stedebouw & volkshuisvestingOrgaan van hetNederlands Instituut voorRuimtelijke Ordeningen VolkshuisvestingIn dit nummer:De Indonesische kampongStedebouw en volkshuisvestinggedemocratiseerdRijksuitgaven volkshuisvestingKwaliteit woonomgevingIngezondenNieuwe hoekenBerichtenMededelingenjanuari 1974Een maximaalwoonoppcrvlak op 4m30kavelbreedte.NationaalGrondbezit onderzochtde woonwensen vanDe Vergeten Groep.En ontwikkeide een huisdot daar precies opafgestemd is. De NG-75woning.Een huis met royale leefruimte voor eengezin met schoolgaande kinderen. Met een fijne,ruime woonkamer en een praktische keuken.Waar 4 volwaardige slaapkamersin zitten of 3 plus een hobbyruimte.Waar alle komfort van dezeijd aanzit.Waar een tuin bijhoort, een bolkon en natuurlijkeen schuur. Een huisvan ruim 400 m^ op een kavelbreedte van maar 4 m 30.Een netto vv'oonoppervlokte van92,5 m^. Zes verblijfseenheden, dusmaximale premie in woningwet-en premie-sector.De gebruikte materialen garanderen,ook op langere termijn, minimole onderhouds-kosten voor eigenaar en bevv'oner.Door devrijdragende konstruktiezijn er tal van indelings-mogelijkheden.Door de uitwendigevariatiemogelijkhedenblijft een levendigniet-betonnen wijk-beeld.En het bewijs is er, dot de lasten in de eerstejaren niet meer behoeven te bedragen dan200 d 250 gulden per maand. Zodat het juist voordie Vergeten Groep (met een inkomen van rondde 20.000.-) zeer bereikbaar is.Door het uitgekiende, geprogrammeerdebouwsysteem, kan Nationaal Grondbezitde NG-75 woning binnen 10 weken opieveren.In ieder seizoen.Voor nadere inlichtingen kunt u zich wenden totNationaal Grondbezitnx.Alexanderstraat 26, Den Haag, tel. 070-606903,voor Zuid-Nederland: Ringbaan Oost 108, Tilburg, tel. 013-436430.BouwmaterialenNaast demontabele systemenookVASTE PLAFONDKONSTRUKTIES? met in- en opbouwverlichting? eenvoudig regelwerk? grote plaatmaat(125x250 cm)? hoge geluidabsorptie? wasbaar-vochtbestendig? in brandwerende en on-brandbare uitvoeringvigs. NEN 1076? 6 verschillende struk-turen in 8 kleurenleverbaar.MIKROPORAKOESTISCHE PLAFONDS\\AlE iMA*--'1INLICHTINGENSportfondsenbad te BussumArcii. Bur. Ir. Saarberg & v/d Scheer HeilooReferenties op aanvraag. Voor berekening en montage.BREEVAARTSTRAAT 54 ROTTERDAM 3008 POSTBUS11060 TEL.010 - 375088VOOR BELGIE: COIVIERTEG N.V.-S.A. HAANTJESLE1105 2000 ANTWERPEN TEL. 03 - 384846Prefab betonvan Haitsma:hechte basis voorsolide bouwHaitsma maaktin de prefab-sektor o.a'.:? voorgespannen heipalen *? heipalen met zachtstaal-wapening *? voorgespannen balken voor DCCQ LU< 2CD ^=) D> Z-3 QDC DCLU O> OLUo1-LUOoi_oo>UJ (D ^m Q. !"mBouwmaterialenVOOR UW GEHELE WANDBEKLEDINGSPAKKET KUNT U BIJ KLEWABO TERECHTOnze kollektie bestaat uit:SuwideAerovylDuralSariDecoreneStormurMuraluxVescomPicofixWij brengen eveneens een meubelkollektieSuwideSolesaMarco1 Q.< 1fi> O';.,;'>-#r.-^?'.?'*;*?!;:-'-. - ?; i-* j' *. .i""!^^--t\r^^-U.'-^^*-r;C *-,t?).1^^^' ? ^ ,'y^. , ?. ? *'^* -:*' '** ",***. *, *'*^^^t *'"* .-*u ^ , %: ;-'^ ?., j -f a -HV I - f \,, r , -^1^ f> -,, ?*' _tC_ _J~~~~'jt^t) .1Fig. 3. Maquette van "Stedelijk wonen, een verhaal van reeksenen poorten", 1970.14 Scedebouw en Volfeshuisvesting Januari 1974stedebouw en volkshuisvesting gedemocratiseerden de Gemeente met de woningbouw-verenigingen aan de andere kant, nood-zakelijk.Tijdens dit conflict ward over en weergeschermd met huurberekeningen, ter-wijl dat in feite niet meer relevant was:de doelstellingen voor de nieuwbouwmoesten veranderd worden.Op voorstel van de Wethouder vanStadsontwikkeling werd uiteindelijkbesloten tot het gezamenlijk opstellenvan een doelstellingennota. Fig. 4.Deze nota laat zich door twee hoofd-doelstellingen karakteriseren:1. de huren van de nieuwbouw moetenvoor de meerderheid van de bevolkingvan de Schilderswijk betaalbaar zijn;2. de nieuwbouw moet in overeenstem-ming zijn met de bestaande omgeving.Ook de samenspraak met de bevolkingis in de nota vastgelegd. De doelstellin-gennota is in mei 1972 uitgebracht enook in de wijk ter discussie gesteld.Betrokkenheid bevolkingDe actiegroep ,,Betaalbare Huren" hadna het verschijnen van de doelstellingen-nota van de bevolking het mandaatgekregen om als vertegenwoordiger vanhaar op te treden bij de ontwikkelingvan het plan. Er warden daarvoor tweegroepen gevormd.a.een stuurgroep met:1. de wijkbewoners, vertegenwoordigddoor actiegroep ,,Betaalbare Huren";2. da woningbouwvaranigingen;3. de Gemeente.b.een bouwteam waarin:1. de actiegroep;2. de woningbouwverenigingen;3. de architecten.De stuurgroep had tot taak de doel-stellingen ta bewaken en de plannenvan de daskundigen van het bouwteamdaaraan te toetsen.Door daze constructia moet aigenlijkniet meer van inspraak gesproken wor-en, maar van madezeggenschap aange-zien iadareen een gelijke stem had. OokFiguur 4de actiegroep haaft in alia zakan madebeslist, suggesties gedaan en altarnatie-ven vervaardigd.Een beperking in de openheid naar degehele wijkbevolking was noodzakelijk.Na lange tijd van spaculatias, geruchtanen halve waarhaden omtrent huurbere-keningen anz., was de afspraak ge-maakt, dat slechts een ,,hard" bouwplanmet gedatailleerde huurberekeningen ge-presentaard zou worden.Wei hiald da actiegroep contact met deharde kern van haar achtarban in dewijk.Tagalijkertijd werd afgesproken dat uit-sluitend de stuurgroep als geheel naarbuiten zou treden.Deze afspraken vereistan grote disciplinevan de deelnemers en spaciaal van deactiegroep, die bijna aen jaar lang geenverslag van haar werkzaamheden aande bevolking kon geven.De samenwerkingEr werd in de teams ondar grota span-ning gawerkt als gevolg van kritiak dienog van verschillenda kanten werd ge-leverd. Dit betrof enkele groepen uit dewijk en zeker ook aen aantal ambtena-ran an gamaenteraadsleden. 2ij warenvan mening dat het oorspronkelijka,,Plan Van Tijan" alsnog uitgevoerddiende te worden. Hierdoor zou onno-dig tijdverlies worden voorkomen, aan-DOELSTELLINGENNOTATEN BEHOEVE VAN EEN BOUWPLAN TUSSEN DEKONfNGSTRAAT EN OE JACOB CATSSTRAATOmslag Doelstell'mgen-nota van mei 1972gazien het voor onmogelijk werd ge-houden, woningen met een lagere huurte realiseren.Het was dus noodzaak dat binnen kortetijd bewezen werd dat het wel goed-koper kon. Het duurde echter langerdan was varwacht, voordat het bewijskon worden geleverd.In juni 1972 ward mat het ontwerpenbegonnen en in december 1972 was ditafgerond in de overtuiging dat een,,betaalbaar" plan was vervaardigd.Maar zekerheid kon pas na da rijks-goedkeuring worden varkragen.Intussen was door hat Rijk ten bahoevevan da sanerings- an rehabilitatiaplan-nen aen niauwe subsidiemogelijkheid inhat leven garoapen.Afgesproken werd dat de Gemeentenamens de stuurgroep hierover zou on-darhandelan. Dit luidda aen kritiekefase in, omdat man volledig was aange-wezen op het vertrouwen in elkaar.Zo moest man tijdens de onderhanda-lingen een onderlinge afspraak ten aan-zian van de grondprijs laten vallen,aangezien dan de extra rijkssubsidia ingevaar zou komen. Slechts op basis vanhet ontstane onderlinge vertrouwen kondit worden geaccepteerd.Bij de prasentatie van het plan op 18april 1973 kon worden vastgesteld dataan da doelstellingen tan aanzian vande betaalbaarheid was voldaan. Velen15 Stedebouw en Volkshuiisvesting januari 1974'.3 komer533 5303 komerhoekwoningHierboven:fig. 5: 3-kamerwonmg, fig. 6: 3-kamerhoekwoning, fig. 7: 3-kamerbegane grand.Rechts:fig. 8: 4-kamerwoning, fig. 9: i-kamerwoning, fig. 10: 6-kamer beganegrand.lleten zich onmlddellijk voor een wo-ning inschrijven.BIj de tervisielegging ten behoeve vande artikel 19-procedure werd geen enkelbezwaarschrift ingebracht.De kostenHoofddoelstelling 1De nieuwbouw moet voor de meerder-heid van de bewoners van de Schilders-wijk betaalbaar zijn.Deze doelstelling heeft tijdens de voor-bereidingen centraal gestaan. Er is ech-ter van uitgegaan dat aan de kwaliteitvan de woningen niet mocht wordengetornd. Fig. 5-10.Kostenbesparingen zijn vooral gevon-den door rationalisatie van het ontwerp,zoals:-- de ruwbouw is gelijk voor alle wo-ningen (3- t/m 6-kamerwoningen);-- ongesubsidieerde ruimten, te wetenbadkamer, bergkast, gangrulmte, toilet,keuken en trappehuis, zijn midden inde woning gesitueerd, waardoor hetgeveloppervlak geheel vrij komt voorwoonkamer en slaapkamers. Een