stedebouw & volkshuisvestingIn dit nummer:Uitgave van hetNederlands Instituut voorRuimtelijke Ordening en VolkshuisvestingRuimtelijke OrdeningStructuurschets Groot-ZwolleStreekplan Rijn en GouweIndustrie en groenzonesJournaalBerichtenOfficiele MededelingenHIjanuari 1969/Copyright Foto Ronde, Vlaarding&n244 FLATS R.V.S.TE VLAARDINGEN(systeembouw)Arch, en Ing. bureau Olthoff en v.d. Berg te Rotterdam.Maatschappij tot Stedebouw BANERO -- participatie van 3 gespecialiseerde en algemeen georien-teerde aannemingsmaatschappijen --? heeft de beschikking over een ontwikkelingsteam, gevormddoor terzake kundige staffunktionarissen.De kombinatie stelt haar kennis gaarne ter beschikking cm in een vroegtijdig stadium een reelebijdrage te verlenen tot het in ontwikkeling brengen van voUedige bestemmingsplannen.rIMomenteel onder meer in uitvoering het experimenteel studieproject 1138 woningen c.a. Buik-slotermeer onder architektuur van het bureau Oyevaar. StoUe & van Gool en in opdracht van deFederatie van Amsterdamse Woningbouwverenigingen. In ontwikkeling bestemmingsplan ,,Dui-vendrecht West '67" Gemeente Ouder-Amstel, bestemmingsplan ,,Graan voor Visch". GemeenteHaarlemmermeer, en bestemmingsplan ,,Grote Waal" Gemeente Hoorn.baneroWaarin participeren :N.V. Amsterdamsche BALLAST MaatschappijJ. P. A. Nelissen Groep N.V.AMU Aannemingsmaatschappij J. H. Rozenstraten N.V.Bouwcombinatie BANERO, Willemsparkweg 135, Amsterdam-Z., Telefoon: (020) - 729923- ? -^ J^Vv..!" ^ .-'^^^^?iS^si;S^^AHet Delta-merkis meer dan een versieringin de metselbaksteenvan Van Lookeren Campagne.Het is een garantie. Een merk schept verplichtingen; het isde handtekening van de maker. Die verplichtingen geven degebruikers belangrijke zekerheden. Ons bedrijfslaboratoriunnis voortdurend doende de samenstelling, de drukvastheid.dewateropname, de vorm, de afmetingen en de kleurvanonzeprodukten zo constant mogelijk te maken. Ailemaal dingendie speciaal voor langlopende termijnorders uitermate be-langrijk zijn.Delta metselsteen is ook een dynamisch produkt: deafdelingprodukt-dntwikkeling van Van Lookeren Campagne is voort-durend bezig met het zoeken naar mogelijkheden om degrof-keramische produkten blijvend een gunstige plaats tegeven in de wereld van de bouwmaterialen.Delta metselstenen hebben ook nog een service-afdelingachter zich, die adviseert over alles w/at met het produkt temaken heeft. Mortelsamenstelling bijvoorbeeld, opslag engebruik op de bouwwerken ; het voorkomen van fouten inconstructies, de toepassing van metselsteen.Dat zijn de zekerheden en de voordelen die het gebruik vaneen merkprodukt geeft, en Delta metselsteen is een van deeerste merkstenen in Nederland; waarschijniijk een van deeersten in de hele wereld.t. -V.ZS^'flKoninklijke SteenfabriekenVAN LOOKEREN CAMPAGNE N.V.Zaitbommel - Molenwal 22 - tel. (04180) - 2031Fabrieken te Haaften en Hurwenen.Aangesloten bij de Vereniging Metselbaksteenkeur.'?.-LET OP!Erwordtmet Nederlands cement gemanipuleerd!Vraag de afleveringsbon!Het blijkt dat de laatste tijd aan kopers van partijen ENC1-, CEMIJ- of ROBUR-cement, cement vanandere herkomst geleverd is.Wanneer u ENCI-, CEMIJ- of ROBUR-cement koopt en hiervoor betaalt, dan is het onaanvaardbaardat u iets anders geleverd wordt. Want wat u in de plaats geleverd krijgt is vaak cement van onbestemdelierkomst. Het kan redelijk goed zijn, maar het kan ook bijzonder slecht zijn, zoals in de praktijkgebleken is. Hoe dan ook: u behoort te krijgen wat u bestelt en waar u voor betaalt. Hoe kunt u metzekerheid vaststellen dat u inderdaad ENCI-, CEMIJ- of ROBUR-cement geleverd wordt? Door bijde ontvangst van elke partij onverpakt cement het geleidebiljet van de fabriek ter inzage te vragen.Een kleine moeite, die u voor grote en kostbare teleurstellingen kan behoeden!Mocht u inmiddels al cement ontvangen hebben waar u aan twijfelt, zend dan een monster rechtstreeksaan ons adres. Het wordt dan in onze laboratoria onderzocht en u krijgt onomstotelijke zekerheid.HMN Piy IssgjKSSfl wmajm wm^^VERKOOPASSOCIATIE NEDERLANDS CEMENT E N C l-C E M IJ-R 0 B U R N.V., AMSTERDAMin enschede komen iedere werkbaredag twee van deze woningen klaarNa een grondige research van enkele jaren is aannemersbedrijf en timmerfabriek B, J. Nijhuis & Zonen N.V. te Rijssen erin geslaagd een geheelnieuw type eengezinswoningen te creeren, dat door de hoge snelheid waarmee het gebouwd kan worden, zijn stevige constructie en de voorde huidige begrippen lage huurprijs tot de meest geschikte bouwsystemen voor stedelijke uitbreidingsplannen behoort.MASSAAL TOEGEPAST IN ENSCHEDE'SNIEUWE WOONWUKEN.Enschede, een van de snelstgroeiende gemeenten inons land, heeft bij de aanleg van de nieuwe woon-wijk "Wesselerbrink" dankbaar gebruik gemaakt vande nieuwe, opmerkclijke bouwwijze. Omdat de ge-meente met een verontrustend woningtekort kampte,vooral in de sector middenstandswoningen, had menop korte termijn nodig: een solide woning, die tochin snel tempo te bouwen was; omdat de grootstevraag juist naar dit type uitging; een economischbouwplan om zodoende de beoogde relatief lage huur-prijs te kunnen verwezenlijken.HOE HEEFT NIJHUIS AL DEZE FACTORENKUNNEN VERENIGEN?Ontleden wij eerst de samenstelling en de indehngvan deze huizen. De totale ruimte per woning van400 m3 is verdeeld in drie lagen. Op de begane grondvinden we een zeer ruime bergruimte met grotedeuren, de entree en een ruime speel- of hobby kamer.De tweede laag bevat de woonkamer en een ruimekeuken, het toilet en een brede overloop. In de derdebouwlaag bevinden zich de douche en 3 slaapkamers,die evenals het woongedeelte voorzien zijn van eenbrede raampartij.Zover de indeling. Nu meer over de bouwwijzeen de samenstelling van zo'n complex woningen.Het betonnen skelet wordt ter plaatse opgetrokken.Alle houtwerk komt van Nijhuis' timmerfabriek, zodatde bouwer alles in een hand heeft en niet afhankelijkB. J. NIJHUIS & ZONEN N.V.AANNEMERSBEDRIJF -TIMMERFABRIEK RIJSSEN.is van derden, waardoor stagnatie in de toelevering isuitgesloten. Het hout, zowel binnen als buiten, wordtmet een speciale houtveredelende olie geimpregneerden hoeft dus niet meer geschilderd te worden.De borstweringen zijn van aluminium en krijgen eengarantie van tien jaar mee. Trappen, gang eri over-lopen worden met flexorol bedekt, terwijl het groteaanrecht in de keukens in roestvrij staal is uitgevoerd.Alle woningen, die in blokken van elf of zeventiengegroepeerd zijn worden centraal verwarmd (eenstookhuis op 794 woningen). Er is een centraal an-tennesysteem, en elke woning heeft een telefoonaan-sluiting.NIET ALLEEN IN ENSCHEDE.Wij zijn ervan overtuigd dat er veel meer gemeentenen bouwverenigingen in Nederland zijn die juist indeze sector naar een dergelijke woning zoeken. Eenwoning die, door de doordachte constructie, benedende curveprijs kan worden opgetrokken; een woningdie gebouwd is om echt in te wonen; een economische,snelgebouwde, goed te onderhouden woning, econo-misch voor zijn bouwers en economisch voor zijnbewoners. Uiteraard zou dit alles niet mogelijk ge-weest zijn zonder de uitstekende samenwerking tussenopdrachtgever (de federatie van bouwverenigingen),de stedebouwkundige dienst, de architect, de gemeen-telijke diensten en de aannemer. Wij nodigen u graaguit om eens naar Enschede's Wesselerbrink te komenen daar te zien hoe een werkelijke woonwijk gebouwdwordt.pom^jyPortal is de merknaam voor een pakket van geprefabriceerde aluminium constructie-delen weike incombinatie met glas complete lichtkappen, glasgevels, etc. vormen. De T-vormige Portal aluminiumglasroeden van speciale legering is daarbij het voornaamste constructie-element. Profilering van deroede is aangepast aan overspanning en toe te passen glastype. Portal kappen en wandbeglazing zijnaantrekkelijk laag in kostprijs per M^, vragen geen onderhoud, lekkages zijn uitgesloten door hetunieke kitloze systeem van beglazen, het geheel all-in geleverd, d.w.z. inclusief tekenwerk, maat-voering, montage en beglazing. Wij zullen U gaarne vollediger informeren omdat er zoveel meerover te zeggen valt en U er zozeer belang bij heeft.PORTAL 35 HEhoogte 35 mmbasis 45 mmPORTAL 45 HEhoogte 45 mmbasis 45 mmPORTAL 60 HEhoogte 60 mmbasis 45 fnmPORTAL 80 HEhoogte 80 mmbasis 45 mmPORTAL100HEhoogte 100 mmbasis 45 mmPORTAL 55 HEhoogte 55 mmbasis 45 mmPORTAL100HDhoogte TOO mmbasis 45 mmPORTAL 55 HEhoogte 55 mmbasis 45 mmPOR'^ALglasroedenN.V. DORDTSCHE GLASHANDELKUIPERSHAVEN 44-45 - DORDRECHT - TEL.: 01850-37633probleemGebruik glaspanelenop een plaats waar brandvertragende eigenschappenbindend zijn voorgeschreven.opiossingSchrijf Pilkington spiegeldraadglas met vierkante maas voor.Eerste kwaliteit spiegeiglas meteen strakke draadversterking. Door vele autoriteitenofficieel erkend als brandvertragend materiaal.Vraag volledige inlichtingen bij onze agent:George van Vorstenberg Glasagentuur C.V.Jan Luykenstraat 14Postbus 5177, AMSTERDAM, telefoon: (020) - 731951Rikington spiegeldraadglas zgn. GeorgianODAPDGUO...als er strakseen parkeergaragemoet staanSpanbeton staat klaar voor een betrouwbare, economischeuitvoering van uw bouwplannen. Met een goedgeorganiseerdeen deskundige staf die de betontechniek in alle details beheersten die ieder project kan uitvoeren.Met een unieke reeks prefab-standaardelementen en complete faciliteiten voor het vervaar-digen van eenheden volgens tekening. Spanbeton beschikt overeen jarenlange ervaring in het ontwikkelen en toepassen vande nieuwste betonbouwmethoden en -materialen ten behoevevan utiliteits- en bruggenbouw. Maak gebruik von die ervaring;verzeker u met Spanbeton van de meest economische bouw-wijze - van ingebouwde betrouwbaarheid en doel- Hmatigheid. Volledige informatie ligt voor u klaar bij ^|i|N.V. Nederlandse Spanbeton Maatschappij, postbus ^^25, Alphen aan den Rijn, telefoon (01720) - 6991. itf'^^:^ ? :^?it^' ^%Aannemers betrokken bij de moderne stedebouw/In 111 1 AAMMHMINGSBEDPUF IM cnnenk ReuskenEERBEEKHarderwijkerweg 21Telefoon 08338-513N.V. AANNEMINGS- - (^BOUW-EN hr nl^EXPLOITATIEMAATSCHAPPIJLnl \rjVENLOTelefoom 04700- 12355Keullerstraat 4BOUWERS VAN WONINGWETWONINGENPREMIEWONINGENVERKOOP WONINGENFABRIEKSBOUWUTIUTEITSBOUWWINKELCENTRA enz.^ c< a>. 1 >_I 0) uo s> DX F O_3"E 0)10b3z 3s n C0)3 c_j (0< > a>CO c a>3 c>9)oz>-13 cT3sriiCo0)oc a" C?>u0)o E 0)ED'Architecten, Stadsplanners,StedebouwkundigenBetrek ons vroegtijdig in uw planner.In de voorbereidingsfase van een projecthebben wij onze gespecialiseerde inbreng.Wij hebben meer te bieden dan louterkennis van wegenaanleg. Vele malen hebbenwij reeds kunnen helpen aan het opiossenvan problemen - grote en kleine.Onze afdeling ,,Ontwerp en Ontwikkeling"is gaarne beschikbaar voor uw studie-objecten en het maken van ontwerpen.KoninklijkeMij.WegenbouWjUtrechts&vUitgave van het 50e jaargang no. 1Nederlands Instituut voor maandbladRuimtelijke Ordening en Volkshuisvestiging januari 1969Redactie :Mevr. Prof. C. W. Visser Prof. Dr. S. O. van PoeljeMe]. R. Hartstra Drs. N. StreeflandProf. C. van Eesteren Drs. W. ]. ValkenhurgH. J. A. Hovens Greve Drs. H. van der WeijdeProf. Mr. A. Kleijn Ir. W. WissingDrs. R. Kok Mr. J. WitsenIr. P. K. van MeursAdres voor Redactie en Abonnementen :Javastraat 6, 's-GravenhageTelefoon 182761Postgironummer 29080Advertenties :Nobelstraat 21, HeerlenTelefoon 04440-18100Postgironummer 103^100t.n.v. N.V. Maatschappij tot Exploitatie vanhet Limburgs Dagblad-HeerlenDit nummerbegint met twee artikelen over nieuwe plannen van groot formaat. Hoewel hetplan in de hu-idige ontwikkeling van de ruimtelijke ordening al lang niet meerde dominerende plaats inneemt van vroeger, hlijft het helangwekkend en hoeiendte zien welke plannen de besturen van gemeente en provincie in nieuwe situatiesen gebruikmakend van de mogelijkheden van de nieuwe wet thans ontwerpen.De structuurschets van Zwolle, onderwerp van het eerste artikel, is de uitdruk-king van paraatheid van een gemeentebestuur om zijn gemeente de verzwaardeen verrijkte rol te doen spelen die haar in de nationale ruimtelijke ordening istoegedacht.Het streekplan Rijn en Gouwe, waarover het volgende artikel handelt, is vooralvan betekenis omdat het de beleidslijnen hevat van het provinciaal bestuur voorde ontwikkeling van een gebied dat landelijk bezien in een zeer kwetsbare zoneligt. De wijze van aanpak van de problemen die hier rijzen kan trouwens, zoalsde schrijver terecht stelt, oak elders voor de voorbereiding van het beleid vannut zijn. Bovendien komt de wending in het karakter van het streekplan die denieuwe wet teweeg heeft gebracht hier duidelijk voor de dag.Het artikel over de betekenis van groenzones in hun relatie tot industrieterreinenbevat een instructieve en tot verier onderzoek prikkelende bijdrage tot onze nogiveinig gefundeerde en weinig verfijnde kennis omtrent dit onderwerp.Onder de titel ,,]ournaal" begint Dr. J. A. Launspach in dit nummer een nieuwerubriek, met luchtige kanttekeningen bij nieuwe literatuur en actuele gebeurte-mssen.WOORD VAN DE MAANDHet Tweede-Kamerlid Wiebenga over de zaak Shell-Moerdijk,,Er was eens een sprookje, dat heette ruimtelijke ordening. Wij heibben op hetogenblik de olifant gekregen met de lange snuit, die dat verhaaltje de werelduitblaast. Het is om met Heer Bommel te spreken deze keer de Shell, een an-dere keer een andere bovenbaas."(Handelingen Tweede Kamer)InhoudRuimtelijke ordening Journaal . Dr. J. A. Launspach 45Structuurschets Groot-Zwolle, Drs. K.Dekker en P. van Drimmelen .... 3Streekplan Rijn en Gouwe, P. M. J. Mekkes 14De betekenis van groenzones in hunrelatie tot industrieterreinen, Prof. dr.ir. F. M. Maas en ir. A. J. Beenhakker 32BerichtenBinnenlandOfficiele mededelingenInstkuut ....4952Abonnementsprijs f 27,50, Losse nummers f 3,-ruimtelijke ordeninggroot-zwolleruimtelijke ordeningSTRUCTUURSCHETS GROOT-ZWOLLE Drs. K. DekkerP. van Drimmelen1. Uitdaging en antwoordNiet zander enige schroom hebben wijde uitnodiging tot het schrijven van ditartlkel aanvaard in het voile bewust-zijn dat de publikatie ervan als pre-matuur zou kunnen worden aange-merkt. Met nadruk zij er daarom opgewezen dat het hier slechts gaat omeen in schets gebrachte visionaire ver-kenning, welke geenszins de pretentieheeft van een structuurplan. Ter vol-doening aan -de 'daaraan gestelde eisenzal nadere toetsing en uitwerking vandeze visie en de daarbij behorende toe-lichting noodzakelijk zijn.Deze structuurschets mag slechts wor-den gezien aLs eerste reactie op de uit-daging van de ,,Tweede nota over deruimtelijke ordening in Nederlamd",waarin op biz. 168 onder de ,,meestsaillante en thans om actie vragendepunten" als eerste wordt genoemd:,,stimulering van een goed opgebouwden gedifferentieerd stelsel van zwaarte-punten in het Noonden en in Overijs-sel, die de groei van de welvaart en deverbetering van het sociaal-cultureleklimaat kunnen dragen: Groningen,Twente, Leeuwarden, Zwolle, Emmen,aLsmede het havencomplex Delfzijl-Eemshaven en voorts kernen als Assen,Hoogeveen, Drachten e.d.".Niet alleen de ,,Tweede nota" was deuitdaging, er waren reeds meer sti-mulansen zoals:-- aanwijzing van Zwolle tot Indu-strie- en stimuleringskern in 1959 en1964;-- aanleg van het Zwolle-IJsselkanaalmet aanliggende industrieterreinen;-- beschikbaar stellen van vele mil-joenen ten behoeve van verkeersverbe-teringen in en om de stad;-- vergroting van het gemeentelijk ter-ritoir van 2000 tot 10000 ha door deopheffing van de gemeente Zwoller-kerspel in 1967;-- gereedkomen van de Zuiderzee-snelweg in 1967 en de in 1970 gereed-komende bouw van een nieuwe IJssel-brug 1);-- aanwijzing tot een van de ,,tweedeschrijftafels" in 1968;-- verrassende belangstelling vangrootwinkelbedrijven voor nieuwe mo-gelijkheden door het reconstruccieplanvoor de Zwolse binnenscad.De structuursdhets geeft in zeer globaalgetrokken lijnen de weg aan, waarlangseen stormachtige ontwikkeling tochharmonisah verlopen kan. Het gaatihier immers nie't minder dan om eenuitzonderlijk grote bijdrage in het na-tionale versteddijkingsproces op basisvan het beginsel der gebundelde decon-centratie via een sterk gestimuleer-de en versnelde groei tot een concen-tratie van 1/4 - 1/2 miljoen inwoners.Het zal duidelijk zijn dat een derge-lijke spectaculaire ontwikkeling binnenhet daarvoor gestelde tijdsbestek totongeveer 2000 slechts met daadwerke-lijke en krachtige steun van de cen-trale overheid kan worden gerealiseerd,temeer wanneer in aanmerking wordtgenomen dat de natuurlijke groei doorgeboorte-overschot tot genoemd tijd-stip naar alle waarschijnlijkheid tot nietmeer dan 101000 inwoners zal leidenen op grond van de bestaande structuurvan de werkgelegenheid een sociaal-economische groei tot 127000 inwonersmaximaal moet worden geacht.Niettemin kan reeds thans een stroom-versnelling in de ontwikkeling vanZwolle, welke boven de hiervoor ge-noemde matige groei ui'tgaat, op ver-schillende pluspunten worden geba-seerd, als daar zijn:-- de gunstige verkeersligging alsknooppunt van weg-, spoorweg- en wa-terwegverbindingen en wat eerstge-noemde betreft, is Zwolle sinds 1967de enige stad benoorden Arnhem meteen autosnelwegverbindiing met deRandstad;-- het bij voortduring grote en veel-zijdige aanbod van goed opgeleide ar-beidskrachten ten behoeve van de in-^) Voor de ligging van Zwolle t.o.v. het be-staande c.q. geplande rijkswegennet zij verwe-zen naar het hierbij opgenomen kaartje ,,Zwol-le in nationaal verband".^) Voor de omschrijving van de rangengroe-pen zij verwezen naar G. Kuiper: Mobiliteitin de sociale en beroepshierarchie, een socio-grafisch onderzoek te Zwolle (diss. Utrecht1954) biz. 241,ruimtelijke ordeninggroot-zwolledustrie en dienstensector, hetgeen in deevenwichdge economische en socialeopbouw van de beroepsbevolking eenverklaririg vindt (economisch: 39*'/ogoederenproduktie, SP/o economischediensten en 30''/o sociale diensten, naarberoepsrangengroepen: SVo rangen-groep I, 49''/o rangengroep II en 48''/orangengroep III; ^)-- het voorzieningenniveau, dat destad te bieden heeft als verzorgings-centrum voor een wijde omgeving(werkgelegenheid, ziekenhuizen, cul-tuurmanifestaties, winkels en groothan-del, voorbereidend wetenschappelijkonderwijs, technisch onderwijs), welkeal naar de aard van deze voorzieningen200 000 - 1000 000 inwoners omvat;-- het leefmilieu (ruimschoots ruimteen een directe omgeving, welke overzeer uiteenlopende recreatieve moge-lijkheden beschikt).Op grond van al deze pluspunten zoude stimulering van de ontwikkelingvan Zwolle zelfs voorkeur verdienenboven het stichten van nieuwe steden.Niet aileen zal een dergelijke stimu-lering nationaai-economisch veel min-der offers vragen, maar als oud stede-lijk cultuurcentrum zal Zwolle altijdmeer karakter en stijl kunnen tonen.Overigens zij er op gewezen dat eenzodanige stimulering reedis steun vindtin recente tendenties zoals het feit vande sinds 1960 optredende veranderingvan de bevoikingsspreiding over delandsdelen door vertrekoverschottenvan het Westen, vain de aanvaardingvan de werkgelegenheidsdecentralisa-tie door overheid en bedrijfsleven envan het steeds kleiner worden van defeitelijke en psychologische afstand vande IJssel tot de Randstaid.Uit het ibovenstaande moge genoeg-zaam duidelijk zijn geworden, dat bijscimulering van de ontwikkeling vanZwolle nationaal en gemeentelijk be-lang samenvallen.2. UitgangspuntenVooralsnog is de schets gebaseerd opeen capaciteit van ? 250 000 inwo-ners.Verwacht mag worden dat op zo langetermijn als een dergelijke ontw'ikkelingzeker zal vergen, aanzienlijke veran-deringen zuUen optreden, zowel binnenals in de onderlinge verhouding vanalle functionele elementen in de reeksvan zich ruimtelijk manifesterendemaatsahappelijke behoeften. De voort-schri|dende automatic, de toenemendevrije tijd, het groeiende autobezit enveranderingen in de woonbehoefte ende woonwensen zuUen vooral bij deverwachte toenemende welvaart eenzodanige invloed doen gelden op hetlevens- en cultuurpatroon en tot zo-danige structuurwijziging'en leiden, dathet uitermate moeilijk is reeds thansook de ruimtelijke consequenties teoverzien. Wanneer daartoe niettemineen poging wordt gedaan, moet derhal-ve ten aanzien van de verkregen uit-komsten aanzienlijk voorbehoud wor-den gemaakt en zal een voortdurendeherbezinning op deze eerste uitkomstennoodzakelijk zijn.De ontwikkeling is in een idriatal fasengedadht, nl. tot een cotale bevolkingvan resp. 100 000, 200 000 en 250 000anwoners. Uit deze bevolkingscijfers iseen voorlopige, globale onderscheidingnaar geslacht afgeleid volgens de uit-komsten van een reeds in 1959 opge-stelde ibevolkingsprognose voor de ge-meente Zwolle (49*'/o mannen, SP/ovrouwen) en is voorts voor mannenen vrouwen afzonderlijk de beroepsbe-volking becijferd door toepassing vanuit deze prognose afgeleide percentagesvoor de beroepsactiviteit in ieder vandeze categorieen (59*'/o van de totalemannelijke bevolking en 20''/o van detotale vrouwelijke bevolking. ^)Vervolgens is deze beroepsbevolkingzowel naar een drietal functies (stu-wend, regionaal verzorgend en lokaalverzorgend) als naar een drietal be-drijfssectoren (goederenproduktie, eco-nomische diensten en sociale diensten)verdeeld gedacht.Voor de cheoretiische grondslagen vande nadere onderscheiding van de be-drijfssectoren naar stuwende, regionaalverzorgende en lokaal verzorgendefunctie zij kortheidshalve verwezennaar de publikatie Stuwende en ver-^) Een thans in bewerking zijnde bevolkings-prognose voor de nieuwe gemeente Zwolle zalop grond van de recente ontwikkeling naaralle waarschijnlijkheid leiden tot een metname voor de mannen lager percentage voorde beroepsactiviteit, voornamelijk als gevolgvan een lagere beroepsactiviteit bij de 20-24-jarigen en 65 jarigen en oudere mannen. Voorhet hier beoogde doel levert dit echter geenoverwegende bezwaren op.rmmtelijke ordeninggroot-zwollezorgeride bedrljven (rapport van deCommlssie-van Lohuizen, nota 5 vande Rijksdienst voor het Nationale Plan,ook opgenomen in het Tijdschrift voorEconomische en Sociale Geografie,maart/april 1952).Over het algemeen is ook hier de Hjstvolgens bedrijfsgroepen van de Com-missle-van Lohuizen aangehouden enzijn slechts hier en daar enige correc-ties aangebracht na kritische waarde-ring van de imdividuele gegevens overhet afzetgebied, zoals d-eze bij een in1962/'63 gehouden bedrijfsenquete zijnverstrekt. Deze enquete 'heeft name-lijk als basis gediend voor de ramin-gen van de verdeHng van de beroeps-bevolking bij resp. 100 000, 200 000en 250 000 inwoners, na toepassingvan enige correcties voor het per 1augustus 1967 naar Zwolle overgeganegebied en voor de omrekening van deter plaatse werkende tot de ter plaatsewoonachtige beroepsbevolking.Voor een soortgelijke verdeling naarbedrijfsseotoren en functdes als op deuitkomsten van de gehouden bedrijfs-enquete is toegepast, doch nu bij eenbevolking van resp. 100 000, 200 000en 250 000 inwoners, is rekening ge-houden met belangrijke structurele wij-zigingen. De veronderstellingen, welkeaan deze wijzigingen ten grondslag lig-gen, hebben weliswaar lin sterke mateeen speculatief karakter, doch zijn inovereenstemming met tendenties, welkeTabel 1: Benaderde verdeling van de ter plaatse woonachtige beroepsbevolkingin Groot-Zwolle per ultimo 1962 en bij resp. 100.000, 200.000 en 250.000 in-woners.Ter plaatse woonachtige beroepsbev.bij bij bijOmschrijving 1962 100.000 200.000 250.000inwoners inwoners inwoners12 3 4Stuwende landbouw 1021 391Stuwende nijverheidRegionaal verzorgende nijverheidLokaal verzorgende nijverheid4600 8993 19550 244501929 3128 3910 39121643 3128 7820 10758Nijverheid 8172 15249 31280 39120Stuwende economische dienstenRegionaal verzorgende economische dienstenLokaal verzorgende economische diensten2084 3128 7038 97804016 3128 3128 29342405 5083 10948 13692Economische diensten 8505 11339 21114 26406Stuwende sociale dienstenRegionaal verzorgende sociale dienstenLokaal verzorgende sociale diensten229 782 3128 48903747 6256 11730 127142326 5083 10948 14670Sociale diensten 6302 12121 25806 32274Totale beroepsbevolking 24000 39100 78200 97800binnen het kader van de algemene eco-nomische ontwikkeling van ons landwaarsc'hijnlijk worden geacht, daarbijbovendien de specifieke functie vanGroot-Zwolle als centrum van Stuwen-de en regionaal verzorgende werkgele-genheid in aanmerking nememde. Alsuiteinidelijk resultaat van deze overwe-gingen is de toekomstige verdeling vande beroepsbevolking verondersteld alsaangegeven in de kolommen 2, 3 en 4van tabel 1.Ter vergelijking zijn in kolom 1 vandeze tabel de gegevens per ultimo 1962vermeld, zoals deze met behulp vancorrecties op de in 1962/'63 in de oudegemeente Zwolle gehouden bedrijfs-enquete konden worden benaderd.Met deze bevolkingsgegevens als uit-gangspunt zijn uiteinidelijk de ruimte-lijke behoeften voor het werken, hetwonen, het verkeer en de recreatie be-paald.3. De ruimtelijke vertaling van de uit-gangspuntenHet inwonertal van Groot-Zwolle be-droeg per 1 januari 1968 73253, terwijlhet door deze bevolking geoccupeerdestedelijk gebied op 1137 ha kan wor-den gesteld.Voor de benadering van de addicioneleterreinbehoeften voor stedelijke doel-einden bij resp. 100 000, 200 000 en250 000 inwoners zijn deze als volgtondersioheitd'en:A. terreinbehoeften boven wijk- ofstadsdeelniveau1. Industrie- en handelsterreinen2. situwende sooiale diensiten3. stadsparken4. verkeersvoorzleningen5. begraafplaatsenB. terreinbehoeften op wijk- of stads-deelniveauruimtelijke ordeninggroot-zwolle1. het wonen2. groenvoorzieningen3. centrale voorzieningen4. verkeer5. Industriead A:1. Met betrekking tot de onder A 1 enA 2 genoemde terreinbehoeften bovenwijk- of stadsdeelniveau ten behoevevan de werkgelegenheid kan wordenopgemerkt dat als terreinbehoevend isbesc'houwd de beroepsbevolking in destuwende nijverheid, de regionaal ver-zorgende nijverheid, de stuwende eco-nomische diensten en de stuwende so-ciale diensten volgens de gegevens vantabel 1. Daarbij is rekening gehoudenmet de terreinbehoefte van een inZwolle werkend werkforensenover-iohot en zijn daartoe de cijfers vantabel 1 met lO^/o verhoogd, overeen-komstig de benadering van dit over-scihot uit de resultaten van de in 1962/'63 gehouden bedrijfsenquete. Uiteinde-lijk leidde deze benadering voor destuwende nijverheid, de regionaal ver-zorgende nijverheid en de stuwendeeconomische diensten tot een additio-nele terreinbehoefte van ?500 ha tenbehoeve van een additionele ter plaatsewerkende beroepsbevolking van 32300arbeidskrachten bij 250 000 inwoners(terreiinquotient 154,5 m2). Daarbij isrekening gehouden met een reserve,o.a. ten behoeve van het speculatieveelement van de vestiging van bedrijvenmet een extensief terreingebruik, deverplaatsing van bestaande bedrijvenen de eventuele noodzaak terreinen inop'tie te geven. De terreinen zijn voor-namelijk gesitueerd gedacht aan denoordwestzijde van de stad in de na-bijheid van het Zwolle-IJsselkanaal enhet Zwartewater (433 ha) en aan dezuidwestzijde in de zgn. Blokjes (69ha).2. De additionele terreinbehoefte vande stuwende sociale diensten is uitein-delijk zeer globaal op ? 200 ha ge-steld ten behoeve van een additioneleter plaatse werkende beroepsbevolkingvan 5100 arbeidskrachten bij 250 000inwoners (terreinquotient 392 m^). Ditzeer hoge terreinquotient vindt eenverklaring in de noodzaak een belang-rijk specuktief element in de ramin-gen tot uitdrukking te brengen. Tegen-over een zeer intensief terreingebruikvan bijv. administratieve overheids-diensten staat een zeer extensief ter-reingebruik van bijv. een instelling voorhoger onderwijs. In verband met decentrumfunctie van de stuwende socia-le diensten is een centrale ligging of inieder geval gunstig t.o.v. het verkeervan bijzonder belang. Voor bestemmin-gen in deze sector komen met name inaanmerking terreinen aan de oostzijdevan de stad (Oosterenk, 108 ha), ter-reinen bij het nieuwe verkeersplein inSpoolde (30 ha) en terreinen in Schelleonmiddellijk bezuiden het station ende spoorweggordel (75 ha).3. De behoefte aan stadsparken is opgrond van normen van de Rijksplano-lo'gisohe Dienst op 32 m2 per inwonergesteld, terwijl de maximale afstandvan woning tot park 3,2 km kan be-dragen. *) Wat de voorzieningen be-treft, kunnen o.a. speel- en parkwei-den, parkbos, vijvers, hertenkamp, vo-gelpark, volkstuinen, sportveldcom-plexen, watersportaccommodaties, ijs-baan, zwembad en manege daarin wor-den ondergebracht, terwijl voor de ont-sluiting o.a. met wanddpaden, fiets-padfen, autowegen, ruiterpaden en eenrestaurant of hotel rekening moet wor-den gehouden. Voor stadsparken zouvolgens bovengenoemde norm bij250 000 inwoners ? 800 ha beschik-baar moeten zijn. Daarvoor komen inaanmerking het gebied ten noordenvan de ontworpen stedelijke bebou-wing tussen Zwartewater en Vecht(+ 350 ha) en een strook aan de zuid-oostzijde van de stad tussen de gepro-jecteerde woonwijken Schelle, Ittersum,Boschwijk enerzijds en Windesheim,Wijthmen anderzijds (? 450 ha). Inlaatstgenoemd park kunnen de be-staande landgoederen Zandhove enSoeslo opgenomen worden gedacht.Met de bestaande voorzieningen isgeen rekening gehouden, aangezien de-ze niet boven stadsdeelniveau uitgaan.4. Voor de hier bedoeide verkeers-functie (staidswegen, interlokale auto-snelwegen, spoorwegen, havens envliegvelden) is hat stelien van algemeengeldende normen ten aanzien van deterreinbehoefte uitermate bezwaarlijk.Deze terreinbehoefte is immers in be-langrijke mate afhankelijk van de lo-kaie geografisohe structuur. Weliswaargeeft de structuursdhets ook ten aan-zien van deze functie een indicatiefbeeld, doch dit zal door verdere studienader moeten worden gedifferentieerden gepreciseerd. Ter bepaling van degedachte kan op grond van beschik-bare gegevens deze behoefte zeer glo-baal en met nad'rukkelijk voorbehoudop + 16 m2 per inwoner worden ge-steld. Voor 250 000 inwoners zou der-halve + 400 ha benodigd zijn. In ver-band met het zeer globale karakter vande benadering is deze oppervlakte ge-heel als additioneel beschouwd, hoeweldeze voorzieningen ten dele reeds be-staan en in de aanwezige bebouwingzijn opgenomen (bijv. rijksweg 28,spoorwegemplacement, stedelijke ring-wegen).5. Voor de additionele terreinbehoeftevoor begraafplaatsen is aan overigenszeer globale ramingen van de Provin-oiale Planologische Dienst van Overijs-sel een norm ontleend van + 2,5 m2*) vgl. Jaarverslag 1966 van de Rijksplano-logische Dienst, biz. 92/93.iLoop gerust op steltenop uw aanrechtblad...ooroniben stootvast(en zo gemakkelijk in onderhoud)Twee jaar lang ben ik onbarmhartig getest. Twee jaar lang door een man gedragen en geplaatst. Vakmensen beweren,heb ik alls mogelijke plagerijen moeten doorstaan: zouten en dat ik, OCRON, een grote toekomst heb. Vast staat, dat ikzuren / schaven en schuren / buigen en strekken / drukken bij minimaal onderhoud als nieuw blijf, dat intens gebruiken trekken / vallende kogels / wat al niet meer / warmte en geen sporen achterlaat. Is het een wonder, dat ik, OCRON,koude / het deed mij geen zier. Daarom zie ik de toekomst iedereen met enthousiasme vervul? Het Ratiobouw-kenmerklicht in. Ik ben 66k licht in gewicht / als aanrecht word ik bewijst, dat ook anderen mijn kwaliteiten erkenneniocr OCRIET FABRIEK NVBAARN, tel. 02154-3641 (6 lijnen)///Lifttoren bij een van de in aanbouw zijnde flatgebouwen te UithoornUBAUithoornse Bouw- en Aannemingsmaatschappij C.V.UITHOORNArthur van Schendellaan 51 - Telefoon 0 2975 -1931Perfekte ''Zwem-techniek''Zoals de ingenieursDe Sportfondsen hetEen gunstige zwembad-exploitatiewordt in hoge mate bepaald door effi-ciency, economisch arbeidsvermogen,bedrijfszekerheid en duurzaamheid vande technische installatie. Elk zwembad-ontwerp stelt daarbij zijn eigen proble-men, waarvoor de beste oplossing moetworden gevonden. Dit vergt een gespe-cialiseerde know-how, enerzijds be-rustend op langdurige ervaring en ander-zijds op bij-de-tijdse kennis van allenieuwe ontwikkelingen op dit gebied.Het is mede om deze technische know-how, dat De Sportfondsen bij zo veelnieuwe zwembad-projekten worden in-geschakeld.De bouw en exploitatie van o.a. de volgende baden is door ons verzorgd : Amsterdam-Dost, Amsterdam-West, Amersfoort, Apeldoorn, Arnhem, Beverwijk, Breda, Delft, Haarlem, Dordrecht, Schiedam, Wasse-naar, Katwijk, Rotterdam-Noord, Rotterdam-Zuid, Venio, Heerlen, IVIaastricht, Nijmegen, Wageningen,Zaandam, Zaitbommel, Coevorden. In uitvoering zijn: Bussum, Nijmegen-West.Bovendien zijn de volgende gemeentelijke baden door ons ontw/orpen of in uitvoering; Rijswijk, Hel-mond, Deventer, Almelo, Eindhoven, Amstelveen, Oud-Beijerland, Wormerveer.N.V. De SportfondsenAmsterdam, Jan Luykenstraat 27, Tel.; 76,10.11.BOUWMAATSCHAPPIJVERMEULEN N.Vmoderneproduktiemethodenvoor debouwnijverheidZandpoort 24DEVENTERTel. 05700-17064ruimtelijke ordeninggroot-zwolleper hoofd der bevolkingsaanwas. ^)Deze additionele terreinbehoefte zoudan + 45 ha bedragen. Mogelijk zul-len deze gronden kunnen worden ge-vonden op terreinen gelegen bijWijthmen tussen de bestaande rijkswegnaar Almelo en de provinciale wegnaar Dalfsen.ad B:Voor de aidlditionele terreinbehoeftenop wijk- of stadsdeelniveau is in aan-sluiting op de ,,Tweede nota" schema-cisc'h een viertal typen van woonmi-lieus onderscheiden en zijn binnen dezewoonmilieus de normen tx)'egepas't, wel-ke daarvoor door de RijksplanologischeDIenst zijn aangeihouden. ^)Zoals bekend, beogen deze als A, B, Cen D onderscheiden milieus een tege-moetkoming aan de bestaamde woon-wensen door de keuzevrijheid ten aan-zien van het wonen binnen de stede-lijke sfeer zo groot mogelijk te makenen daardoor de bezwaren, waartoe hetgrote beslag op de ruimte bij een testerk gespreide suburbanisatie zou lei-den, te kunnen voofkomen.Aan de ramingen van de op nieuw ter-rein te bouwen woningen bij resp.100 000, 200 000 en 250 000 inwonersliggen de volgende uitgangspunten tengrondslag:le Voor de niet-woningbehoevende be-volking is op grond van de uitko-mstenvan de volkstelling 1960 4*'/o van detotale bevolking aangehouden;2e de gemiddelde grootte van de wo-ningbehoevende eenheden is globaal op3,3 gesteld;3e de invloed van sanering, ontrui-ming, verandering van bestemming, sa-mentrekking, splitsing, herbouw e.d. opde woningvoorraad zal er zeer globaaltoe leiden dat 2/3 van het saldo van deop deze wijze aan de voorraad ont-trokken woningen elders op nieuwterrein moet worden herbouw-d;4e op de nog beschikbare capaciteitvan in uitvoering zijnde bestemmings-plannen (1800 woningen) zijn de per 1juli 1967 in aanbouw zijnde woningen(1040) in mindering gebracht, teneindemet een reserve aan terreinen voorverdere uitbreiding bij het bereikenvan de veronderstelde inwonertallenenigermate rekening te houden;5e de wenselijkheid van een kleine wo-ningreserve, welke hier op 2''/o is ge-steld.Tabel 2: Raming van de op nieuw terrein te bouwen woningen bij resp. 100.000,200.000 en 250.000 inwoners in Groot-Zwolle.OnischrijvingRaming van op nieuw terreinte bouwen woningen bij resp. :100.000 200.000 250.000inwoners inwoners inwoners1 Woningbehoefte2 Woningreserve (2% van 1)3 Herbouw op nieuw terrein4 Nog beschikbare capaciteit in uitvoe-ring zijnde bestemmingsplannen5 Woningvoorraad per l/7'676 Op nieuw terrein te bouwen woningen(1+2 + 3--4--5)29090 58180 72730580 1160 14502000 3300 3300760 760 76020029 20029 20029De ramingen van de op nieuw terreinte bouwen woningen zijn samengevatin tabel 2.Bij toepassing van de door de Rijks-planologische Dienst indicatief gesteldedifferentiatie naar woonmilieus op deruimtelijke geleding van Groot-Zwolleis er van uitgegaan dat de gehele be-staande bebouwing binnen de vroegereZwolse grenzen op grond van de be-bouwingsdidhcheid en de uiterlijke ver-schijningsvorm, vooral wanneer devoorgenomen reconstructies zullen zijngerealiseerd, globaal als een C-milieukan worden beschouwd, terwijl de be-.staande bebouwing in de buurtschap-pen van de voormalige gemeenteZwollerkerspel, althans in principe, alsA-milieu kan worden aangemerkt.Rekening houdende met de gemiddeldegrootte naar inwonertal van dergelijkewoonmilieus en de toekomstige capa-citeit, kan de bestaande bebouwingworden gekarakteriseerd als bestaandeuit:1 C-milieu 15329 won. (50500 inw.)2 A-railieus 3200 won. (10500 inw.)Totaal 18529 won. (61000 inw.)In aansluiting hierop en een harmoni-sche sohakering van een gevarieerdstelsel van stedelijke woonmilieus bin-nen het stadsgebied in aanmerking ne-mende, zou bij 250 000 inwoners(waarvan 240 000 woningbehoevend)voor 56700 op nieuw terrein te bou-wen woningen (waarin mede eenwoningreserve van 1450 en 1040 wo-10881 41841 56691?) vgl. Overgang van grond na?,r niet-agra-rische doeleinden (Publikatie nr. 7 van deRijksdienst voor het Nationale Plan, 1954)bijlage V, biz. 201-203.") vgl. Drs. D. Hazelhoff : De blokjeskaart,enkele kanttekeningen bij de ruimtelijke struc-tuurschets voor Nederland omstreeks 2000(Stedebouw en Volkshuisvesting nr. 9, Sep-tember 1967 biz. 303-316.)ruimtelijke ordeninggroot-zwolleningen in aanbouw zijn begrepen) eenverdeling als volgt in principe denk-baar zijn :1 C-milieu 22300 won. (73500 inw.)6 B-milieus 29100 won. (96000 inw.)5 A-milieus 5300 won. (17500 inw.)Totaal 56700 won. (187000 inw.)Na aanpassing aan de concrete geo-grafische situatie, waarop in het vol-gende hoofdstuls nader zal worden in-gegaan, werden met hantering van denormen van de RijksplanologischeDienst voor de additionele terreinbe-hoefte op wijk- of stadsdeelniveau uit-eindelijk de volgende waarden gevon-den:wonen 1821 hagroenvoorzieningen 621 hacentrale voorzieningen 317 haverkeer 525 haindustrietotaal126 ha wordt voornameHjk bepaald door het3410 ha feit dat gestreefd is naar een grotereen rijkere differentiatie van de stede-Hjke agglomeratie naar woonmilieus.De structuurschets geeft schematischde ruimteHjke verbeelding van dezeterreinbehoefte.De ad A en B vermelde gegevens sa-menvattend, wordt dan, tezamen metde reeds bestaande stedelijke bebou-wing en voorzieningen, de volgendeopstelling verkregen:a bestaamd stedelijk gebied 1137 ha 4. De ruimtelijke verbeeldingb additionele terreinbehoefteboven wijk- of stadsdeel-niveau 1960 hac additionele terreinbehoefteop wijk- of stadsdeelniveau 3410 hatotaal 6507 haTegenover een diohcheid van 64,2 in-woners per ha van het bestaande ste-delijke gebied betekent dit een dicht-heid van 38,4 inwoners per ha voor detoekomstige stad. Deze lage dichtheidBij de ruimtelijke verbeelding van deterreinbehoefte volgens de afgebeeldestructuurschets is uiteraard aanpassingnodig aan een reeks van bestaande ge-gevens en obstakels, zoals het geografi-sche basispatroon, de stadskern en deoverige aanwezige woon- en andere be-bouwiing, -de gemeentegrenzen, de na-tuur-, recreatie- en agrarische gebieden,de water-, spoor- en verkeerswegen, deaardgas- en hoogspanningsleidiingen, deSchema's ten behoeve van het streekplan Groot-ZwolleRW34^ii(> RW34|ait>ruimtelijke ordeninggroot-zwollestraalvenbindingstrajecten en de eerderontwikkelde stedebouwkundige samen-hanig.Wat deze laatste betreft, zij er op ge-wezen dat deze tot dusver werd ge-baseerd op een concentrische structuur,waarbij de nieuwe uitbreidingen vrij-wel oirkelvormig rond de oude stads-kern zijn geprojecteerd met de IJssel,het Zwartewater en de Veoht en dedaartus'sen gelegen postglaciale zandop-duiikingen als vanouds belangrijkestructureren-de elementen. Voorts vormteen der voornaamste kenmerken vandeze structuur de gedeeltelijik reedsaangelegde stedelijke ringweg, vanwaaruitvalswegen naar alle windstreken uit-gaan. Deze ringweg, waarvan nogslechts het deel bezuiden de spoorweg-gordel ontbreekt, heeft eveneens goedecontacten met de kruisingsvrije, dwarsdoor ihet stedelijk gebied lopende, rijks-weg nr. 28 (schema 1).Deze primaire structuur kan zeer goedworden ingepast in een ruimere opzet,waarbij de oorspronkeHJke ringwegdeel zal uitmaken van een tweetal ver-strengelde stadsbanden, waarlangs zichde toekomstige bebouwingskernen kun-nen ontwikkelen (schema 2). Op dezewijze kunnen bepaalde voordelen vaneen concentrische ontwikkeling met dievan een bandstedelijke worden gecom-bineerd.Met de groter wordende afstanden zalnaast het particuliere het openbare ver-voer en transport een steeds belangrij-ker functie moeten worden toebedeeld.In de ontworpen structuur voor eenGroot-Zwolle is daarom naast de stads-banden ook aan de aanwezige spoor-wegtraces een belangrijike taak toege-dadht.Spoorwegtraces en daarmee gecoordi-neerde stadsbanden maken een ver-voersnet mogelijk, waarvan de hoofd-elementen tevens de concentratielijnenvormen voor de woonibebouwing. Dehalten voor het openbaar vervoer zijngesitueerd op de grootste concentratie-punten. Om deze punten zijn de nieuwewijken geconcentreerd conform eendoor van Lohuizen gepubliceerd theo-retisdh model. '^) Voor een enigszinsnadere uitwerking van dit model zijverwezen naar schema 3.Uit het bovenstaande blijkt reeds datde voor de onderscheiden gebiedenaangdhouden theoretische dichchedengeenszins een uniforme waarde voorhet gehele gebied binnen de naar woon-milieu getypeerde wijken impliceren.'') Drs. C. W. W. van Lohuizen : een modelvan een stedelijke structuur mede gebaseerdop openbaar vervoer (Stedebouw en Volks-huisvesting nr. 7/8, juli/augustus 1967 biz.259-266.)14QQbundeling"van:belangenbestemmingen envervoersassenvan:bindendescheidende enonderscheidendeelementen1SnQhofle en lage bou"w~distributie naar keuzeter weerszyden vd.stadsbandter weerszyden v.h.stadsspoortussen band en spoorbuiten band en spoorgemengd per wykgemengd per buurtschema NS15x15=225 ha= 5a7000 w.e.= 15 a 20000 inw.ruimtelijke ordeninggroot-zwolleMet inachtneming van de daarvooraangehouden normen als algemeen ge-miiddelde voor de wijk als geheel, ismet name in de grotere wijken van deB- en C-milieus een zekere differentia-tie mogelijk en trouwens ook gewenst.Een dergelijke differentiate voorkomtimmers niet alleen een zekere mono-tonie, doch kan, zoals reeds gezegd,tevens een betere aanpassing aan devoorwaarden voor een goed openbaar(rail)vervoer als medestructurerendefactor mogelijk maken. Met name kun-nen de loopafstanden op deze wijzezo kort mogelijk worden gehouden.Op grond van (de hierboven uiteenge-zette principes zijn in de structuur-schets de nieuwe woonwijken alsmedede daarbij beihorende voorzieningenover de onderscheiden woonmilieusverdeeld gedacht als aangegeven in ta-bel 3.Wat de voorzieningen betreft, is reke-ning gehouden met een steeds intensie-ver, gedifferentieerder en complexeroccupatie van de A- naar (de C-milieu5.Zo zal de groenvoorziening in de A-milieus met hun geringe bebouwings-dichtheid beperkt kunnen blijven toteen aanpassing van het ,,natuurlijk"milieu, terwijl binnen de B-milieus inde behoefte aan een wijkpark zal moe-ten worden voorzien en voor de C-milieus in onderling verband zioh debehoefte aan stadsdeelparken zal doengelden, waarin mede in beperkte matesportaccommodaties kunnen wordenondergebracht.De centrale voorzieningen in de A-milieus zijn in principe beperkt gedachttot winkels voor algemeen gangbareartikelen, kerken, een eenvoudig wijk-gebouw en scholen voor basisonderwijsmet een typisch buurt- of wijkkarakter.Voor de B-milieus is daarenboven aaneen winkelcentrum met een ruimer as-sortiment, een wijkcentrum en aanscholen voor voortgezet onderwijs metvoornamelijk een wijkfunctie gedachten voor de C-milieus aan winkels voorniet-frequente inkopen, terwijl hetdienstenapparaat door regionaal ver-zorgende of zelfs stuwende instellingenkan zijn vertegenwoordigd.Tabel 3: Grondgebruik in de nieuw te bouwen woonwijken binnen het Zwolse stadsgewest volgens de normen van de Rijks-planologische Dienst.Woon- AantalOppervlaktecentralein ha voor :Nieuwe woonwijken milieu(type)wonin-genwonen groan voorzie-ningenverkeer Industrie totaalAa-landen C 4300 96 36 17 21 10 180Brinkhoek c 4300 96 36 17 21 10 180Schelle c 9100 203 75 36 45 21 380Ittersum c 1200 17 10 4 6 3 50Berkum