@TIJDSCHRIFT VOOR DE augustus 2007 nummer 4 cVOLKSHUJS^:^r naanLii.'ewiika ABANK VOOR DE PUBLIEKE SECTORAls het om financiering van de woningbouw gaat weten de corporaties en de NWB elkaar te vinden. Een speerpunt vanonze dienstverlening is dan ook sinds jaar en dag het verstrekken van kort- en langlopende kredieten aan de v^^oningbouw-sector. Mede door onze scherpe financiering kunt u zich toeleggen op de bouw van woningen waar vele Nederlanderszich in thuis voelen. Wij verstrekken de meeste kredieten binnen uw sector. En dat willen we blijven doen. Daar werkenvw] hard aan. Frequent hebben wij daarom contact met uv\^ fmancieel speciaHsten. Samenwerkend in ons beider belang.Daarnaast fmancieren vnj gemeenten, zorginstellingen, waterleidingbedrijven, de provincies en vanzelfsprekend dewaterschappen. En leveren aldus een substantiele bijdrage aan de uitvoering van het publiek belang. Met maximale aan-dacht en minimale kosten bieden vwj onze clienten, vanuit onze Triple-A-status, een scherpe tariefstelling die 24 uur perdag onHne (www.nwbtariefnl) opvraagbaar is. Als wij weer contact hebben, zult u opnieuv^^ ervaren hoe comfortabel hetis om uw fmancieringsbehoefte te bespreken met de bank die ook haar roots heeft in de publieke sector.DE NWB, DE BANK VOOR ZEKERHEID TECEN EEN LAAG TARIEFNEDERLANDSE WATERSCHAPSBANK N.V., ROOSEVELTPLANTSOEN 3, 2517 KR DEN HAAC. TEL. 070-41662 66, E-MAIL INFO? NWB.NL,WWW.NWB.N LTijdschrift voor de Volkshuisvesting13e jaargang, augustus 2007, nummer 4Onafhankelijk Tijdschrift voor de Volkshuisvesting.Bedoeld voor iedereen die actief is in en rond devolkshuisvesting in Nederland. Het tijdschriftverschijnt zes keer per jaar.Het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting komt totstand onder auspicien van het Nederlands Instituutvoor Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting(Nirov) en onderzoekschool Nethur.Redactie-adresNirov, Postbus 30833, 2500 GV Den HaagTelefoon 070 - 302 84 47, fax 070 - 361 74 22E-mail: smit@nirov.nlBezoekadres: Mauritskade 23, Den Haagwwv^.nirov.nlHoofdredacteur Vincent SmitEindredactie Michiel SmitRedactie Wim van Assenbergh, Marja Elsinga,Inge Drontmann, Jan Kammeyer, Hans Mersmann,Keimpe Reitsma, Jan RonckenRedactie Onderzoeksdossiers Gideon Bolt,Andre Buys, Marja Elsinga (voorzitter), Kees vander Flier, Jan van WeesepSecretariaatHelen Kokshoorn5 RedactioneelOnrustInge Drontmann6 EuTopese klacht IVBN over taakafbakening corporatiesGesteun over steunHugo Priemus14 TransformatiesWonen, v\7erken en uitgaan in ViktoriakwartierEindhoven iweer een creatleve stap verderFulco Treffers16 Wijkaanpak werkt alleen op individueel niveauWalter Etty, Michael van der Velden en Lenny Vulperhorst20 'Het helpt om de vrijblijvendheid eraf te halen'De zin en onzin van de lijstjesaanpakEric HarmsAbonnementen De abonnementsprijs bedraagtvoor leden vanaf 95,64 per jaar en voor student-leden 45,82 per jaar Leden woonachtig in hetbuitenland betalen extra administratiekosten perjaar. Losse nummersC 16,-. Losse nummers voorniet-leden 21,-. Prijzen zijn exclusief BTW.Opzegging schriftelijk tot uiteriijk 1 decembervan het lopende abonnementsjaar. Bij niet-tijdigeopzegging wordt het abonnement automatischmet een jaar verlengd.AbonnementsadministratieNirov, Annemiek Nieuwenhuis, Postbus 30833,2500 GV Den Haag, tel. 070 - 302 8418,nieuwenhuis@nirov.nl25 ColumnMijn MVE-woningPaul de Vries26 WijkenlijstenRob Harmsen34 Herstructurering Maastrichtse wijk levert snel resultaten opBewonersparticipatie centraal in MalbergJohn CustersUitgeverNirovAdvertentiesNirov, Martin de Heer, tel. 070 - 302 8449Vormgeving en opmaakDupuis Communicatie, RotterdamDrukDrukkerij Gewa, Arendonk, Belgiellustratie omslag: Bert Unger, Amsterdam)3 9 Gevraagd: betaalbare koopwoningen voor startersJoop Strik42 VolkshuisdichtersNijlring, DrunenDavid van den Bosch44 OnderzoeksdossierOver de problemen van een wrijkgerichte aanpakVan probleemwijk naar prachtwijk?Wouter van Cent, Sako Musterd en Wim Ostendorf51 OnderzoeksdossierPercepties in Duitsland en NederlandKoopwoning als bron van zekerheid?Janneke Toussaint en Marja Elsinga58 Recensies en signalementenMensen met machtTien jaar stedelijke vernieuwing62 Netwerk Bouwen en Wonen64 Agenda Bouwen en Wonenoeg[31a9O>sOuoo>ISSN 1382-4112? NirovOntwikkelende belegger Amvest investeert met visie en durf in woningen en woon-kwaliteit. Voorop staat dat huurders zich thuis voelen in onze woningen. Locatie,architectuur, duurzaamheid en een goede indeling zijn belangrijke kenmerken vaneen Amvest-woning. We werken voortdurend aan onze dienstverlening, door teluisteren naar de woonwensen en behoeften van onze huurders. Duurzame relatiesmet huurders en partners, en een optimale samenstelling van onze portefeuille zijnons streven. Daarom ontwikkelen en realiseren wij zelf, maar ook in samenwerking,woningen en woonconcepten. Slagvaardig in gebiedsontwikkelingen, binnenstede-lijke herstructurerings- en turnkeyprojecten. www.amvest.nl Z6 wil ik wonen:~ai^^jaak.usjts;iiitu*.;fc*^:" --^.jiOnrustREDACTIONEELna honderd dagen luisteren, praten en lerenis het kabinet half juli vol nieuwe inzichtenen ervaringen op races gegaan. De eneminister nastuiterend van de adrenaline en ingenomenmet de eerste besluiten, de andere vermoeid van deindrukken van een complex beleidsveld en het nieuwelevensritme. Hoe zai het de minister van Wonen, Wijkenen Integratie zijn vergaan?Ella Vogelaar zal na de uitgebreide wijkentour, de financie-le krachtmeting met minister Bos en haar goedbedoeldemaar niet alom begrepen vergelijking in Trouw tussen deintegratie van joden en moslims in de Nederlandse samen-leving aan vakantie toe zijn geweest.Na een betrekkelijk rustige periode is de wereld van bou-wen en wonen flink in beweging. De betrokken partijenzijn collectief verontwaardigd en vooral ongerust over dehuidige woningmarktsituatie en hun eigen positie daarin.De corporatiesector is ontstemd, Corporaties dachten eindvorig jaar met hun 'megabod' van 1,2 miljard euro aande samenleving hun aandeel aan de herstructurering gele-verd te hebben. De dreigende heffing leek te zijn afge-wend. Minister Bos meent echter dat het 'bod' via hemmoet worden verdeeld en dreigt alsnog met een heffing.De corporaties verzetten zich hevig en de goede steer dieWinsemius eind vorig jaar wist te creeren, heeft plaatsge-maakt voor verharding.Gemeenten zijn ongerust over de financiering van huninzet in de 'Prachtwijken' en sommigen hebben in afwach-ting daarvan de initiatieven stilgelegd. Her en der steektgemor de kop op en vraagt men zich openlijk af waar heteigenlijk allemaal goed voor is. Voor veel wijken beston-den er immers al plannen en afspraken met corporaties.Ook had een aantal wijken al een plekje op de een ofandere lijst. In dit nummer treft u een overzicht van deverschillende wijkenlijsten van de laatste jaren.De institutionele woningbeleggers voelen zich benadeelddoor het ongelijke speelveld met corporaties aan de enekant en de huurregulering aan de andere kant. Het huur-beleid, oorspronkelijk bedoeld voorde corporatiesectormet een vermeende overmaat, raakt een fors deel van hetbelegde vermogen van woningbeleggers. Tweederde vande beleggerhuurwoningen (500.000 woningen) wordtnamelijk gereguleerd door de overheid. De beleggers ziende directe rendementen inmiddels teruglopen tot onder devier procent. De IVBN heeft een klacht ingediend bij deEuropese Commissie. Hierover is meer te lezen in het arti-kel van Hugo Priemus op de navolgende pagina's van ditnummer.Ontwikkelaars, ontwikkelende beleggers en corporatieshebben last van de fors opiopende bouwkosten en relatiefhoge grondkosten. In 2006 zijn de bouwkosten van eenkoopwoning met ruim zeven procent gestegen en die vaneen huurwoning met meer dan vier procent. De woning-productie staat mede hierdoor steeds meer onder druk.Medio 2007 loopt de woningmarkt knarsend vast. Dekloof tussen huren en kopen is groter dan ooit. Starterskrijgen weinig kans op de koopwoningmarkt. De bouw-kosten stijgen disproportioneel, de koopprijzen lopen open de hypotheekrente stijgt.Vriend en vijand zijn het er over eens dat er een eindemoet komen aan de onevenwichtige subsidiering van deNederlandse woningmarkt. Het nieuwe kabinet, en dusook de verantwoordelijke minister heeft echter beslotendat het woningmarktdossier gesloten blijft en verbiedenzelfs het denken over opiossingen. Sommigen spreken indit verband van een 'fatwa'. Betrokken partijen leken uithet veld geslagen, maar gelukkig zijn de eerste concreteinitiatieven om het verbod van het kabinet in de wind teslaan al gesignaleerd: de SER (Sociaal Economische Raad)denkt en praat verder, de VROM-raad bereidt een adviesvoor en het Nirov heeft onlangs een stevige schaduw-staatscommissie voor de woningmarkt ingesteld. Ook hetTijdschrift voor de Volkshuisvesting gaat de discussie uiter-aard niet uit de weg en roept haar lezers hierbij op haarkolommen te gebruiken om de discussie diepgaand tevoeren.De minister wacht een stevige taak na het reces. Wanneerze de financiering van het wijkenverhaal heeft opgelost ende losse eindjes van haar voorgangers aan elkaar heeftgeknoopt, ligt daar het woningmarktdossier.Politiek zal ze worden afgerekend op de resultaten in de'Prachtwijken' en de woningbouwproductie. Hetsucces inde herstructureringswijken is mede afhankelijk van eengoed functionerende woningmarkt. Om mooie resultatente behalen is het dus noodzakelijk om het gesloten dossierte openen. De wijkenaanpak kan zo uiteindelijk nog alsbreekijzer dienen. Hiervoor zijn politieke daadkracht, visieen de bereidheid de dialoog aan te gaan met betrokkenpartijen vereist. De minister en het kabinet kunnen zich nade zwaar aangezette start van de veertigwijkenaanpakechter niet veroorloven dat successen achtenwege blijven.Inge Drontmann15]aa3ssEuropese klacht IVBN over taakafbakening corporatiesGesteun over steunOnlangs werd namens de Nederlandse institutionele beleggers een klacht ingediend bij deEuropese Commissie. Woningcorporaties zouden illegale staatssteun ontvangen en daardoorconcurrentievoordeel hebben. Hugo Priemus bespreekt de klacht, zet de relevante regelingenop een rijtje en plaatst hier kanttekeningen bij. 'Ten aanzien van het level playing field moe-ten wel de punten op de i worden gezet.'Hugo PriemusTU Delft, faculteit Techniek,Bestuur en Management[61aa3ss1I n een brief de dato 14 juli 2005 aan deNederiandse regering stelde EU-CommissarisMededinging Neelie Kroes kritische vragen bij de positievan Nederlandse woningcorporaties. Het vermoedenwerd uitgesprol