes op de brug vormtop het ogenblik onderwerp van veelstudie en overleg. Deze nieuwe over-steek over de rivier betekent een ver-lichting in de enorme autovloed dienu over de singels van en naar de enigeRijnbrug stroomt en heeft de hoogsteprioriteit. Een derde nieuwe noord-zuidroute die in de verdere toekomst3799. Ontwikkelingsplan Malhurgen380381Ruimtelijke OrdeningPlan Malburgenvan groot belang is voor de relatieArnhem-stad en Malburgen ligt tenoosten van de huidige brug (K3). Hetzuidelijke deel ervan maakt deal uitvan het stelsel van opvang- en verdeel-wegen in Groot Malburgen. Voorts laatde kaart nog een vierde toekomstigenoord-zuldverbinding zien, ontleendaan de Ideeenschets (K4). Tenslotte iser nog de bestaande weg Arnhem-Elst(K5), die wordt doorgetrokken langsde oostzijde van het nieuwe centrum enaansluit op een laan in het bestaandeMalburgen. Van de oost-westverbin-dingen moet de agglomeratieweg wor-den genoemd, die hierboven al tersprake kwam (LI). Deze weg dienttevens a'ls opvang- en verdeelweg. Eencomplement van deze weg ontsluit metname de zuidelijke wijken (L2).Voor de hier genoemde wegvakken(aangeduiid met K en L) geldt dat zijuitsluiitend voor gemotoriseerd verkeertoegankelijk zullen zijn en beredenkunnen worden met een snelheid van70 km. per uur. De kruispuntsafstan-den worden zo gemaakt dat bij rege-ling met verkeerslichten (zolang er geenviaducten e.d. zijn) gewerkt kan wor-den met groene golven.De wijkwegen zullen pas bij nadere de-taillering van de venschillende bestem-mingsplannen hun definitieve vormkrijgen. Zij dienen om het verkeer zosnel mogelijk naar het hoofdwegenstel-sel af te voeren en worden zo gepro-jeoteerd dat zij geen verkeer aantrek-ken dat niet voor de wijk bestemd is.De verkeersafwikkeling ter plaatse vanhet nieuwe centrum, waar de belang-rijkste wegen samenkomen en een in-tensieve verkeersuitwisseling mogelijkmoet zijn, wordt nauwgezet bestu-deerd. Bij het bepalen van de defini-tieve vorm speelt het uiteindelijke ont-werp van het centrum natuurlijk eenbelangrijke rol.Bij de tracering van wegen is er ookin het bizonder op gelet dat een goedeafwikkeling van het openbaar vervoer(bus of trolley) verkregen wordt. Menbekijkt de mogelijkheid hiervoor opbepaalde trajecten, zoals op en bij denieuwe Rijnbrug, aparte banen uit tezetten, die ook benut kunnen wordendoor brandweer, politie, ambulance eneventueel taxi's.Ten opzichte van de spoorlijn Arnhem-Nijmegen ligt de wijk niet erg gunstig.Malburgen wordt geen stadsdeel, geheelgeorienteerd en ontworpen op een ge-iintegreerd stelsel van openbaar railver-voer dat aansluit op de spoorlijn. The-oretisch was een dergelijke ontwikke-linig wel mogelijk geweest, maar danhad men daartoe veel eerder, weillichttien a vijftien jaar geleden, het besluitmoeten nemen. Dan was de wijk stelliganders van vorm en op een andereplaats geprojecteerd geworden. Nu zatmen met het bestaande en na de oorlogverder uitgebouwde Malburgen en en-kele plannen in vergevorderd stadiumvan voorbereiding op grote afstand vande spoorbaan, maar in de nabijheid vande enige oeververbinding voor het weg-verkeer op dit moment. Er is wel eenstation geprojecteerd, maar het ligt aande rand van het plan en men magdaarom aannemen dat de trein voorhet agglomeratieverkeer, dus bijvoor-beeld voor de verbinding met het cen-trum, van beperkte betekenis zal zijn.Er werd op gewezen dat met name ge-Streefd is naar een scheiding van voet-gangers- en gemotoriseerd verkeer. Hetaardige van het plan is dat daartoede bestaande dijken worden benut. DeHulssense en de Eldense dijk welketer hoogte van het nieuwe centrum elk-aar ontmoeten en aansluiten op hetverhoogde voetgangersplateau daar,worden bestemd voor wandel- en voorfietsroute (op het soructuurschemastaan deze aangegeven met een stippel-lijn: rechts de Huissense dijk, links deEldense dijk). Daarnaast komen ermeerdere wandelpaden door de woon-wijken en is ook in de woonbuurtengestreefd naar scheiding van verkeers-soorten.Een apart facet van het plan vormthet dorp Elden. Het is de bedoelingdat dit landelijke plaatsje niet zondermeer in de stedelijke bebouwing wordtopgeslokt. Men wil het dorp een be-paalde afronding geven en omzomenmet een groenstrook om het zijn eigensfeer, ondanks ^de veranderde omge-vinig, zolang mogelijk te laten behou-den.lot zover enige van de hoofdpuntenvan het plan, zoals bet er op dit mo-ment uitziet. In de begeleldtende toe-lichting wordt uitvoerig gemotiveerdwaarom het zo groot is opgezet en verover de gemeentelijke grens heenreikt.Als gezegd gebeurde dit onder meertegen de achtergrond van de provin-ciale visie, zoals die in de Ideeenschet-sen tot uiting komt. Ook de TweedeNota over de Ruimtelijke Ordeningbood steun voor een ruime opzet. Daar-in wordt gesteld dat de agglomeratieArnhem omstreeks 2000 zal behorentot een van de vijf bevolkingsconcen-traties met 0,5-1 miljoen inwoners(naast de twee met meer dan 1 mil-joen). Dit betekent dat de stad Arn-hem in nog sterkere mate een taak zalhebben als centrum van een omvang-rijk regionaal verzorgingsgebied. Cen-tra die op dat tijdstip een gelijkwaar-dige rol zullen vervullen vindt meneerst op grote afstand: Utrecht, Twen-te en Eindhoven. Bij de plannen voorMalburgen is er rekening mee gehoudendat voldoende ruimte gereserveerdblijft voor die versterkte centrumposi-tie, die onder andere tot uitdrukkingzal komen in het creeren van een hoog-382Onze toekomst:steeds meer mensen,steeds minderruimte.Hoe houdenvsri] ons land bewoon-baar? Door de ruimtebeter te benutten. DeHeidemaatschappijkanudaarbijhelpen.KONINKLIJKE NEDERLANDSCHE HEIDEMAATSCHAPPIJVERENIGING TEN ALGEMENE NUTTEeen vooruitstrevend beleiddot is gericht opmoderne stadsontwikkelingvraagt een nieuwe aanpakmeer mensenmoeten in kortere tijdbeter wonendit te helpen verwezen|ijkenis de opdracht die NEDUCOzich gesteld heeft.?^SS^^.-JJX^g^^&MZmNEDUCOINDUSTRIELEWONINGBOUWNV Systeem CoignetRuimtelijke OrdeningPlan MalburgenVERKLARINSHHB EENGEZINSHUIZEN^LI -HOOGBOUWllilllllllllllll GEMENGDE WONINGBOUW EN KANTOREN[ ..! BEJAARDENTEHUIZENE::HS:J3 WINKELCENTRUMt88^^ SCHOLEN^^^^ SCHOLEN VHMOTERTIAIRE SECTORINDUSTRIEl^