TIJDSCHRIFT VOOR DE MAART 2001 2VOLKSHUISVESTING#'te.i*'? ^1,'K.min New York'&LFBOUW OP VINEXSAMSOM / NEDERLANDS INSTITUUT VOOR RUIMTELIJKE ORDENING EN Vo L K S H U I S V E S T I N GInternationale conferentiePlanned communities in a polycentric Europe'nclusive NtefeTown25-27 april 200l,AlmereGeorganiseerd door: Gemeente Aimere, Provincie Flevoland, NIROY, INTACentrale vragen van de conferentie:? Wat kunnen we leren van SO jaar new towns?? Hoe kunnen new towns bijdragen aan een versterking van hetstedelijk systeem?? Weike rol moeten new towns vervullen in de huidige en toe-komstige grootstedelijke en maatschappelijke ontwikkelingen?? Hoe kunnen new towns een duurzaam antwoord zijn op heden-daagse problemen van congestie, sociale cohesie en versnippering('urban sprawling')? Hoe kunnen Europese new towns (van binnen en buiten de EU)een voortrekkersrol vervullen in economische transformatie, soci-ale mobiliteit, innovaties en duurzame groei.Tijdens deze conferentie:? Lancering 'European New Town Platform' en presentatie agendavan het platform en mogelijkheid voor steden om zich aan temelden? Presentatie van het 'Manifesto' en de resultaten van de samen-werking in het Interreg IIC project? Parallel programma met presentaties van verschillende newtowns in Europa en met een vooruitblik op de toekomstigeprojecten van Interreg III? Uitgebreide excursies naar de Nederlandse new towns: Almere,Leiystad, Nieuwegein, ZoetermeerDe conferentie vindt plaats in het stadhuis teAlmere. De deelnameprijs bedraagt 500 EURO.Voor aanmelding en informatie:www.newtowns.netVoor organisatorische informatie kunt u contactopnemen met ROSTRA: Hana Schrageova (t 070-3648703,e h.schrageova@rostra.nl). Voor inhoudelijke informatiekunt u contact opnemen met NIROV: Els Otterman(t 070-3028470; f 070-3617422; e otterman@nirov.nl)NIROVwww.nirov.nl conne>ocion tours^inta>^PROVINCIE FLEVOLAND JM.Tijdschrift voor de Volkshuisvesting7e jaargang, maart 2001, nummer 2Onafhankelijk Tijdschrift voor de Volkshuisvesting.Bedoeld voor iedereen die actief is in en rond devolkshuisvesting in Nederland. Het tijdschriftverschijnt eike zes weken.Het Tijdschrift voor de Volkshuisvesting komt totstand onder auspicien van het Nederlands Instituutvoor Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting(NIROV) en onderzoekschool Nethur.Redactie-adresNIROV, Postbus 30833, 2500 CV Den HaagTelefoon 070 - 302 84 27, fax 070 - 361 74 22E-mail: smit@nirov.nlBezoekadres: Mauritskade 23, Den HaagHoofdredacteur Jan van der MoolenEindredactie Michiel SmitRedactie Edo Arnoldussen, Johan Conijn, IngeDrontmann, Jan Franke, Leo Gerrichhauzen,Vincent Smit, Magdeleen Sturm, Theo StauttenerRedactie Onderzoeksdossiers Johan Conijn,Kees van der Flier, Sako Musterd, Co Poulus,Jan van WeesepRedactieraad Tineke Booi, Frans Dieleman,Peter Dordregter, Jaap Modder, Len de Klerk,Peter Kuenzli, Carel de Reus, Martin van RijnSecretariaatRenate GoedhartUitgever Ruben Berghauser-PontAbonnementen De abonnemenstprijs bedraagt/ 197,- per jaar. Voor studerenden / 99,- per jaar.Voor NIROV-leden / 157,- per jaar.Informatie: Samsom.Opzegging schriftelijk tot uiterlijk 1 december vanhet lopende abonnementsjaar. Bij niet-tijdigeopzegging w/ordt het abonnement automatischmet een jaar verlengd.AbonnementsadministratieSamsom, Postbus 4, 2400 MA Alphen aan denRijn, telefoon 0172 -466 822AdvertentiesSamsomSylvia de Jong, telefoon 0172 - 466 672Vormgeving en opmaakDupuis Communicatie, RotterdamEsther MolenkampDruk Den Haag Offset, RijswijkNederlandsuiigeversverbond5 RedactioneelEdo Arnoldussen6 Gezocht op VINEX-uitleglocaties:Differentiatie en particulier opdrachtgeverschapDe VINEX-opgave voor de woningbouw in 1995-2005 is nog steedsop veel aspecten actueel. De voornaamste verandering betreft dekwaliteitssprong in de wensen van woonconsumenten.Sandra Butter en Ceurt Keers11 Verkoopbrochures bij nieuwbouwwoningenHuiskopen is de impulsaankoop van de huidige tijd. De mensendoen soms langer over het kopen van een nieuw paar schoenen danover het kopen van een huis. Geven de brochures wel adequateinformatie?Marie Therese Andeweg-van Battum en Bas Andeweg1 o Transatlantische oplossingenHuur-koopconstructies in New YorkNew York bevond zich lange tijd in een 'housing crisis'. Deze crisis isde stad deels te boven gekomen door het aanbieden van vernieuw-de woonconcepten: Limited Equity Cooperatives en Mutual HousingAssociations.Manuel Aalbers24 Aanpak van achterstandswijken in CatalonieVroeg-naoorlogse wijken in Catalonie vertonen fysieke en socialemankementen die zeer ernstig zijn. Het grotestedenbeleid op zijnCatalaans kiest voor maatw/erk, samenw/erking en een grote matevan verticale en horizontale integratie.Helen Kruythoff30 ONDERZOEKSDOSSIERAlternatieven voor het huidige bouwtoezichtDe toetsing van bouwplannen zai in de nabije toekomst ook doorandere partijen dan de gemeente worden uitgevoerd. Zij kunnenhiertoe een procescertificaat verwerven. Dat heeft zo zijn voordelen.Henk Visscher & Frits Meijer3 5 Signalementen[03]38 Network Bouwen en Wonen41 Agenda Bouwen en Wonen3J3Groep vaktijdschriftenDeze uitgave is mede mogelijk gemaakt door:Deloitte&loucheISSN 1382-4112? SamsomVB Deloine & TouchevoiiiiiiiiiilifiBij de omslag:Sky-line van Manhattan. New York heeft inmiddels eenruime ervaring met huur-koopconstructies. Het is vaakschipperen tussen betaalbaarheid en doorstroming naar'echte' koopwoningen.(Foto: Li Riemersma, Amsterdam)Het Onderzoeksinstituut OTBis een zelfstandig instituut bin-nen de Technische UniversiteitDelft. Er werken thans onge-veer 80 mensen. Prof.dr.ir.Hugo Prienius is de weten-schappelijk directeur.Het Onderzoeksinstituut OTBhoudt zich bezig met onder-zoek op het kruispunt van tech-nische en sociale wetenschap-pen. Beleidsvelden die daarbijaan de orde komen zijn volks-huisvesting, ruimtelijke orde-ning, stedelijke vernieuwing,stedelijk beheer, infrastructuuren transport. Verschillende dis-ciplines worden ingezet om ditonderzoek uit te voeren, zoalsbestuurskunde, bouwkunde,sociale geografie, economie,sociologie, inforniatica enciviele techniek.Het onderzoeksinstituut OTBis een groeiend instituut. Het issteeds op zoek naar enthousiasteniedewerkers die fundamenteelen toegepast onderzoek wiilenverrichtenDe sectie Bouworganisatieen Vastgoedmanagenient zoektonderzoekers op het terrein vanbouvi^en en beheren van onroe-rend goed. Binnen de onder-zoeksgroep is plaats voorJunior en ervarenonderzoekers (m/v)Technisch beheerVacnr OTB 0018www.vacatures.tuclelft.nlVoor nieer informatie over dezefunctie kunt u contact opne-men met dr.ir. GeertVijverberg(tel. 015-2787629, e-mail:vijverberg@otb.tudelft.nl) ofir. Ad Straub (tel. 015-2782769,e-mail: straub@otb.tudelft.nl)Junior en ervarenonderzoekers (m/v)Gezond wonenVacnr OTB 1003www.vacatures.tudelft.nlVoor nieer informatie overdeze functie kunt u contactopnemen met dr.ir. GeertVijverberg (tel. 015-2787629,e-mail: vijverberg@otb.tudeIft.nl)of ir. Evert Hasselaar(tel, 015-2787871, e-mail:hasselaar@otb.tudelft.nl).De sectie Stedelijke Ontwik-keling en Woningvoorraadbeheerheeft plaats voorJunior en ervarenonderzoekers (m/v)StrategischvoorraadbeleidVacnr OTB 1004www.vacatures.tudelft.nlVoor meer informatie kuntu contact opnemen met dr. ir.Henk Heeger (tel. 015-2787629,e-mail: heeger@otb.tudelft.nlof ir. Andre Ouwehand(tel. 015-2787659, e-mail:ouwehand@otb.tudelft.nl)De sectie Volkshuisvesting enWoningmarkt zoekt voor hetverrichten van woningmarkt-onderzoek en het ontwikkelenvan woningmarktinformatie-systemen eenErvaren/seniorwoningmarkt-onderzoekerVacnr OTB 1001www.vacatures.tudelft.nlVoor meer informatie over defunctie kunt u contact opne-men met dr. Peter Boelhouwer(tel. 015-2781908, e-mailboelhouwer@otb.tudelft.nl).Persoonljjk profiel junioronderzoekersU bent afgestudeerd in eenrelevante discipline. Bimien teani-verband of onder begeleidingwerkt u met een grote mate vanzelfstandigheid. Verder heeft uaSiniteit met en aantoonbarekermis van de betreffende thema-tiek. Naast onderzoekskwaH-teiten beschikt u over goedecontactuele vaardigheden en eengoede mondelinge en schrifte-lijke beheersing van zowel deNederlandse als de Engelse taal.Naast het rapporteren aanopdrachtgevers verwachtenwij een actieve houding metbetrekking tot het publicerenin vak- en wetenschappelijketijdschriften.Persoonlljk profiel ervaren /senior onderzoekersU bent afgestudeerd in een rele-vante discipline, bij voorkeur afge-rond met een promotie. Daarnaastheeft u ervaring in zowel meerwetenschappelijk als meer toege-past onderzoek, als onderzoekeren als projecdeider. U bent in staatom zelfitandig te werken en pro-jecten te leiden. U creeert eengestage stroom van publicaties inincernationale vak- en weten-schappelijke rijdschriften. Tevensbeschikt u over goede contactueleen mondelinge vaardigheden inhet Nederlands en in het Engels.Het OTB biedtEen niultidisciphnair gezelschapvan enthousiaste onderzoekersmet contacten in zowel dewereld van de wetenschap alsbij overheid en marktpartijen.Het werkkHmaat is uitdagend enafwisselend en u krijgt ruimtevoor een eigen inbreng binnende organisatie.Aan junior onderzoekers wordteen interne onderzoeksopleidingaangeboden van gemiddeld eendag per week. De aanstelHngvindt plaats voor de duur van2 of 4 jaar. Het uitbouwen vanuw onderzoek tot een dissertatiewordt bevorderd en gefaciliteerd.Er zijn goede perspectieven opeen vaste aanstelling.Voorjunioronderzoekers bedraagt het aan-vangsalaris / 4.348,- bruto permaand bij een fulltime aanstelling.Voor de ervaren onderzoekersgeldt een vaste aansteUing meteen proeftijd van een jaarHet salaris bedraagt minimaal/ 5.854,- en maximaal/ 9.150,-bruto per maand bij een fiJltimeaanstelling. Op termijn is bij ge-bleken geschiktheid een door-groei naar maximaal /10.903,-bruto per maand mogeHjk.Uw solllcitatieAls u geinteresseerd bent in eenvan bovengenoemde functies,zend dan uw schrifteHjke soUi-citatie met een uitgebreid cur-riculum vitae, een pubHcatiehjsten een overzicht van studiere-sultaten aan: OnderzoeksinstituutOTB, t.a.v. Ciska Jautze,afdeling P&O, Thijsseweg 11,2629 JA Delft. Vermeld op delinkerbovenhoek van zowel deenvelop als uw brief het des-betrefFende vacaturenummer.Of mail uw solllcitatie naar:jautze@otb.tudelft.nl.Uitgebreide informatie overde vacatures vindt u opwww.vacatures.tudelft.nl. enop de internetpagina van hetOTB www.otb.tudelft.TU DelftDe wereld als werkplek.REDACTIONEELWeer eens prettig sectoraalSinds medio jaren '90 is op initiatief van derijksoverheid de integraliteit als motto geko-men. Op welk beleidsterrein dan ook: deintegrale benadering biedt al bijna de opiossing voorde problemen waarmee de samenleving wordt gecon-fronteerd. Op ons beleidsterrein wordt de integraliteitvooral bedreven bij stedelijke vernieuwing en groteste-denbeleid. Er moet samenhang zijn tussen de economi-sche, de sociale en de fysieke pijiers van grotesteden-beleid en stedelijke vernieuwing, zo is het credo.Daar valt niets op af te dingen zou je zeggen. Toch zijner kanttekeningen te plaatsen. De ketting is zo sterk alsde zwakste schakel. Met name de sociale pijier is hetnog lang niet altijd gewend om goed te plannen enafgerekend te worden op resultaten. Vaak is het for-muleren van resultaat (gebieden) nog buitengewoonlastig.Voor de fysieke pijier ligt dat anders. Het gaat ommaterie en niet om mensen en sinds de jaren '70 ismen gewend aan het realiseren van planningen op tijd,kosten en kwaliteit. Niet alleen in de woningbouw enutiliteitsbouw, maar ook meer en meer in grond-, weg-en waterbouw. Terzijde: de economische pijier zaiergens in het midden zitten. De markteconomie kentgrenzen aan het planmatig realiseren van werkgelegen-heid op de meest gewenste locatie. De economischeregiefunctie is in het algemeen het hoogst haalbare enook maatschappelijk het meest gewenst.Overigens kent ook de sociale pijier voorbeelden waar-bij doelstellingen worden geformuleerd, te realiserencriteria worden gesteld en evaluatie plaatsvindt. In deWestelijke Tuinsteden in Amsterdam wordt in eenp/7ofproject met behulp van bezoek aan huis, school-verzuim bestreden waarbij tegelijkertijd aandacht isvoor gebruik van sociale instanties, nieuws van deNederlandse taal en andere zaken die het mogelijkmoeten maken in de samenleving de weg te vinden.Zo'n p//ofproject kent gekwantificeerde doelen waar-van de resultaten meetbaar zijn. Het is dus zeker nietalom somberheid.Los van rijkssubsidies ontstaan bij gemeenten doorfinanciele meevallers vaak mogelijkheden voor inciden-tele investeringen in onderwijsgebouwen, kinderdag-verblijven, medische zorg, etc. Door gebrek aan exploi-tatiesubsidies in de sociale pijier worden dit soortinvesteringen zeer vaak niet gerealiseerd terwiji ze soci-aal zeer wenselijk zijn.De integrale benadering kan ook niet goed uit de voe-ten met het langetermijndenken van de fysieke pijierversus het In het algemeen kortere termijn denken vande sociale pijier met de burger als aan te sturen object.De vraag is dus: waar ontmoeten de fysieke en desociale pijier elkaar? Dat is vooral bij het fysiek bouwenvan voorzieningen als bovenbedoeld en bij het inrich-ten van de woonomgeving die sociaal veilig moet zijn,waar het prettig toeven is met waar nodig een gecon-troleerde hangpiek, kortom zorgvuldig en met duur-zaam materiaal ontworpen.Het vraagt van de fysieke pijier een veel flexibelerebouwopgave. Een gebouw moet als school, als dagver-blijf voor medische zorg, voor bedrijvigheid en ook nogals woning dienst kunnen doen. Waar de wens vanbewoners naar hogere woningen, groter en zelf indeel-baar alleen maar toeneemt kan de flexibiliteit tussenwonen en niet wonen op een niet al te ingewikkeldemanier vorm krijgen. En in het ontwerpen van eenbetere woonomgeving met onder andere meer par-keervoorzieningen buiten het straatbeeld raken we,nu er niet meer alleen sober en doelmatig ontworpenhoeft te worden, ook steeds meer bedreven.Dan hoeft niet meer geforceerd integraal naar zakengekeken te worden en kunnen we - met brede blik, datwel - weer sectoraal aan de gang. En natuurlijk is hetuitstekend dat wij niet met de ruggen naar elkaar toegaan staan. De sociale pijier kan het plannen, program-meren en het formuleren van doelen leren van defysieke pijier en omgekeerd leert men de menselijkemaat, de beperkingen die de gebouwde omgeving kanbetekenen voor het menselijk handelen.Edo Arnoldussen[05]3oauoo>In de relatie tussen de sociale en de fysieke pijier is hetin deze tijd van hoogconjunctuur zo dat investeringenwel kunnen worden gefinancierd maar dat exploitatievan gerealiseerde investeringen ondanks dat toch eenprobleem vormt.Gezocht op VINEX-uitleglocaties:Differentiatie en particvDe VINEX-opgave voor de woningbouw in 1995-2005, zoals geformuleerd inhet begin van de jaren '90, is nog steeds op veel aspecten, als duurzaam-heid en inpassing in het landschap, actueel. De voornaamste veranderingbetreft de kwaliteitssprong in de wensen van woonconsumenten.oo[061BiSVINEX-locatieZuiderburen inLeeuwarden: ruim engroen, 30% vrije kavelsen 70% (half)vrijstaandewoningen. (Bron:gemeente Leeuwarden)9Sandra Butter en Geurt KeersRIGO Research en Advies, Amsterdam^g ^H e aanbiedersmarkt die in grote delen van^K ^^ Nederland bestaat, zai in veel regie's de^^^^H komende jaren langzaam ombuigen toteen vragersmarkt. Voor de afzet van woningen zaI meeren meer moeten worden ingespeeld op de veranderdegevarieerde wensen van de consument. Dit geldt voorveel van de VINEX- en de VINAC-uitleglocaties (VINAC=Actualisatie VINEX) waar van 2005 tot 2010 duizendenwoningen in relatief hoge dichtheden zullen verrijzen.Particulier opdrachtgeverschap in de woningbouw en dif-ferentiatie in woningtypen en woonmilieus gaan eenbelangrijke rol spelen. Staatssecretaris Remkes heeft dezethema's in de gesprekken die hij het afgelopen jaar innegentien 'VINEX-regio's' met gemeenten, corporaties enmarktpartijen heeft gevoerd aan de orde gesteld met alsdoel de keuzemogelijkheden voor de consument te ver-groten. In de Nota Wonen is vastgelegd dat 30% van denieuwbouw in de VINAC-periode door middel van parti-culier opdrachtgeverschap tot stand komt en er meergevarieerd moet worden met woningtypen en woonmi-lieus. In hoeverre wordt er op de huidige VINEX-locatiesingehaakt op de roep naar meer keuzemogelijkhedenvoor de consument en weike ruimte bieden de locatiesom op de toenemende kwaliteitsvraag in te spelen?Bewonerswensen en aanbodSmaken en behoeften van woonconsumenten verschil-len. TerwijI in de samenleving leefstijlen diverser worden,?Mt.iUlii