stedebouw & volkshuisvestingUitgave van hetNederlands Instituut voorRuimtelijke Ordening en Volkshuisvestingf"""'.l * )*5 !^'^?^-?^, 's.*^*':^*^S,'^***" ^ '-. ^ .:,#; ciwr.'. ,..t . > Spanbeton* Utiliteitsbouw* Woningbouw 'AANNEMINGSBEDRIJFMARCEL MUYRES N.V.4FSITTARD'ostbus 80 - 04490-5800WIJN & DEKKER'S BOUWBEDRIJF N.V.KRANEWEG 57 -- GRONINGENTelefoon (0 5900) 2 93 41Betonbouw - UtiliteitsbouwWoningbouwAannemers betrokken bij de moderne stedebouwN.V. v.d. SLUYS en VAN DIJKHARDINXVELD-GIESSENDAM - KERKWEG 51TEL. (01846) 25 79AANNEMERS VAN :RESTAURATIEWERKEN4 ^Leg de uitvoering van uwbouwprojecten inervaren en vertrouwde handen:Industrielaan 8, Postbus 24, Dieren. Tel. (08330) - 5441'Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwFirma C. v. d. VORSTENBOSCHAANNEMER VANGROND- EN KABELWERKENUitvoering vanOPENBARE VERLICHTING en TERREINVERUCHTINGLEENDE DORPSSTRAAT 13 -- TELEFOON (0 4996) 45 3N.V. AannemersbedrijfY./h.G. TIEMSTRA & ZN.NijmegenApeldoorn? Betonbouw? Utiliteitsbouwbouwbedrijf twaalfprovincien? ??n.v.Prins Bernhardlaan 9BeverwijkUTILITEIT ENWONINGBOUWAannemers betrokken bij de moderne stedebouwScholten^saannemershedryfHavenstraat 53OUDE NIEDORP I ?/.,.:'',,'' ^. ' ''" . ' tel.: (02262) 344? Kerkenbouw? Scholenbouw? Betonbouw? WoningbouwaannemingsbedrijfGebr Terlingen amsterdamTel. (020) 73 94 48 ^voor? Betonwerken? UtiliteitsbouwAannemers betrokken bij de moderne stedebouwWONINGENUTILITEITSBOUWBOUW EN AANNEMIKGSBEDRIJFJ. v.d. GRAGTWORMERVEER - Telefoon (02980) 83945UTILITEITSBOUWWONINGBOUWk ftBETONBOUWAANNEMINGSMIJ. KONST & v. POLEN N.V.BLOKKERTel. (02292) 416Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwAannemingsmij. J. H. BOGMAN N.V.BEEK(L)Carmelstraat 12, tel.: 0 4402-2041BETONBOUW - UTILITEITSBOUWWONINGBOUW - WEGENBOUW???WONINGBOUW(arbeidsbesparende bouw in Zeeland en Zuid-Holland)UTILITEITSBOUW(fabrieken en bejaardencentra)EXCLUSIEVE HOUTBOUW(scholen en kantoren)!AANNEMINGS MIJ.DEN HARTOG N.V.'s-Gravendeel Tel. 0 1853 - 332 - 777?Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwVerpleeghuis,,Reggersoord'MeppelEMMELOOftbBOUWBEDRIJF H. DE VRIES N.V.INDUSTRiEWEG 16 -- EMMELOORD -- TEL. 0 5270 - 2364UTILITEITSBOUW - GEWAPEND BETONWERKENN.V. BOUWMAATSCHAPPIJSCHRIJVER-ZONENGOES? Woningbouw(Bouwstromen Midden Zealand)? Fabrieksbouw? WinkelcentraTel.: 01100-5305Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwGROOTEL'S BOUWMIJ. N.V.LIMBURGLAAN 24EINDHOVENTEL.: 040-29102WONING- EN UTILITEITSBOUWBOUW- EN AANNEMINGSBEDRIJFyVl. Tbonkervoort /i.u^ Utiliteitsbouwi!V Woningbouw (hoog- en laagbouw)?j^ Betonwerken^ Onderhouds- en verbouwingswerkenjV TaxateursROTTERDAM 4 -- PROVENIERSSINGEL 1 M -- TELEFOON 010 - 249606Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwN.V. BOUW- ENEXPLOITATIEMIJ.VLAANDERENen WESTLANDRembrandtlaan 60HUIZEN (N-H.) - Tel. : 02952-1494-3614-1249UTILITEITSBOUWgespecialiseerd in traditionele woningbouwvolgens arbeidsbesparende methodenUW ADRES (SYSTEEM)VOOR ARBEIDSBESPARENDE BOUW TEGENCONCURRERENDE PRIJSMAKELAARW. MINNAARDTESSELSCHADELAAN 43 - MUIDERBERGTEL: (02942) 1582 b.g.g. (02952) 4674Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwbouiMfbedrijff n.v. keerend 43 steinrestauratiesutiliteitsbouwwoningbouwtelefoon 04495-1980JV.V. BautvbedrijtJViJholiGoeman Borgesiuslaan 23 - BaarnTelefoon (0 2954) 2937UTILITEITS- EN WONINGBOUWAannemers betrokken bij de moderne stedebouwBau?vhedrijiEduard Schuurkes ii.r.TILBURGDross, van Wesepstraat 3Tel. 04250-70075SON & BREUGELTel. 04990-1785MET FORTBOUWEN IN DEZE* paviljoens ? kantoren* bungalows * scholen* motels* vereniglngsgebouwen* eengezlnswoningenenz.Werken in de geest van deze tijd.Met de Fort montage eenhedenbouwt u snel en efficient, dusvoordelig.Kurl- .. ' JJ??"? ,, . j.-?5. Ivadlopen - . ' .beginsel behoren deze inpolderingentot de technische mogelijkheden.Een beslissing over eventuele inpolde-ringsplannen kan echter vooralsnogniet worden geno-men, tenzij zich wel-licht te zijner tijd ten aanzien van be-paalde onderdelen een waterstaatkun-dige noodzaak mocht aandienen. Eenveelzijdige studie, die ten aanzien vansommige aspecten reeds gaande is, zal147Ruimtelijke ordeningStreekplannenFriese waddeneilanden6. de intimiteit van het dorpmoeten uitwijzen of inpolderingsplan-nen voor onderdelen van het wadden-gebied of voor de gehele Waddenzeeinderdaad gewenst zijn. Deze studiezal zich onder meer moeten uitstrek-ken over de waterhuishoudkundige,landbouwkundige, recreatieve, natuur-wetenschappelijke en financieel-econo-mische consequenties van de uitvoe-ring van elk project en over de gevol-gen voor de zeevaart en de visserij. Zijzal op korte termljn vooral een ach-tergrond moeten bieden voor de be-oordeling van incidentele projectenmet betrekking tot het waddengebied.Bij deze gecompliceerde studies is inieder geval een gunstige omstandig-heid, dat de beslissing niet urgent is.Zo vindt b.v. in het kader van deDeltawet de kustbeveiliging hierreeds plaats door verhoging van debestaande dijken. Voorts kan vanruimtegebrek voor bewoning en re-creatie in deze weinig geiirbaniseerdegebieden van het land niet worden ge-sproken, zeker niet na voltooiing vanhet Lauwerszeeproject, dat immersook voor de recreatie van grote be-tekenis is. De landaanwinning tenbehoeve van agrarische doeleinden isvan weinig belang, daar overwegendzandgronden zouden worden inge-polderd.Voor wat betreft de waterhuishoudingbiedt het IJsselmeer, voor zover thanste overzien, in de noordelijke helft vanhet land voldoende mogelijkheden.Een eventuele inpoldering van deWaddenzee zou in zijn ruimste vormqua kosten en tijdsduur een werk vande orde van grootte van tweemaal hetDeltaplan zijn; dit betekent dat de ca.100.000 ha land -- de helft van degehele Waddenzee -- die uiteindelijkwellicht zou kunnen worden ingepol-derd, per ha land een ongeveer drie-maal zo hoge uitgave zou vergen alsthans in de Zuiderzeepolders het ge-val is."Momenteel is ten aanzien van belang-rijke technische werken in het wad-dengebied nog geen enkele definitievebeslissing gevallen. Ook het streekplanloopt hierop niet vooruit. Te ver-wachten is echter dat in zeer nabijetoekomst besluiten over het al of nietuitvoeren van incidentele projectenzijn te verwachten.Het aangehaalde gedeelte uit de twee-de nota lijkt in dit verband niet hele-maal waterdicht.Op korte termijn dienen veelvuldigestudies te worden gemaakt ten aan-zien van alle aspecten betreffende hetal of niet inpolderen van het wadden-gebied, zo wordt opgemerkt. Accoord.Vervolgens wordt gesteld dat het eengunstige omstandigheid is dat de be-148Ruimtelijke ordeningStreekplannenFriese waddeneilandenV %^ ^"t^^-- tf'^slissing ten aanzien van algehele inpol-dering niet urgent is. Dit is op zich-zelf juist, waar hot de uitvoering vandeze totale inpoldering zou betreffen.In aanmerking genomen echter datdeelprojecten gemakkelijli kunnenvooruitgrijpen op een uiteindelijke si-tuatie, is hier voorzichtigheid gebo-den. Eerder dan men verwacht kanliet point of no return zijn bereikt.Het iijkt daarom zinvol cm te trach-ten op korte termijn een duidelijkebeleidslijn te bepalen ten aanzien vande vraag of men wil toewerken naareen situatie waarin het waddengebiedvoor de toekomst zoveel mogelijk alsongerept natuurgebied wordt be-waard of dat op een uiteindelijke in-poldering wordt aangekoerst. Het isin het kader van deze beschouwingniet passend vooruit te lopen op zakendie thans onderwerp van studie zijn.Waar het hier echter gaat om een be-sluitvorming die voor de toekomst,niet alleen voor het Noorden, maarvoor ons gehele land en in sommigeopzichten voor een deel van Europa,van eminent belang is, mag er de na-druk op worden gelegd dat het wad-dengebied het laatste stuk van Neder-land is waar het ,,levende" water, metzijn getijden en biologische wonder-wereld, als binnenzee bewaard is ge-bleven en dat dit boeiende natuurge-beuren als recreatiegebied van geheeleigen karakter steeds meer gewaar-deerd zal gaan worden.Toelichting bij het renvooiNatuurgebied AMet de aanduiding ,,natuurgebied A"zijn aangegeven de duingronden, bos-sen, stranden, zandplaten en kwelder-gronden, die om hun landschappelijke,natuurwetenschappelijke en recreatie-ve waarde als ongerept natuur-reservaat in stand moeten blijven. Indeze gebieden dient in het algemeende oprichting van gebouwen en deuitvoering van werken niet te wordentoegestaan behoudens:a. gebouwen en werken, welke stre'k-ken tot instandhouding van hetnatuurgebied,b. gebouwen en werken ten behoevevan de zeedefensie en het reddings-wezen.Natuurgebied Bschappelijke, natuurwetenschappelijkeen recreatieve waarde dienen te wor-den ontzien.In deze gebieden kan de oprichtingvan gebouwen en de uitvoering vanwerken worden toegestaan ten be-hoeve van :a. de instandhouding van het natuur-gebied;b. de zeedefensie, het reddingswezenen de scheepvaart;c. de dagelijkse recreatie, voorzoverhet voorzieningen betreft van ge-ringe omvang, welke geen afbreukdoen aan het karakter van hetnatuurgebied, zoals voetpaden,rijwielpaden, speelveldjes e.d.;d. de verblijfsrecreatie, voorzover hetbetreft de aanleg van kampeer-terreinen, niet groter dan 1 ha,met dien verstande dat per 500 hanatuurgebied B niet meer dan eenkampeerterrein idient te wordenaangelegd en dat ten behoeve vandeze kampeerterreinen uitsluitendde oprichting van was- en toilet-gebouwtjes kan worden toegestaan.Natuurgebied CMet de aanduiding ,,natuurgebied B" De als ,,natuurgebied C" aangeduidezijn aangegeven de duingronden, bos- gronden vervullen de functie vansen en stranden, die om hun land- waterwingebied ten behoeve van de7. huis van Groenlandvaarder8. graf voor Groenlandvaarder li, -...'?..,149Ruimtelijke ordeningStreekplannenFriese waddeneilandendrinkwatervoorziening. Uit hoofde van het grondwater in gevaar kunnenvan deze functie dienen deze gronden brengen.in het bijzonder te worden beschermd Op deze gronden dient de uitvoeringtegen alle activiteiten, die de reinheid van werken en de oprichting vanmgebouwen te worden toegestaan tenbehoeve van de waterwinning tenalgemenen nutte.Recreatieve hebouwing ADe met de aanduiding ,,recreatievebebouwing A" aangegeven grondendienen in de gemeentelijke planneneen bestemming te verkrijgen tenbehoeve van de verblijfsrecreatie. Metname is hier gedacht aan bebouwing,welke rechtstreeks en uitsluitend eenlogiesverstrekkende functie heeft, zo-als zomerhuizen inclusief eventueeldaarbij behorende voorzieningsgebou-wen, hotels, vakantietehuizen, jeugd-herbergen e.d. Het zal aanbevelingverdienen met betrekking tot geheelof gedeeltelijk gerealiseerde bestem-mingen een reeds bestaande ontwikke-ling voort te zetten of af te ronden.Recreatieve bebouwing BDe met ,,recreatieve bebouwing B"aangeduide gronden komen uitsluitendop Terschelling voor. Teneinde de zichvoordoende ontwikkeling met betrek-king tot de zgn. kampeerhuisjes tekunnen afronden en te saneren, dienendeze gronden in de gemeentelijkeplannen te worden bestemd voorzomerhuisjes en de daarbij behorendevoorzieningsgebouwen.Recreatieve bebouwing COp deze gronden is het gestelde onder,,recreatieve bebouwing A" van toe-passing. Bovendien is de uitvoeringvan werken en de oprichting vangebouwen ten behoeve van de water-9. strijd tegen de versmiving150Aannemers van grond- weg- en waterbouwkundige werkenn.v. J. PRINS van WIJNGAARDEN - Hattem (Gld.) Tei. 05206-2044 0 lunen)BAGGERWERKEN - HAVENWERKENOPHOGEN VAN TERREINEN voor woningbouw en IndustrieLEGGEN VAN KABELS EN ZINKERSBijkantoor:'s-HertogenboschKoningsweg 89Tel. 0 4100-36586Bijkantoor :RoermondRoermondsestraat 49Herten (LJTel. 0 4750-2549Opslagplaats te Hasselt (Ov.)Tel. 0 5209-545Aanleg ,,Nieuwe Maashaven in de Stadsweide" met industrieterreinen voor Gemeente Roermond.GEEN MONTASEKOSTENKOZIJN EN DEUR WORDENALS EEN GEHEEL GEBRUIKSKLAARGELEVERDTel. (05222) 227N.V. v/h. H. WAELBERS RUINERWOLD b;| MeppelMBt baRsteen bouwenBaksteen vormt de levende huid van uw huis.Baksteen ademt. Onzichtbare porien zorgen ,^