stedebouw & volkshuisvestingIn dit nummerDenkraamRotterdam binnen da BuitGiobate-Bestemmingspian HouterOmmekeer in het verkeer " nRede van de MinisterStudiedag Nota Landeiijke GebiedenExamen D.P.O. 1976Vervoersplanologisoh Speurwerk 1977Nieuwe boekeningezondensamsom Juni 1977Zo'n 10 a 15 jaar geleden een heel normaal beeld inde bouw. De Opperman. Stenen sjouwen, cementaandragen, hout slepen. Kortom, bouwen was voor-namelijk handwerk. Nu, 15 jaar later, is er heel watveranderd. Hele elementen tegelijk worden aange-leverd en ingezet. Ramen en deuren worden al inde fabriek kompleet gemaakt. Efficienter, sneileren met minder risiko en kosten dan vroeger.Kenmerkend voor deze tijd.Intal aluminium schuiframenen -deuren.Ook van deze tijd. Meer nog dan dat. Eigenlijkhun tijd vooruit. Van duurzaam geanodiseerdaluminium en ook zonder onderhoud mooi blijvendtot in de lengte van jaren. Meteen klaar, kompleet enbeglaasd geleverd in 132 standaardmaten of opbestelling in de maat die u wenst.1iiil!!; i1ir 1 1i !i1.ji!i ^'Vergen geen verf- of droogtijd, en zijn reeds uitge-rust met hang- en sluitwerk. Meteen, blijvend wind-en waterdicht. Met een minimaal lichtverlies,schuivend en te voorzien van een regendichte, ver-grendelbare, ventilatiestand. Gebaseerd op debasismoduil M = 10 cm. en goedkoop in aanschaf.Logisch dat steeds meer aannemers Intal aluminiumschuiframen en -deuren toepassen.Uitgebreidere informatie, inklusief TNO-rapporten, is op aanvraag verkrijgbaar.ir]E3r^n^s,ioIntal B.V., Postbus 31, Geldermalsen. Tel: 03455-2941.geenpostzegelplakkenSamsom UitgeverijAntwoordnummer 2000Alphen aan den RijnIs? TOO "H*1 =CD 01^oo>c-Q)O)c?S.c3OCO"DcocN?DQ.- O5 Ea>Maoo "oo 5;m XCOooinCOcT3C(U c0)o "5>cE caE3c rti ro CD 4-^c(UCDZ?-?CD^CDQCDCO00o (T)o f^Q CMvan pi a-scWt "Z^^., im^^'' ,, M?ell3k '"^,'el W,,,rde? b-.J >" ,,,,,,eta11en;!; ";,ed 1^%i?;,, e.. P^orPUnoAo9HfJe"V,^-r9^^^^^^"wt'eve als V*f^ belanr^J^^^^^ ,,? hanObere??^".*-orden^"9 i^"-^^' '^ " er ?-eer. ,,,-ned^9WV,,osest.a--,,^; direct b,.- ^^^^^-^^^'?aUentVnoP9e\everdPLANOLOGISCHEKENGETALLEN,DOORWIE?De uitgave verschijnt onder auspicienvan het NIROV en wordt samenge-steld door de Werkgroep PlanologischeKengetallen.Aan de totstandkoming van de uitgaveis jarenlang gewerkt door deze werk-groep, die bestaat uit vertegenwoordi-gers van praktijk, wetenschap en be-leid.in deze werkgroep hebben zitting:drs. E. Bruyn, drs. R. den Dunnen,drs. P. Guyt, prof. ir. A. Heimans,J.E. Hoogerbrug, drs. F.A. Knol, drs.A. Nauta, drs. G. Slob, drs. L. Smits-hoek, ir. R.A. Tjalkens, J. Verpalen,J.H.G. Volmer, drs. R. van Waard enmr. H. Wieringa.De eindredactie is in handen van drs.P. Nijhof, stafmedewerker van hetNIROV, secretaris van de werkgroep.PLANOLOGISCHEKENGETALLEN,VOORWIE?De uitgave is bestemd voor:-- planvoorbereiders en planopsteilers,-- planbeoordelaars en plantoetsers,-- bestuurders bij rijk, provincie, ge-meenten, waterschappen,-- architecten, stedebouwkundigen,aannemers,-- raadgevende kantoren en woning-bouwverenigingen,-- belangenorganisaties, inspraakorga-nen en marktonderzoekers,-- kortom, Planologische Kengetallenis voor iedereen die gebaat is bij in-zicht in kwaliteit en achtergrondenvan gegevens en berekeningsmetho-den van de diverse ruimtelijke plan-nen.AFGERONDE DELENINHOUD (aflevering 1 en 2)Algemene inleidingKengetallen-- Ontwikkeling en definiering van Planologi-sche kengetallen-- Soorten van kengetallen-- Het gebruik van kengetallen-- De voor- en nadelen van het gebruik vankengetallenDe opzet van de uitgave: mogelijkhsden enbeperklngenLiteratuurDeel 1 Wonen? Inleiding? BasisgegevensBegripsbepalingDemografische gegevensGegevens met betrekking tot huishoudenGegevens met betrekking tot de woning-voorraadWoonsituatieLiteratuurDe inhoud van Planologische Kengetallenis verdeeld over 11 afgeronde deien.123456WoningbehoefteBegripsbepalingMethoden ter bepaling van de woning-behoefteWoonwensenLiteratuur34Woning1 Begripsbepaling2 Woninggrootte3 Aan- en bijgebouwen4 Woningtype5 LiteratuurBijzondere huisvestingsvormen:1 Inleiding en probleemstelling2 Een- en tweepersoonshuishoudens3 Jongeren4 Ouderen5 Bejaarden6 Buitenlandse werknemers7 GehandicaptenWoonvorm1 Begripsbepaling2 Verhouding3 Woonvorm en grondgebruik4 LiteratuurWoonomgeving1 Begripsbepaling2 Groen- en speelvoorzieningen- Directe omgeving van de woning-- Buurt- en wijkniveau (macro niveau)3 Verkeer en parkeren4 Geluidhinder5 LiteratuurGrondgebruik; bebouwingsdichtheld1 Begripsbepaling2 Bebouwingsdichtheld3 Belemmeringshoek, bezonning, uitzicht4 LiteratuurFinancieel-economische aspecten1 Begripsbepaling2 Het kostenaspect3 LiteratuurSociale aspecten1 Begripsbepaling2 Sociale samenstelling van de bevolking3 LiteratuurDeel 2 Landbouw en visserij*Deel 3 Ambacht en Industrie*Deel 4 Detailhandel*Deel 5 Overige dienstverleningDeel 6 Onderwijsvoorzieningen? Inleiding? Draagvlak van onderwijsvoorzieningen:vuistregels1 Algemeen2 Het kleuter- en lager onderwijs3 Het buitengewoon onderwijs4 Scholen voor voortgezet onderwijs dieaansluiten aan het lager onderwijs5 Het middelbaar- en hoger beroepsonderwijs6 Commentaar bij de vuistregels met betrek-king tot het draagvlak van onderwijs-voorzieningen-- Kwalificatie van de vuistregels-- Correctiefactoren-- Evaluatie7 Literatuur? De ruimtebehoefte: vuistregels1 Inleiding2 Het kleuter- en lager onderwijs3 Het algemeen voortgezet-, het voor-bereidend wetenschappelijk- en hetberoepsonderwijs4 Commentaar bij de vuistregels metbetrekking tot de ruimtebehoefte5 Literatuur? De bereikbaarheid: vuistregels1 De bereikbaarheid van enkele schooltypen2 Commentaar bij de vuistregels metbetrekking tot de bereikbaarheid3 LiteratuurDeel 7 Sociaal-medische, cultureleen kerkelijke voorzieningen? Inleiding? Extra-murale sociaal-medische voorzieningen1 Begripsbepaling2 HuisartsenINTRODUKTIEVOORDEELPlanologische Kengetallen verschijnt in afleveringen. De eerste aflevering ver-scheen december 1976.De volgende afleveringen -- ca. 3 per jaar -- verschijnen bij abonnement enworden berekend tegen de geldende paginaprijs (ca. 21 cent).Na voltooiing van de bundel -- voorjaar 1978 -- zullen alleen aanvuliingen ver-schijnen om de inhoud actueel te houden.De vorig jaar verschenen eerste aflevering (1 band, ca. 275 pagina's) kost/73,--.De tweede aflevering (ca. 90 pagina's) verschijnt juni 1977.Als u intekent v66r 30 juni 1977 betaalt u voor deze 2 afleveringen samen slechts/73-.TEKENDAAROMINVOOR30JUNIU ontvangt dan niet alleen de tweede aflevering gratis, maar weet u tevens ver-zekerd van toezending van een uniek naslagwerk, waarvan u bij uw werkzaam-heden direct profijt zult trekken.Voor uw bestelling kunt u gebruik maken van bijgaande antwoordkaart, die uongefrankeerd kunt verzenden.LOSBLADIG SYSTEEMPlanologische Kengetallen geeft eenmomentopname van wat er aan ken-getallen voorhanden is (dus ook weikeleemtes er zijn).Als gevolg van maatschappelijke veran-deringen, resultaten van onderzoek enpraktijkervaringen zullen kengetallenimmers steeds veranderen en derhalvevervangen moeten worden.Planologische Kengetallen verschijntdaarom in losbladige vorm, zodat wij-zigingen in de stof eenvoudig aange-bracht kunnen worden.DEVOORDELEN VOOR DEGEBRUIKER? Overzichtalle planologische kengetallen in eenuitgave? Inzichtpraktische informatie over alles watonderzoek en praktijk op het gebiedvan kengetallen hebben opgeleverd? Actualiteitregelmatige aanvullingen -- die bijabonnement verschijnen -- houden deinhoud up to date? Tijdbesparinghet checken of gegevensverouderd zijnis bij deze uitgave overbodig. Boven-dien kan, dankzij de zeer overzichte-lijke indeling, al het benodigde snelopgeslagen worden? Kwaliteitsverbeteringdoor de volledigheid van de uitgave ende altijd actuele gegevens kan de kwali-teit van ruimtelijke plannen toenemen? Literatuurverwijzingenliteratuuroverzichten aan het eind vanieder hoofdstuk maken de informatiecompleet** ""J? ?** .^TO.A.?**::.l>*'3 Medische specialisten4 Apotheken5 Tandartsen6 Bijzondere medische voorzieningen7 Voorzieningen voor wijkverpleging enkraamhulp8 Informatie- en adviesinstanties, maatschap-peiijke hulpverlening9 Kruisgebouw, gemeenteiijke geneeskundige-en gezondheidsdienst, districtsgezondheids-dienst10 Sociale werkplaatsen, dagverblijven voorzwakzinnigen11 Literatuur? Intra-murale sociaal-medische voorzieningen1 Begripsbepaling2 Ziekenhuizen3 Poliklinieken4 Verloskundige centra5 Verpleeghuizen6 Psychiatrische inrichtingen7 Literatuur? Voorzieningen voor bejaarden1 Begripsbepaling2 Bejaardenwoningen3 Dienstencentra en andere collectievevoorzieningen4 Verzorgingstehuizen5 Verpleegtehuizen6 Literatuur? Culturele voorzieningen1 Begripsbepaling2 Bibliotheken en discotheken3 Schouwburgen en overeenkomstigeaccommodaties4 Repetitieruimten voor toneel, dans enmuziek5 Creatieve handvaardigheid6 Voorzieningen voor contact, communtcatie,vereniging en vergadering7 Literatuur? Kerkelijke voorzieningen1 Begripsbepaling2 Enige ontwikkelingen en vuistregels3 LiteratuurDeel 8 Sport-, speel-, groen-recreatievoorzieningenen? Inleiding? Sportvoorzienlngen1 Inleiding2 Veldsportvoorzieningen3 Zaalsportvoorzieningen4 Overdekte zwembaden: normen envuistregels5 Parkeergelegenheid bij sportvoorzienlngen6 Literatuur? Speelvoorzieningen voor de jeugd1 De behoefte aan speelvoorzieningen en hetbepalen van die behoefte2 Afmetingen, inrichting en situering vanspeelvoorzieningen3 Aantal m^ speelvoorzieningen per inwonerof kind4 Literatuur? Volkstuinen en schoolwerktuinen1 Volkstuinen2 Schoolwerktuinen3 Literatuur? Stedelijke groenvoorzieningen1 De behoefte aan groenvoorzieningen en hetbepalen van die behoefte2 Parken en plantsoenen3 Functioneel groen4 Literatuur? Overige (niet-stedelijke) recreatievoorzieningen1 Prognosemethoden2 Openluchtrecreatie op regionaal en nationaalniveau3 Bos- en heidegebieden4 Watersport en -recreatie5 Duin- en strandgebieden ,,6 Verblijfsrecreatie '^1 LiteratuurDeel 9 Verkeers- en vervoers-voorzieningen*Deel 10 Overige transport:scheepvaart, luchtvaart en leidingen? inleiding? Scheepvaart1 Inleiding2 Zeescheepvaart3 Binnenscheepvaart4 Literatuur? Luchtvaart1 Inleiding2 Terreinoccupatie door luchtvaartactiviteiten3 Beperkingen in het grondgebruik rondluchthavens4 Normen met betrekking tot geluidhinder5 Literatuur? Leidingen1 Inleiding2 Solitaire leidingen3 Leidingenstroken en leidingenstraten4 Voorschriften bij de kruisingvan andereinfrastructurele elementen5 LiteratuurDeel 11 Milieuhygiene** in bewerkingOok verkriigbaar via de boekhandelPrijzen zijn incl. btw en excl. verzendkostenVoor telefonische bestellingentel. (01720) 6 21 20isamBDmSamsom Uitgeverij Wilhelminalaan 12400 MA Alphen aan den RijnW 27388Wij helpen monumenten behoudenVakmanschapuit een voorbeeldstad .. .Meer en meer groeit het besef dat onze oude steden en dorpen met hun eigen karakter en sfeer eengroot en kostbaar goed vormen dat verdient om geconserveerd en zo nodig gerestaureerd te worden.Wij prijzen ons gelukkig om hieraan een bijdrage te kunnen leveren door 't feit dat wij beschikken overeen bedrijf waarin zowel nieuwbouw-, onderhouds- als restauratiewerken worden uitgevoerd doorruim 60 medewerkers.Naast afd. nieuwbouw kunnen wij een belangrijke bijdrage leveren in de totstandkoming van renovatieen restauratiewerken.De restauratieafdeling houdt zich bezig met tal van werkzaamheden op het gebied van dakbedekkingen,n.l. koper-, lood- en leibedekkingen aan torens, kerkgebouwen etc., alsmede de vervaardiging van allevoorkomende koperen windvanen en constructiewerken in een goed geoutilleerde koperslagerij.Een belangrijk onderdeel vormt het leveringsprogramma van koperen lantaarnarmaturen weike indiverse modellen vervaardigd worden en compleet worden afgeleverd met bijpassende gietijzerenlantaarnpalen of muurarmen. Deze gezellige ornamenten in het straatbeeld, waarvan de vervaardigingin nauwe samenwerking met de Rijksdienst voor de monumentenzorg tot stand is gekomen, sierenreeds vele steden en dorpen door geheel Nederland.Een ideale toepassingsmogelijkheid vinden deze lantaarnarmaturen ook in wandel- en winkelprome-nades waar ze door hun bijzondere karakter een grote bijdrage leveren aan een gezellige sfeer.Alle inlichtingen worden u gaarne gegeven door toezending van ons leveringsprogramma of bij uwbezoek aan onze toonzaal afd. koperslagerij.QioDseFA. JOBSELoodgieters - Koperslagers LeidekkersONDERHOUD - NIEUWBOUW - RESTAURATIEKantoor en werkplaats:Breestraat 15, Middelburg, tel. 01180-28006*1785GEMEENTEROOSENDAAL EN NISPENBij de dienst voor stadsontwikkeling kan worden geplaatsteen ^stedebouwkundig ontwerperTaak:-- het verder voorbereiden van structuurplannen;-- het voorbereiden en uitwerken van nieuwe en het aan-passen van bestaande bestemmingsplannen, deze laat-ste mede ter verbetering van woonomgevingen.Vereist:-- opieiding op academisch of gelijkwaardig niveau (inge-nieur, SHO) of HTS met applicatie stedebouw;-- ervaring in een soortgelijke funktie.Salariering zai -- afhankelijk van bekwaamheid en ervaring-- geschieden in de rang van ingenieur (minimum/ 2896,-- maximum / 3985,-- per maand).Sollicitaties -- onder vermelding van vacaturenummer12-1 7 -- worden binnen tien dagen na het verschijnen vandit blad ingewacht bij het hoofd van de afdeling personeels-zaken en organisatie van de secretarie (Markt 54) te Roo-sendaal. Nadere funktie-informatie verstrekt de heerJ. C. F. van Bergen, directeur van de dienst, tel. 01650-49600, toestel 449).Kuiper CompagnonsBureau voor ruimtelijke ordening en architectuur BVGuldenwaard 127Postbus 9098Rotterdam 3026Telefoon 010 82 55 66Wij vragen voor spoedige indiensttredingjuridisch medewerkersDe werkzaamheden betreffen het concipierenvan voorschriften, weIke dee! uitmaken vanbestemmingsplannen, alsmede met de daaruitvoortvloeiende werkzaamheden.Voor de vervulling van deze taken gaan onzegedachten uit naar medewerkers met een acade-mische of gelijkwaardige opieiding, gerichtop de ruimtelijke ordening. Wij verwachten datzij in teamverband kunnen werken, zich monde-ling en schriftelijk goed kunnen uitdrukken, snelkunnen inspelen op een veelheid van vragen eninventief zijn met betrekking tot hetontwikkelenvan nieuwe benaderingen en methoden.Het bureau is van multidisciplinaire opbouw enadviseert inzake het planologisch beleid vanmiddelgrote en kleinere gemeenten in het geheleland.De nieuwe medewerkers zullen een zorgvuldigeinterne begeleiding ontvangen. De honorering ende overige arbeidsvoorwaarden zijn in overeen-stemming met het belang van de functie.Eigenhandig geschreven sollicitaties met volledigeinlichtingen omtrent persoon, opieiding enervaring worden gaarne ingewacht bij hetSestuurvan bovengenoemd bureau.BUREAU FROGER EN MEIJSING B.V.RUIMTELIJKE ONTWIKKELIWG EN ARCHITECTUURIn ons bureau, dat werkzaam is voor verschillende ge-meenten, bestaat een vacature voorEEN JURIDISCH MEDEWERKERdie onder meer zai worden belast met de juridisch-admi-nistratieve begeleiding van bestemmingsplannen.De taken zijn:-- het via hat redigeren van voorschriften mede vormgevenaan bestemmingsplannen;-- het jnterpreteren en verwerken van de jurisprudentie inzakevoor de rulmtelijke ordening relevante wetgeving en rege-lingen;-- het medewerken aan toelichtingen bij bestemmingsplan-nen;-- het behandelen van bezwaarschrlften.Vereisten:-- doctoraal recht (admlnistratlef recht, bestuursrecht, plano-logie),-- of daarmee vergelijkbaar niveau.De taken zullen worden verricht in samenwerking met anderedisciplines in het bureau.Uitsluitend schriftelijlverdere kantorenbouw af te zien. Welblijft uiteraard de kleinschaliger bouw,m.n. in de wijkverzorgende sector, inwoonwijken mogelijk.Kantoren in woonpandenMeer dan 300.000 m^ woonvloerop-pervlakte is aan de oorspronkelijke be-stemming onttrokken doordat het ingebruik is als kantoor. In het kadervan het versterken van de woonfunctievan de stad dienen deze panden zo veelmogelijk hun oorspronkelijke bestem-ming te herkrijgen. Hierbij gelden eenaantal criteria, zoals de financiele entechnische mogelijkheden tot herbe-stemming tot woonpand, het niet-wijkverzorgend zijn van de desbetref-fende kantoren en de aanwezigheidvan alternatieve vestigingsplaatsen.Hiernaast dient elke verdere zgn. "ver-kantoring" zonder meer te wordenvoorkomen.5. VOORZIENINGENOmdat het spreidingspatroon vandiverse soorten voorzieningen nogalverschilt, is een uniforme benaderingminder zinvol. In het structuurplanwordt daarom een onderscheid ge-maakt tussen drie soorten voorzienin-gen:a. Stedeiijke/regionale voorzieningen meteen verzorgingsrayon boven ca.100.000 inwoners. Van deze voorzie-ningen of voorzieningen-concentraties(in het geval van winkels) bevindener zich hooguit slechts enkele in hetplangebied. Soms is er zelfs maar eenvoorziening aanwezig.Voorbeelden: schouwburg, diergaar-de, voetbalstadion, academie voorbouwkunst, crematorium, stadscen-trumwinkelapparaat.b. Stadsdeelvoorzieningen met een ver-zorgingsrayon van ca. 20.000 tot ca.100.000 inwoners. Deze voorzieningenzijn vanwege het kleinere verzorgings-rayon meer gespreid over het stede-lijk gebied dan de stedeiijke/regionalevoorzieningen. Er is een directer ver-band met de bevolkingsspreiding overhet plangebied.Voorbeelden: stadsdeelpark, zieken-huis, school voor voortgezet onder-wijs, sporthal, verpleegtehuis.c. Wijkvoorzieningen met een verzor-gingsrayon van minder dan 20.000 in-woners. De spreiding van deze voor-zieningen zal op wijkniveau, of inruimtelijke-ordeningsterminologie opbestemmingsplanniveau, moeten wor-den bezien. Het structuurplan spreektzich hierover niet uit. In Rotterdam253 Stedebouw en Volhshuuvesting, juni 1977Rotterdam binnen de Ruit#4^A '??"??' 1\LTOBegrenzing Stadscentrum CentrumkernCentrum periferieGrens sladsvernieuwingsgebiedenCool en Ouck WesienGrens centraal gebjed(globale gebiedsindeting )blijkt de afbakening van het zoge-naamde wiikniveau bij 20.000 inwo-ners (vergelijkbaar met een gebied alshet Oude Noorden) zeer redelijk han-teerbaar. Voorbeelden: school voorbasisonderwijs, dienstencentrum voorbejaarden, gymnastieklokaal, wijk-parkje.Achtereenvolgens zal nu enige aan-dacht worden geschonken aan de be-nadering van de drie genoemde cate-gorieen voorzieningen. Een voUedigebehandehng is daarbij in het kadervan dit artikel uitgesloten; slechts en-kele naar onze mening interessante as-pecten zijn uit het structuurplan ge-licht.5.1. Stedelijke/regionale voorzieningenUitgangspunt is dat de stedeHjke/re-gionale voorzieningen in principe zocentraal mogelijk in de stad wordengesitueerd. Omdat de bedreiging vande diversiteit van het stadscentrum alsprobleem is gesignaleerd, zal daarbijechter wel een selectieve benaderingnodig zijn. In het structuurplanworden dan ook enkele criteria gefor-muleerd waaraan voorzieningen zoveel mogelijk moeten voldoen om inaanmerking te komen voor een situe-ring in het stadscentrum. Het zijn devolgende criteria:a. De voorziening moet een hijdrage leveren254 Stedebouw en Volhshuisvesting, juni 1977Rotterdam binnen de Ruitaan de diverdteit van het stadscentrum,m.a.w. er dienen zo veel mogelijkverschillende activiteiten plaats tevinden in het stadscentrum.b. De voorziening moet een bijdrage leverenaan de verlevendiging van het stadscen-trum, moet m.a.w. veel mensen aan-trekken. Dit criterium is in het planverder uitgewerkt. Daartoe is hetcentraal gelegen gebied onderverdeeldin een centrum-kern en een centrum-periferie.In de centrum-kern, het meest centralegedeelte van het stadscentrum, zuUende voorzieningen minstens 0,1 gebrui-ker per m^ grondoppervlakte per et-maal (als gemiddelde over een heeljaar) moeten aantrekken. Ter verge-lijking zijn in de onderstaande tabelenige cijfers van bestaande voorzie-ningen binnen en buiten de centrum-kern opgenomen:Het aantal gebruihers per nv' grondoppervlakte peretmaal van enige voorzieningen.Voorziening gebr./mVetm.seizoenDe Doelen' 0,176 1975/76Luxor-theater* 0,500 1975/76Schouwburg* 0,057' 1975/76Museum Boymans-van B.** 0,025 1976Maritiem Museum**' 0,054 1976Ahoy-Sportpaleis 0,012 1974Diergaarde Blijdorp 0,013 1976WinkelcentrumZuidplein 0,230 1974" gelegen in centrum-kern.*'' gelegen in centrum-periferie.1.In het seizoen 1969/70 bedroeg de gebruiksintensi-teit nog 0,126.Uiteraard kan dit criterium niet op een"blinde" technocratische wijze wordentoegepast. Voorzieningen die op zich-zelf voor een onvoldoende gebruiks-intensiteit zorgdragen, kunnen dooreen ruimtelijke integratie met anderevoorzieningen of door een gunstigeligging ten opzichte van veel publiektrekkende voorzieningen toch degewenste gebruiksintensiteit te ziengeven. Bij culturele voorzieningen kande gebruiksintensiteit bijv. wordenvergroot door een intensiever culturedprogramma. Ook zal de afweging innauwe samenhang met de andere cri-teria moeten geschieden. In de centrum-periferie wordt overigens genoegen ge-nomen met een lagere gebruiksintensi-teit. Hier ligt ook meer de nadruk opde woonfunctie.c. De voorziening moet ertoe bijdragen datop zo veel mogelijk tijdstippen een om-vangrijk en gevarieerd publiek in het stads-centrum aanwezig is. Dit geldt met namevoor de avond-uren (culturele voorzie-ningen, horeca-sector).d. De voorziening moet een vrij uniekkarakter hebben, tot uitdrukking ko-mend in een "symbool-functie" en/ofin een groot verzorgingsrayon (meerdan 100.000 inwoners).e. De voorziening moet ertoe bijdragen datsteeds verschillende personen in het stads-centrum komen. Dit pleit bijv. tegen desituering van onderwijsvoorzieningen.f. In samenhang met elders in hetstructuurplan gestelde prioriteitendient ook rekening te worden gehou-den met de mate waarin de gebruikersvan een voorziening gebruik maken vanopenbaar vervoer. Bij overwegend auto-gebruik kan bijv. een situering bij deRuit van verkeerswegen voorkeur ver-dienen.Hoewel in het structuurplan vervol-gens beleidslijnen worden geschetstm.b.t. diverse concrete voorzieningen(winkels, horeca-, onderwijs-, sociaal-culturele voorzieningen, e.d.), is voorwat betreft het stadscentrum toch nietgestreefd naar een volledige opsom-ming van wenselijke concrete voorzie-ningen met een concrete plaatsaan-duiding. Het betreft immers veelalunieke voorzieningen die zich nietlenen voor een nauwkeurige behoefte-raming. Een lijst met criteria, zoals zo-even is weergegeven, blijkt inmiddelseen goed hanteerbaar instrument tezijn om de ontwikkeling inzake stede-lijke/regionale voorzieningen in ge-wenste banen te leiden.5.2. StadsdeelvoorzieningenOmdat deze voorzieningen meer directafhankelijk zijn van de bevolkings-ontwikkeling en -spreiding over diver-se stadsdelen, zijn aanpassingen in hetspreidingspatroon noodzakelijk. >Vooral in de onderwijssector zal oplangere termijn de daling van het aan-tal leerlingen zeer belangrijke conse-quenties hebben. Ook zullen o.m.stadsdeelwinkelconcentraties te kam-pen krijgen met een functieverande-ring door het dalende inwonertal. Inhet plan wordt als nader punt vanonderzoek aangegeven in hoeverre eenovername van de wijkfunctie van ver-spreide winkels in de omgeving kanplaatsvinden ten einde deze concentra-ties te kunnen handhaven.Ten aanzien van enkele stadsdeelvoor-zieningen worden tekorten gesigna-leerd. Daarvan is bijv. sprake bij degrootschalige groenvoorzieningen(stadsdeelparken). Deze tekorten zullenniet worden opgeheven door het reali-seren van dergelijke grootschalig