4stedebouw & volkshuisvestingUitgave van hetNederlands Instituut voorRuimtelijke Ordeningen VolkshuisvestingIsJIn dit nummer:AlmereDoelstellingen en conflicten op schaalEemsmondgebiedGemeenschappelijke ruimtenin hoogbouwBerichtenApril 1971Misschienkun je moeilijkzeggen datBlitta z'n steenheeft bijge-dragen aan deNederlandsewoningbouw.Blitta levert wel veel voor de moderne woning,maar juist geen stenen.Blitta maakt stalen en aluminium ramen,deuren, vliesgevels, ingangspartijen, etalagesen kanteldeuren. Geen stenen dus.Blitta's produkten vindt men bijgrote woningbouwprojecten, bejaardente-huizen, ziekenhuizen, scholen, kantoorgebou-wen, fabrieksgebouwen etc. Blitta's afnemerszijn vele tevreden architecten en aannemers.Blitta's produkten zijn dan ook snel, makkelijken goedkoop toe te passen. Blitta's afnemerszijn dan ook architecten en aannemers diesnel, goedkoop en toch mooi moeten bouwen.Blitta is dan ook een bedrijf dat altijd graagwerd ingeschakeld wanneer er snel en tochgoed moest worden gebouwd. Als je het zo be-kijkt kun je eigenlijk toch wel zeggen dat Blittaeen belangrijke steen heeft bijgedragen tot deNederlandse woningbouw. En daar zijn we weleen beetje trots op!DDblittaBlitta nv Oude Heerweg 19 Blltterswijk Tel. 04784-633Laat Uw aandacht niet van onze ketels afleidenBG 82146.000-438.000 kcal/hBG 24 BGM 2434400 - 165.000 kcal/hBGZ 2411000 - 27500 kcal/hBURNHAM EUROPA N.V.POSTBUS 26 NIJKERK, KOOLHAASPARK 15 - TEL. 03495 -15 43TELEX 47087Gietijzeren Gasketels voor C.V.Gietijzeren Olieketels voor C.V.Plaatstalen Overdrukketels gas/oliegestooktPlaatstalen Gasboilers voor W.W.[ EUROPA IIXoeveel iii3zweziiba.divilt u??.U denkt over een zweminrichting voor Uw gemeente. Dan kunt Utwee dingen doen: uitbesteden aan bouwers, loodgieters, machine-fabriek, tegelzetbedrijf, verwarmingsbedrijf, om er nog maar enkele tenoemen. Ziet U ze al, de coordinatieproblemen? U kunt ook alles ineen hand geven: b.v. N.V. Eurosport inschakelen.Waarom Eurosport:Het antwoord is een principiele gedachte. De gedachte, dat eenzweminrichting in feite een brok gemtegreerde specialistischeknow-how is.De architecten van N.V. Eurosport denken niet alleen maar technisch-economisch. Ze betrekken in hun uiteindelijke propositie ook hetelement onderhoudskosten.Daarom is het verantwoord dat in Eurosport ontwerpen b.v. geen houtvoorkomt, maar wel kunststof (plafonds), geanodiseerd aluminium enandere progressieve materiaien. Louter uit economische motieven.Nog iets: N.V. Eurosport voert ook de bouw uit. Vanaf de eerste heipaaltot en met het laatste kleerhaakje. En doet dit snel, door gebruik temaken van de modernste programmeringsmethoden. U hebt maar eencontactlijn tijdens de bouw!Ziedaar de verklaring van de wat merkwaardige vraag boven dezepublikatie. Leg aan specialisten van N.V. Eurosport uw wensen voor.Zij leveren U een uitgekiend, economisch-technisch volkomengeintegreerd ontwerp.Q ?^n.t- j-im, >a?_,, :*i .....].... f .^^ i W^. i 4 iifiiii'""uliiil? IP fi ill iiiPAVILJOENS - KANTOREN - BUNGALOWS - MOTELS - VERENIGINGS-GEBOUWENBEL FORT OM SNEL ONDER DE PANNEN TE ZIJNFORT MONTAGEBOUW N.V. WOUDRICHEM - HOGE MAASDIJK 1-5 - TELEFOON (01833) 641^Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwTRADITIONELEEN INDUSTRIELEWONINGBOUW METHODENDEVELUWEZDOMHVffPARALLELWEG 7 - DIDAMTEL (08362) 643, 644, 645Bouw- en Aannemingsbedrijff^tlUtnA N.I/.UTILITEITSBOUWWONINGBOUWBETONWERKENGESPECIALISEERD IN HET BOUWENVAN DIENSTENCENTRA ENBEJAARDENTEHUIZENVOORSTRAAT 67 - FRANEKER - POSTBUS 25 TEL. 05170 - 2375 - 3085Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwAannemersbedrijf B. van der Zande en Zoon2e Wormenseweg 81-86, Apeldoorn, Telefoon 05760-33013utiliteitsbouwwoningbouwverbouw .^/^^riWln.bnumL|VAN IDEE TOT DE VOLLEDIGE REALISATIE VAN ELK WONINGBOUWPROJECT -- 04113 -- 333Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwVAN HASSEL BOUWBEDRIJF N.V.ACHTMAALSEWEG 22, ZUNDERT, Tel.: 01696-2262Aannemersbedrijf A. MANS en ZonenMiddelharnis, De Ruiterstraat 13, tel 01870-2676 b.g.g. 2749Hellevoetsluis, Karel de Stoutestraat 23, tel. 01883-2944Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwBouwbedrijfK. Telgenhof & Zn.Aannemers van:? Utiliteitsbouw? Nieuwbouw? Verbouw? Winkels? Bungalows etc.ONDERHOUDSWERKENHEERENVEEK - tel. 05130-2491AannemersbedrijfA. v.cl. WAL? Burger- en utiliteitsbouw? OnderhoudswerkenOppers 3, Wolvegatel. 05610-3080-2380 priveFiliaal: Kerkeweg 95, Langelilletel. 05618-266VARIEL BOUWTMET RUIMTELIJKEELEMENTEN.Ruimten die snel voor u klaar staanVariel bouwt scholen, kantoren, kantines...kortom, de ruimte die u nodig hebt. Met losseruimtelijke elementen. Een uiterst snel bouwsysteem!leder element wordt compleet in de fabriek gemaakt.Vanaf dakbedekking tot en met centrale verwarming.Op de overeengekomen opieveringsdatumis een Varlel-gebouw dan ook kant-en-klaar.En de stoere konstruktie geeft u de zekerheid dalhet er na 40 jaar nog net zo stevig bij staat.Bent u geinteresseerd? Neem dan even kontakt op metonze verkoopafdeling, postbus 1, Alblasserdam,telefoon 01859-2144*. Wij zenden u graag de kompletetechnische dokumentatie of komen desgewenst bij u langsvoor een orienterend gesprek.gifnifajDlfarfan^fnlla] MI N D U S T R E VOOB CLEMENTENBOUWZAannemers betrokken bij de moderne stedebouwHOOGENDIJK BEUGELSDIJK N.V.AANNEMERSBEDRIJFHAARLEMNieuwe Gracht 11tel. 023-313990Werkplaats.Melmansdam 4Warmondtel. 01711-2490bungalowbouw, utiliteitsbouw, eigen bouwkundige afdelingaannemersbedrijfN.J. Stekelenburg v.h.J.W. Stekelenburg n.v.burgerlijke en utiliteitsbouw-onderhoudswerkenUTRECHT -- Hildebranddreef 34 -- Tel. 030 - 712917Aannemers betrokken bij de moderne stedebouws.lersma sBOUWBEDRIJF N.V.TOLBERT (Gr.)Telefoon 05945-2417* Utiliteitsbouw^ Woningbouw^ Betonwerken^ Onderhouds- en verbouwingswerken? A. SLOKKER N.V.BOUW- EN AANNEMINGSBEDRIJFKON. WILHELMINASTRAAT 14HUIZEN (N.-H.)TEL 02152-2444 (8 lijnen)SysteemboUW in hoog- en laagbouw metgrote arbeidsbesparing \? traditionele bouw? utiliteitsbouwAannemers betrokken bij de moderne stedebouwhuisman n.v."^ aannemingsbedrijfassentelefoon (05920) 53 84Uitbreiding NCZ te MeppelKUYPERS AANNEMINGSBEDRIJF N.V.AANNEMERS VANBURGERLIJKE EN UTILITEITSWERKENONDERHOUDSWERKZAAMHEDENO.L VROUWESTRAAT 19-21 -- HETEREN -- TELEFOON 08306 - 316BOUWBEDRIJFJ. SPLINTERUtiliteits- en Woningbouwgespecialiseerd in:GEWAPEND - BETONWERKENValkenburgseweg 82VALKENBURG (Z.H.)Tel. 01710-26165Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwSanders Verenigde Bedrijven IM.V.Sanders Utiliteitsbouw N.V.Sanders Bouwonderneming N.V.Kinsan N.V. Industriele BouwVelperweg 27 - Arnhem - Telefoon 085-452251*^^^^^^^^m^^^^^^^gJ. GERAEDTS en ZN N.V. Prinses Julianastraat 9SWALMEN (LB)!104740-13841aannemersbedrijfconstructiewerkplaats?loodgietersbedrijftimmerbedrijf i1Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwAANNEMERSBEDRUFP. HOEDMAKERS en ZN. N.V.'s-HERTOGENBOSCH - ROSMALENBETON- EN UTILITEITSBOUWTelefoon 04100 - 34295 - 44074 04192 - 3100Leg de voorbereiding en uitvoeringvan uw bouwprojecten in ervaren envertrouwde handen.de reinbouwgroepReinbouw Intermed n.v. Reinbouw n.v.Projectontwikkeling ProductieIndustrielaan 8 - Postbus 24 - Dieren - Tel. (08330)-9018'Aannemers betrokken bij de moderne stedebouw(m> G. W. van ENGELENAANNEMERSBEDRIJF N.V.Wolwevershaven 31 -- DordrechtTelefoon 01850-3.81.66*? WONINGBOUW? BETON-en? UTILITEITSBOUWFa.GR N&Zn.UTILITEITS-. BETON- en WONINGBOUWWONINGVERBETERINGBRUGGEBOUWRIOOL- en WATERGEMALENMeeriaan 41 - (01715) 569-624Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwOnze specialiteitis het bouwen vaneengezins-woningenin de vrije sector en/of met rijkspremieWeike voordelen geeft dit?De eigenaren van de woningen, die wijtien jaar geleden bouwden, verwonen thansgemiddeld f 100,-- per maand.Wanneer men nu een eengezinswoning zouhuren dan nog blijkt dat kopen voordeligeris.Men verwoont dan minstens f 500,-- perjaar minder.Hoe ontstaat dit voordeel:1e Tien jaar lang een rijksbijdrage.2e Belastingfacillteiten.3e Geen huurverhogingen.Bovendien is onroerend goed waardevast.De voren bedoelde woningen werden ge-bouwd in de gemeenten Amstelveen enUithoorn.Bouw en AannemingsbedrijfDERKSEN N.V. i.o.Kardinaal de Jongstraat 65,AMSTELVEENTelefoon: 020-416156Woningbouw met o.a. villa's en bungalowsUtiliteitsbouw en onderhoudswerken.Van Werven's Bouwbedrijf N.V.BurgerlijkeenUtiliteitsbouwAPELDOORN, Sprengenweg 126Tel. 05760-14234N.V. AannemersbedrijfTILLIENIEUWBOUWVERBOUWONDERHOUDS- &TIMMERBEDRIJFFranciscus Romanusweg 34,Maastricht, telefoon 04400-12326Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwaannemersbedrljfvernaeve n.v.b en u bouwsas van gentI -WESTKADE86 - KANTOOR: ZUIDSTRAAT - SAS VAN GENTAANNEMINGS- EN TRANSPORTBEDRIJFv.d.biggelaarn.v.Oude Weistraat 27,Velddrieltelef. 04183-405Amsteldijk 142,Amsterdamtelef. 020 - 762963aannemingsbedrijf vangrond- water- enwegenbouwkundigewerkenAannemers betrokken bij de moderne stedebouwABAM NvAartsen's Bouw- en Aannemingsmaatschappij ApeldoornNieuwbouw- Burgerlijke en UtiliteitsbouwKantoor en werkplaats, Brinklaan 127Corr. adres: Gen. v. Heutszlaan 120 -- ApeldoornTel.: 05760-17904-15851Bouw ontwikkelingsafdelingvoor "IGLO" Beneluxbij Lucas Aardenburg N.V.HOOGEVEENAannemers in:ProjektontwikkelingBurgerbouwUtiliteitsbouwRestauratiewerkenAnno 1820AannemersbedrijfA. terStegeN.V.Schutstraat 167-171Postbus 170, Hoogeveentel 05180-3490-5429Aannemers betrokken bjj de moderne stedebouwUtiliteitsbouw!1 ' ' 1NieuwbouwOnderhoudswerken1 ? Antieke Timmerwerkeni-;1Timmer- en AannemingsbedrijfBussink & GraffelmanTerborgseweg 12 - Doetinchem'Tel. 08340-3055-4434burgelijke- enutiliteitsbouwwaterbouw-kundige werken\?oningbouw? CEMENTINDUSTRIEV/HN.J.DOORNBOSN.V.WOLDWEG 8APPINGEDAMTEL. 05960-2831Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwaannemersbedrijfFaA.H.Kerkhof&ZnDorpsstraat 7-9 Enter Tel. 05478-331Specialisten in: De bouw van fabriekshallengarage's en verdere utiliteitsbouw.mmmmDuivenstraat 15St Willebrord (gem Rucphen)Tel 01653-2965Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwVoor:NieuwbouwVerbouw r;*UtiliteitsbouwRestauratiewerkKasperenstraat 163Kerkrade-Westtel. 04445-7551 en 7552woningbouwutiliteitsbouween juiste planningeen goed resultaatBOUWBEDRIJF VAN GEEST N.V.dorpsdijk 41vierpolderstelefoon (01886) 2783verkoop 2676Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwBOUWMAATSCHAPPIJ VAN ELST N.V.Gietbouwsysteem WoningbouwUtiliteitsbouw Gewapend betonwerkenRAADHUISSTRAAT 7 VEENENDAAL TEL. 08385-19150 (4 lijnen)AANNEMERSBEDRijF Gcbr. v.cl. Veekeii N.V?:n.v. bouNA^enaannemingsmijVie Laudy telefoon 04490-6933* sittardN.V. BOUW- ENEXPLOITATIEMIJ.VLAANDERENen WESTLANDLindenlaan 86HUIZEN (N.-H.) - Tel. : 2244Arbeidsbesparende woningbouwvolgens traditioneie methode.UtiliteitsbouwDoor sterke rotionolisering uitzonderlijkgoede kwaliteit, grote arbeidsbesporingen (age onderhoudskosten.Aannemers betrokken bij de moderne stedebouwN.V. BOUW- EN AANNEMINGS MIJ. J. DE WATERKANAALWEG 47 LEIDEN 01710-30996'r I^mrmrJr^-^ ^ -^ J J J -I 'J"1--J1?aami^,iii.iLLri.^4JJaaJl^ w" --3 / WONING- EN UTILITEITSBOUW1 Leeuu/enburgh N.V//Aannemers Schfldersbedrj/fORANJELAAN 42TELEFOON 01889-2490ROZENBURGPOSTBUS 46Gespecialiseerd in onderhoud vanwoningen en fabriekenBouw- en Aannemingsbedrijf voorwoningen en utiiiteitsbouwThermisch brandenVerbouwingenSchildersbedrijfAannemers betrokken bij de moderne stedebouwI aannemingsbedrijfde Kinkelder n.v.arnhem rotterdambbeBRANDS BOUWBEDRIJF K.V. EMMENTEL 05910-14100WONINGBOUWPROJEKTENO.A. IN : EMMERMEERANGELSLOEMMERHOUTUTILITEITSBOUWAannemers betrokken by de moderne stedebouwChristelijk Lyceum Zandvliet aan het Bezuidenhout te Den HaagAannemingsbedrijf fa. Groen & B r e g m a n, uitgerust met demodernste middelen (bouwkraan, stalen steigers, stempels) kanelk soort betonwerk uitvoeren.SCHOLEN - KERKEN - KANTOREN - WONINGENVoor alle werken op hetgebied van burgerlijkeen utiliteitsbouwFa. GROEN & BREGMANBOUW- EN AANNEMINGSBEDRIJFMolenstraat 28a - Benthuizen Z.H. - Telefoon (0 1790) 3609 - 3673 - 3698N.V. AANNEMERSBEDRIJFv/h H. VAN GELDERHATTEM, Burg. Moslaan 11, Tel. 05206-2295-2296WEGENBOUWGROND-, WATERWERKEN e.d.KABELWERKENSTAALKONSTRUKTIESELEKTR. TECHN. MONTAGE(kabelmontage,licht- en krachtinstallaties,straatverlichtingsprojekten).Bouwen in staalConstructiebedrijf J. NIJSSENConstructiewerk - Fabriekshallen - SpantenbouwIndustrieterrein - Asperen (Z.-H.) - Tel. 03451-3174I.H.C.-HOLLAND Produktgroep OffshoreLASTECHNISCH BEDRIJFDE KLEIJN SLIEDRECHT n.v.Hoofdkantoor: RIVIERDIJK 2 - SLIEDRECHT - TEL. 01840-2346-4372ENGINEERING. FABRIKAGE EN MONTAGE VANCONSTRUCTIES-BRUGGENBOUW - PIJPLEIDINGENBOUWVerwarming en Airconditioningjoop remmerscentrale verwarming^ warmwaterverwarming^ luchtverwarmingir gas- en oliegestooktir reparatie en onderhoudGRONINGEN Peperstraat21 -Telefoon 050 - 20612Verwarming en Airconditioninghulskamp,apparatuurvoorkompleetklimaatkomfortTRigpANModerne paneel- en plintkonvektorendie zich door hun strakke vormgevingen onopvallendheid fraai latentoepassen in elk interieur.Een teleskoopsysteem maakt zebruikbaar op eike gewenste lengte.De stalen konvektoren zijn uitwendigvuurverzinkt en de afdekpanelen zijnslagvast gemoffeld.Zeer hoge warmteafgifte per meter.Hulskamp levert ook kant en klaarrookgasafvoeren voor de ketel,vervaardigd van roestvrij staal ofaluminium, met aangepaste dak-afsluiting.Nieuw van hulskamp is hetTriofan ventilatiesysteem dat inkombinatie met de verwarmingsap-paratuur maar ook apart kan wordengebruikt. Het Triofan systeem vi^erktpraktisch geruisloos en kan,nauwelijks zichtbaar, gemakkelijkworden gemonteerd.Vraag om uitvoerige brochures aan:hulskamp!^ alkmaarfrieseweg 47, tel. 02200-17444, telex 31456BUDERUSRADIATORENgietijzeren enplaatstalenledenradiatoren,paneelradiatorenATROLARMATUREN VOOR CV INSTALLATIESmembraan expanslevaten 66kautomatisch vullendluchtafschelderssnelontluchtersradiator-ontluchtersautomatische ontluchtingsventlelenterugslagkleppenkompensatorenautomatische mengventielenwaterslagdempersmanothermometersveiligheidsventielendoorstroomhoeveelheidsregelaarsRUDERUSCENTRALE VERWARMINGSKETELSvoor cokes, olie of gaso.a. 66k leverbaar met in- ofnaastgebouwde boiler, kapaciteitenvan 12.500-1.700.000 k kal./u.QUIEI MAYOLIEBRANDERSvoor ketelkapaciteitentot 2.800.000 k.kal./u.HA-ES PERFECTACIRCULATIE POMPENvoor centrale verwarmingssystemenen warmwatervoorzieningzowel met als zonder stopbusvraag vrijblijvend dokumentatie bij;ItDehorendtotmeppefnv centrale handelsvennootschap meppeltelefoon 05220-50855*Verwarming en AirconditioningRuimteproblemen bij CVopgelost21 cmEen praktische, moderne warm-tebron, geheel geemailleerd!En... slechts 21 cm breed! Datlost alle ketelinstallatie-proble-men op. Capaciteit voldoendevoor het gangbare type eenge-zinswoning of een royale flat.Duurzaamheid en veiligheid vanalle ETNA-apparaten zijn eenvertrouwd begrip. Daarom geeftETNA 5 jaar garantie op degletijzeren ketel en de brander.BETNAbrengtketelvanmaarI21cmbree(lteNatuurlijkmetdebekende^ETNA-garantieVolledige dokumentatieU wilt stellig meer iniichtingen over de ETNACV-ketels. Een telefonische of schriftelijkeaanvraag aan DE ETNA N.V., Breda, Afd. CV,(Tel. 01600-24221), is voldoende om de com-plete dokumentatie omgaand te ontvangen.CapaciteitNetto capaciteit: 16.550 Kcal/h, eventueel tereduceren tot 11.000 Kcal/h.CENTRALE VERWARMINGgi3>?TNAKWALITEITS-MERKBETER KAN NIET.DUURDER HOEFTNIET!WEET U, dat wij importeur zijn van de bekende DEF-plaatstalenpaneelradiatoren voor centrale verwarming?dat v^^ij alle maten in voorraad houden?dat wij groothandelaar zijn in centrale-verwarmingsartikelen, o.a.C.V.ketels voor aardgas en olieC.V.ketels die in de zomer de vertrekken koel houdenen in de winter voor verwarming zorgen?C.V.ketels die een minimum aan afmetingen hebben .; ' ;60x50x28 cm en dus overal geplaatst kunnen wordenC.V.ketels die regelbaar zijn van 10.000 tot 24.200 K.cal. convectoren,knelfittings in alle maten en modellensoldeer en andere fittingskamerthermostaten en expansievatenc.v.buizen, radiatorkranen, circulatiepompen etc.dat U ons telefonisch bereiken kunt onder no. (01102) 1677 b.g.g. 1233dat ons adres is: iHandels- en Industriele MaatschappijUNIVERSA Juffersweg 12 - KAPELLE-BiezelingeVerwarming en airconditioningAanlegvan completeCentraleVerwarming*A Met oliebranders of met gasbrandersCapaciteiten t.e.m. 5.000.000 kcal/hN.V. Ned. Constructie- en Verwarmingsbedrijf H.V.S.Correspondentie-adres: P. J. v. d. Hoeven Jr.Van Speijkstraat 30Ter Heijde aan ZeeWerkt o.a. voor RijksgebouwendienstHomtjSINDS 1865HEEMSTEDE OBELT-MIJNSSEN, TECHNISCHE INSTALLATIES N.V.HOOFDKANTOOR: AMSTERDAM - VIERWINDENSTRAAT 2-4 - TELEFOON (020) 23 57 22 en 6 41 22? Centrale verwarming ^ Bedrijfskoeling? Airconditioning ^ Gas-, water- en sanitairinstallaties-k Plafond- en vioerverwarming ? Instrumentatie? Elel(trotechnisciie installaties ? Meet- en regeltechniek? Liftinstallaties en roltrappen * Mono-profielpijpsysteemKantoren te: AMSTERDAM, DEN HAAG, UTRECHT, NIJVERDAL, WEERT, GRONINGEN, GELEENVerwarming en AirconditioningCENTRALE VERWARMINGSANITAIRE INSTALLATIESLUCHTBEHANDELING ^FRITS WECK van Tuldenstraat 2-6 's HertogenboschTel. 04100-22431drenta radiatoren zijn estetisch van vormgeving; bij uitstek geschikt voornieuwbouwprojecten zowel woning- als utiliteits- en ziekenhuisbouwdrenta radiatoren zijn leverbaar in diverse maten; in hoogte en lengte eengrote variatievoor iedere te vervi^armen ruimte is een radiator of een combinatie vanradiatoren voorhanden, voorzien van de gev\/enste aansluitingen.VERKOOP: UTRECHT -- EUROPALAAN 97 -- TELEFOON 030-882811Verwarming en AirconditioningBijMeulenbeldallesCENTRALE VERWARMINGLUCHT VERWARMINGin SANITAIRE INSTALLATIESeen ELEKTRISCHE INSTALLATIEShand voor woningbouwprojecten.utiliteitsbouw enz.bel of schrijf en u ontvangtdirekt aile gewenste inlichtingenINSTALUTIEBEDRIJF MEULENBELDBORNE Grotestraat 256, Tel. 05409 -1070V. Bonninghausenstraat 17, Tel. 05409 -1575V" SCHOOR N.V,PANEELRADIATOREN? EN CONVEKTORENV. D. SCHOOR N.V. - IR. BIEUWENGAWEG 44 - WEITEVEEN - TELEFOON 05244-400POST NW. SCHOONEBEEKVerwarming en airconditioningSEDERT leeoJ. v.d. WOUDE & ZOON N.V.SPECIALISTENINZIEKENHUISINSTALLATIES* centrale verwarming* ventilatie en airconditioning* koud- en warmwatervoorziening9 perslucht en vacuum9 zuurstofinstallaties9 sanitair* iaboratoriuminstallaties0 sprinklerinstallatiesHOOFDKANTOOR: RODEN, 2de ENERGIEWEG, TEL. 05908-8110BIJKANTOREN: HAARLEM, JANSWEG 42, TEL. 023-20805HAREN, ZONNEDAUWWEG 18, TEL. 050-46245DRACHTEN, STATIONSWEG 76, TEL. 05120-4400DOCHTEROND.: NIERMEIJER & VAN DER WOUDE N.V., LEEUWARDEN, KELDERS 35, TEL. 05100-27744N.V. CREBUROERMONDCENTRALE VERWARMINGSANITAIRE INSTALLATIESAIR-CONDITIONINGKasteel Hornplein 26 -- Postbus 216Telefoon 04750--8585*Verwarming en airconditioning / Diversen? CENTRALE VERWARMING? VENTILATIE? LUCHTBEHANDELING? STOOMINSTALLATIES? WARMWATERVOORZIENING? FABRIEKSLEIDINGEN"kOORDWerkt o.a. voor diverse Gemeenten.WARMTE- EN LUCHTTECHNIEKWESTERWEG 8 -- ALKMAAR -- TELEFOON (02200) -17991DONKERS VERWARMING N.V.BERKEL EN RODENRIJSBONFUT 29, BERKEL EN RODENRIJSTELEFOON (01891) 3135*Donkers Verwarming n.v. levert en monteert centrale verwarming (gas enolie) voor bungalows en nieuwbouwwoningen, bewoonde panden (bouw-verenigingen).Wij weten dat U prijs stelt op een correcte behandeling van Uw prijsaan-vragen en opdrachten, daarom technisch verantwoorde installaties, snel enstrak gemonteerd; goede service.Op verzoek verstrekken wij U graag nadere informaties.Instituut voor Grondmechanica en FunderingstechniekGrondonderzoek MaastrichtLaboratoriumonderzoek Wilhelminasingel 92Adviezen tel. (04400) 14185Den HaagRijnstraat 10tel. (070) 839978Verwarming en Airconditioning Technische installatiesKetels,heleoiaslU kunt namelijk uit aparie ketels eike door u ge-wensle copaciteit opbouwen. En die ketels hebbenallemaal hun eigen regel- en beveiligingsapparatuur.U heeft alle mogelijkheden ten aanzlen van dematen en vormen van uw ketelhuis. En waarom pro-jekteert u het ketelhuis niet op dak?De warmtetechnlsche regeling is eenvoudig, zon-der toepassing van mengkleppen. En u kunt ze overaltoepassen: scholen, kantoorgebouwen, blokverwarmingvan flatgebouwen, torenflots en eengezins woningen,bejaardencentra, ziekenhuizen, sporthallen, kerken,motels, korfom te veel om op te noemen.Denk er eensover en vraagonsom technlsch advies.ALLEENIMPORTEURswierTechnlsch Bureau Swier n.v.Alkmaar - Strooijonkerstraat 4-6Postbus 161 - Telex 32776Telefoon 02200 -18613GROTESTRAAT B4 CUYK --TEL. OBBSO - 3804^^m.UCHT-EN KRACHTINSTALLATIESKABELWERKEN AUTOMATISERINO.KOELTECHNISCH BUREAUTechnische installatiesboogaard ELEKTRICITEIT N.V.VLAARDINGENTEL 010-348744 (5 lijnen)Adviezen - Aanleg - OnderhoudWONINGBOUW -- UTILITEITSWERKEN -- CENTRAAL ANTENNE SYSTEMENEMMASTRAAT 9 -- VLAARDINGENTechnische Aannemingmaatschappijn.v. NettenbouwAmersfoortWillem de Zwijgerlaan 2 Tel. 10144oolc voor licht-, kracht- en zwakstroominstallatiesTechnische installatiesvanDijnsenelektrotechnisch bureauBreda, Tolbrugstraat 17, telefoon: 01600-47827-43512aanleg en onderhoudvan licht-, kracht-en zwakstroominstallatiesvoor woningbouw enutiliteitsbouw.adviezen en ontwerpen.n.v. delftsche electrischeinstallatie maatschappijDelftPostbus 77,Westlandseweg 13Tel. 01730-32915.Sterk- en Zwak-stroominstallatiesOproep- en Signaal-installaties.Schakelpanelen.voor:Utiliteitsbouw,Fabrieksbouw,Bejaardentehuizen,Rijk, Gemeente,T.N.O. enz.Technische installatiesaanleg en adviezenvoorelektrische installatiesELEKTROTECHNIEK N.V.VEEN - Grotestraat 28Telefoon 04164-6339 Bejaardencentra# Ziekenhuizen9 Scholen# Kerken# Woningen# Centraal-antennesystemen# Geluidsinstallaties9 Gesloten t.v.-circuitsDRIE IN EENCENTRALEVERWARMINGS-,LOODGIETERS- ENELECTR. BEDRIJFIndustriestraat 21GENEMUIDENN.V. T. BREMANGespecialiseerd in de WONINGBOUWEiqen onderhouds- en servicedienstP.S.. EIke 31 minuten wordt door ons een woning opgeleverd.- Telef. 05208-1608DIRKS DORDRECHTElectro Technisch InstallatiebedrijfAANLEG EN ONDERHOUD VAN LICHT-, KRACHT-,ZWAKSTROOM-, GELUID- EN OMROEPINSTALLATIES,CENTRALE ANTENNESYSTEMENDORDRECHT -- Schaperstraat 90 01850-34259Technische installatiesaanleg en reparaties vanlicht- en krachtinstallatieselectrotechnisch bedrijfJ. E. KUIPERBeneden Oosterdiep 73, Veendam, 05987-3076Ontwerp en uitvoering van:Centrale AntennesystemenLicht- en Krachtinstallaties,onderhoud en aanleg.NeoninstallatiesMeet- en regelpanelenzowel in de sector woningbouw alsvoor utiliteitsprojecten.Hoofdstraat 122 - Hillegomtelefoon 02520-16648Technische installatiesCENTRALE ANTENNE SYSTEMEN?sAdvies - Ontwerp - ExploitatieOnderhoud - Installatie24-uurs storingsserviceDoor geheel NederlandVraag vrijblijvend onze documentatieARNHEMHoofdkantoor: Eusebiusplein 29Tel. 085-430190-451773Pll. : Hengelo-0Leusveenweg 8 Tel. 05400-14942Pil. : Den HetderViolendreef 63. Tel. 02230-19944PARABOOL ELECTRONICS N.V.^Elektro-TechnischInstallatie-BureauMAnHIJSSEN & V. SANTENTILBURGSt. Ceciliastraat34Tel. 04250-36010* (5 lijnen)Landelijk erkend installateurADVIEZEN - AANLEG - ONDERHOUDVAN ALLE VOORKOMENDE ELEKTRO-TECHNISCHE WERKZAAMHEDEN.^ie^iff^jiaT^BAGGERWERKENHAVENSWATERWEGENDIJKENBOUWTERREINENLANDAANWINNINGGRONDYERBETERINGGRONDVERBETERING VOOR DE OVERDIEMER CENTRALE, bestaande in hetverwijderen van 2.730.000 m^ veengrond en het opspuiten van 4.850.000 m^ zand.Foto KLM Aerocarto N.V.N.V. AANNEMERSBEDRIJF VOORHEEN FIRMAT. DEN BREEJEN VAN DEN BOUTPOSTBUS 8 OVERVEEN TEL. 023-2593611 1 pic n f\otlLrdj -j^Jtc I J ousc / ra Rotonde - Zwijndrecht Rijswijk Z.-H RaadhuisAannemers van grond- weg- en waterbouwicundige werkengrond- weg- enwaterwerkenFa. CLEMENT & Zn.Oranje Nassaustraat 1Tel. 04100-33266jros m a I enHEIBEDRIJFA/ De Callafon'' n.v.VERZORGT AL UW HEIWERKmodern materiaal ?met American-Hoist kranenstoom- en dieselblokken ?van 3000 tot en met 9000 kgm per slagcorrecte uitvoering ?MIJDRECHT - Groot Mijdrechtstraat 12 - Telefoon 02979-1928 Na 18.00 uur 020-418917Uitv. 02979-1977mONBEMAUHEVERHUUR ENVERKOOP VANPOMPENGEBRS.M OEBENVCONSTRUCTIE-WERKPLAATSHEI LOO02200,31720.Kantoor en werkplaats :Kennemerstraatweg 347 - Hello - Tel. (02200) 31720Opdrachfgeefster: Provinciaal Elektriciteitsbedrijf Noord HollandOntwerp: Ingenieursbureau Dwars, Heederik en Verhey N.V., AmersfoortArchitektuur; Ir. H. Lammers en Ir. C. Ch. Lammers-Koeleman, Arnhem.VISSER & SMirS AANN. MIJ N.V.Papendrecht Teiefoon 01850-51044bouwwerken-heiwerken-pijpleidingen-zinkers-grondboringenAannemers van grond-, weg- en waterbouwkundige werkenN.V. AannemingsmaatschappijW. C. van DijkHardinxveld - GiessendamNieuweweg 91a(Postbus 25)Tel. 01846-3035Beton- Bouw- Grond- en Waterbouwkundige werkenA.HAKPUPLEIDINGEN N.V. RIDDERKERKMolendijk 151, telefoon (01804) 2486/6325, telex nr. 24138Aanleg van alle soortenhoofd- en dienstleidingen, zinkers, wegkruisingen e.d.voor gas, water en andere vioeistoffenGrond- en kabelwerkenGroot en modern materieelAannemers van grond-, weg- en waterbouwkundige werkenInhetmqterieelvanBos Kalis Westminster is een enormeknow-howen research verwerkt.Geen wonder dotoveral ter wereldonmiddellijk de naam Bos KalisWestminstervaltwanneer er gesproken wordtover baggeren en bouwen.Bos Kalis Westminster is een wereldconcern.Of hetnu gaat om landaanwinning, tiet graven van vaargeulen,het opspuiten van terreinen, het transporteren van enormehoeveelheden zand, het ont ^zilten van zand, het winnenvan grind, het bouwen vanbruggen, het aanleggen vanhavens,pijpleidingen ofspoorwegen.Bos Kalis Westminster heeft voor dit alles het juistematerieel. Geperfectioneerd materieel. Uniek materieel.Dankzij een ongeevenaarde praktijk-ervaring.Dankzij research, research en nog eensresearch.Bos Kalis Westminster.Een maatschappij die met haar tijdmeegaat.DraglinesBos KalisWestminster Dredging Group NV *Rosmolenweg 20, Papendrecht. (01850) - 5 0077 Tot de Group behoren o.a. N.V. Baggermaatschappij Bos & Kalis, Dirk Verstoep N.V., Aannemingsbedrijf Oosterwiik N VWestminster Dredging Group Ltd., Land & Marine Contractors Ltd.n.v. J. PRINS van WIJNGAARDEN Hattem (GId.) id. 05206-2044Telex 42087BAGGERWERKEN - HAVENWERKENOPHOGEN VAN TERREINEN voor woningbouw en IndustrieLEGGEN VAN KABELS EN ZINKERSBijkantoor:'s-HertogenboschKoningsweg 89Tel. 0 4100-36586Telex 50451Bijkantoor:RoermondRoermondsestraat 49Herten (L.)Tel. 0 4750-2549Telex 58217Bijkantoor:ZierikzeeOude Haven 21Tel. 0 1110-3521Telex 55162Opslagplaats te Hasselt (Ov.)Tel. 0 5209-545Telex 42018Aanleg ,,Nieuwe Maashaven in de Stadsweide" met industrieterreinen voor Gemeente Roermond.TRANSPORT INSTAILATIESLUNZEN-KERNBOORMACHINES en gediamanteerde KERNBOREN voorhet boren van gaten 0 20 tot 0 400 mm, in asfalt, beton en gewapendbeton etc., zonder trillingen, lawaai en haarscheuren. 7 Standaard typenmachines en 35 boopmaten leverbaar.LUNZEN-transpoptinstallaties in d.m.v. boutverbindingkoppelbare standaard segmenten voor 50 tot 1000 tonper uur. Geheel vrijblijvend ontwerp van Uw/ installaties.LUNZENMACHINEFABRIEKBarneveld - Nederland - Valkseweg 22 - Postbus 72 - Telefoon 03420-284rIGJRedactieUitgave van hetNederlands Instituut voorRuimtelijke Ordening en Volkshuisvesting52e jaargang no. 4maandblad, april 1971Drs. R. KokMr. H. ]. A. SchaapDrs. N. StreeflandDrs. H. van der WeijdeIr. W. WissingmAdres voor Redactie en Abonnementen Javastraat 6, 's-GravenhageTelefoon 182761Postgironummer 29080WAdvertenties Nobelstraat 21, HeerlenTelefoon 045-718100Postgironummer 1372665 t.n.v. AdvertentiesStedebouw en Volkshuisvesting Heerlen\Dit nummerevat als eerste bijdrage een toelichting hi) het plan voor Almere, een van detoekomstige ,,meuwe steden in Nederland". Dit was de titel van een hundel pre-adviezen en tevens het onderwerp van een studiedag van het Instituut in 1957.e gedachte van nieuwe steden in het nieuwe land van de IJsselmeerpolders wasItijd aktueel gebleven, maar het vermoeden dat wij ook in het oude land tot defstichting van nieuwe nederzettingen van groot formaat zouden moeten komen,was destijds juist opnieuw over de horizon van de belangstelling gekomen. Wiede ideeenwereld en de wijze van denken van 1957 vergelijkt met die van deoorbereiders van Almere zal veel verandering en ook duidelijke vooruitgangunnen vaststellen.et tweede artikel in dit nummer, van Dr Lambooy, bevat een principiele, goedoordachte benadering van een van de kernproblemen van ons ruimtelijk beleid:\de verhouding met welstand en welzijn.et derde artikel, over het structuurplan 1969 voor het Eemsmondgebied sluitauw aan bij de in het voorafgaande artikel ook aan de orde gestelde relatie dieen vroeger met een enigszins ongepaste terminologie aanduidde als: ,,Het Wes-en en overig Nederland". Het genoemde structuurplan is de uitdrukking van dearaatheid van de gemeentebesturen in het verre Noorden om met moderneuimtelijke instrumenten leiding te geven aan nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.145Het verslag van een onderzoek naar het gebruik van gemeenschappelijkeruimten in de hooghouw te Uithoorn sluit dit nummer aj. Het is verheugenddat steeds meer feitelijk onderzoek in de hooghouw wordt verricht. Zij kunnenertoe hijdragen dat in de strijd om de nog altijd zeer prohlematische woonvormsentiment en vooroordeel tot bescheidener plaatsen worden teruggebracht.InhoudArtikelen 147 Almere, een nieuwe stad met een nieuwe conceptie, Drs. P. Davelaar en Ir. H. van Willigen166 Doelstellingen en conflicten op schaal, Dr. J. G. Lambooy173 Struccuurplan 1969 "Eemsmondgebied", Mr. P. Th. van Hout182 Het benutten van voor gemeenschappelijk gebruik bcdoelde ruimten in de hoogbouw te Uithoorn,H. Jaanus, B. Nieuwenhuyse en H. Rombouts-JansenBerichtenMededelingen186 Binnenland188 InstituutAbonnementsprijs f 27,50. Losse nummers f 3,--.De leden van het Nederlands Instituut voor Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvestingontvangen het Had kosteloos.146almereAlmere, een nieuwe stad met een nieuwe conceptieDrs. P. Davelaar en Ir. H. van Willigen. '''')InlcidingNu het Zuiderzeeproject in zijn ult-voeringsfase steeds dichter de noord-vleugel van de Randstad nadert, wordtallerwegen steeds meer het grote be-lang van de hier liggende mogelijkhe-den onderkend. Dit is niet zo verwon-derlijk als men bedenkt welke proble-men op het ,,oude land" moeten wor-den overvv'onnen om een leefbaar milieute behoLiden of een ,,beschadigd" milieute herstellen en welke mogelijkhedenhet ,,nieuwe land" biedt. Geruime tijdheeft het Zuiderzeeproject wat in deschaduw gestaan van de Deltawerken.Gaat men de doelstellingen na, die metbeide nationale projecten zijn beoogden worden bereikt, dan treft de gelijke-nis: verhoging van de veiligheid tegenhet water, verbetering van de zoetwa-terhuishouding, verkorting van de ver-keersverbindingen tussen verschillendelandsdelen. Het Zuiderzeeproject heeftechter een extra aspect: de enormeruimtewinst. Ruimte, die in ons landuiterst schaars is en die bovendien be-*) Een groot aandeel in de studie betreffendede nieuwe stad Almere hadden Prof. Dr. Ir.R. H. A. van Duin, die de algemene leidinghad, Ir. W. A. Segeren, die als coordinatorvan de projectgroep optrad, verder bestaandeuit Ir. H. A. Bruning, Drs. P. Davelaar enIr. H. van Willigen. Waardevolle suggestieswarden geleverd door Dr. A. K. Constandse.schikbaar komt nabij een gebied metcongestieverschljnselen. Dit nieuweland kan -- vrijwel ongehinderd doorbestaande structuren -- optimaal wor-den ingericht, aangepast aan de laatstemaatschappelijke behoeften en techni-sche ontwikkelingen. Het is deze extradimensie van het Zuiderzeeproject, diein de toekomst verder dienstbaar zalworden gemaakt aan onze nationaleruimtelijke ontwikkeling. Hier ligt te-vens een geweldige uitdaging en verant-woordelijkheid teneinde een optimaleontwikkeling en integratie van hetoude en het nieuwe land te verzekeren.Na de Wieringermeer, de Noordoost-polder en Oostelijk Flevoland, van wel-ke laatste polder het landelijk gedeeltenagenoeg tot ontwikkeling is gebrachten waarin met Lelystad juist de eerstestappen zijn gezet op het pad van deurbanisatie, wordt Zuidelijk Flevolandingericht (fig. 1). In het zuidwestelijkdeel van Zuidelijk Flevoland, in de di-recte nabijheid van Amsterdam en hetGooi, is de stad Almere geprojecteerd,in het gebied begrensd door het Gooi-meer, het IJmeer, het Oostvaardersdiep,de eventuele Rijksweg 30 en Rijksweg27. De oppervlakte van dit toekomstigstedelijk gebied bedraagt ruim 11.400ha.De eerste resultaten van een studie overAlmere zijn neergelegd in het rapport,,Verkenningen omtrent de ontwikke-ling van de nieuwe stad Almere in Fle-voland" 1). Bij de samenstelling van ditrapport is -- voortbouwend op reedseerder verschenen nota's over de ruim-telijke ontwikkeling van dit gebied --zo veel mogelijk ingespeeld op de huidi-ge -- toekomstige planologische proble-matiek in de noordvleugel van de Rand-stad 2). Daardoor kan men Almere inZuidelijk Flevoland niet beschouwenals een Fremdkorper in de noordvleugelvan de Randstad, maar als een wezen-lijk bestanddeel ervan, zij het in eennieuwe gedaante; in een perspectief, af-gestemd op de verwachtingen omtrentde toekomstige behoeften van de be-woners en bedrijven.In dit artikel luidt de centrale vraag-stelling: Op welke wijze kan Almereeen bijdrage leveren in de toenemenderuimtenood in de noordvleugel van deRandstad? In eerste instantie wordtdeze vraag bezien vanuit de problema-tiek van de overloop van bevolking enwerkgelegenheid. Dit uitgangspuntleidt ertoe de functies van Almere teplaatsen in een regionaal kader, dat zo-wel het gehele Zuiderzeeproject omvatals de noordvleugel van de Randstad.Van het gebied waar Almere zal wor-den gebouwd worden enkele fysisch-geografische gegevens verstrekt. Ver-volgens wordt de aandacht geconcen-treerd op de stedebouwkundige con-ceptie van Almere. In aansluiting hier-op wordt de stedebouwkundige struc-tuur behandeld, resulterend in een aan-tal modellen en alternatieven.1471. IJsselmeer en omgeving148almereIJSSEtMEER EN OMGEVING^ii ' T^ ?rii?.>rvIi>loliiU **gipooiU^ipMfhrn Mtoorp.