FELLETORHOC/HOUDTZETEGEN*TORNOL '^^ oersterke chloorrubberlakverfbiedi ongekend lang bescherming tegen alleweersinvloeden, en blijft fraai glanzendPIETER SCHOEN & ZOOM N.V.VERF- EN VERNISFABRIKANTEN - ZAANDAMGEWAPEND ASBEST-CEMENT?TERMORCO?N.V. Industriiele en Handelmaatschappij?TERRANOVA?Noorderweg 52A - Telefoon 8581 HILVERSUMFabrikantc van ,,TERMORCO"BUIZEN - KOKERS - Spedale SCHOORSTEENKANALEN(ook DUBBELWANDIGE) -- WASEMKAPPEN en KANALENVEmiLATIE-LEIDINGEN ONTLUCHTINGSKOKERS.EENDOORSTROOMAPPARAATIN UW KEUKEN MET ZIJLEIDINGNAAR EEN DOUCHECEL KANNIET MEER WORDEN GEMIST.LET U SLECHTS BIJ AANKOOP OPONDERSTAAND MERKZUTPHENz HOLLANDN.V. INDUSTRIEELE MAATSCHAPPU ?ZUTPHEN?FABRIEK VOOR SPECIAALAPPARATEN EN MASSA-ARTIKELEN.^^^'-*;.>^'''e-o,\\e"PIETER SCHOEN & ZOOM N.V.VERF- EN VERNISFABRIKANTEN - ZAANDAMJA FORTISSIMOlaat het door heel Nederlandklinken, dat ,,Etemit" buizenmaakt voor alle doeleinden.Buizen voor fabrieksschoor-steenen en buizen voor af-voer van een gaskachel.Buizen voor afvoer van go-ten en buizen voor grond-en standleidingen. Buizen die niet aan-hangen, niet roesten en waarvan delevcnsduur gegoten ijzer verre overtreft.De sterkte overtreft ijzer, de prijs blijfter onder. Probeert 0 het eens, U zultenthousiast zijn./rfa>B*nlif Nederlandsch Fabrikaat.VU^Iilt pj.V. ETERNIT v.h. MARTINITNieuwe Doelenstraat 20-22 - A'dam-C.Tijdschriftvoor Volkshuisvesting en StedebouwOrgaan van het Nederlandsch Instituut voor Volkshuisvesting en Stedebouw enden Nationalen Woningraad, Algemeenen Bond van WoningbouwvereenigingenRedactie: H. P. J. Bloemers, J. Bommer, Jhr. M.J.I, de Jonge van Ellemeel, Ir. L. S. P. Scheffer,Ir. P. Bakker Schut, Mr. J. Vink, Ir. J. M. A. ZoetmulderAdres Toor Redactie en Abonnementen : Kloveniersburgwal 70, Amsterdam C, Telefoon 40588Advertentiet: Keizersgracht 188, Amsterdam C, Telefoon 49128April 194021e Jaargang No.4MaandbladOfficieele mededeelingenPraeadviezenvergaderingZooals reeds bericht is zal in de eerstvolgende prae-adviezenvergadering de vraag in bespreking komen ofde huidige buitengewone omstandigheden speciale maat-regelen op het gebied van de volkshuisvesting vereischenen zoo ja, welke.Vier praeadviseurs zijn uitgenoodigd voor de schriftehjkevoorbereiding van de beraadslagingen. leder van hen zalhet onderwerp in zijn geheel kunnen behandelen, maarmeer in het bizonder aandacht schenken aan een speciaalonderdeel en wel:a. de aanbouur in de groote steden;b. de aanbouw in de kleine steden en op het platteland;c. ^e materialenvoorziening;d. de exploitatie en met name de huren.Voor het eerste onderdeel zal als praeadviseur optredende Heer H. Ploeg Jr., wethouder te Utrecht en bestuurs-lid van het Instituut. Voor het tweede de Heer G. Boe-lens, lid van Gedeputeerde Staten van Friesland enVoorzitter van de commissie inzake de Volkshuisvestingten plattelande. De Heer Boelens zal zijn praeadvies inoverleg met deze commissie samenstellen. Voor het der-de onderdeel heeft zich bereid verklaard de Heer Dr. Ir.H. G. van Beusekom, Inspecteur van de Volkshuisves-ting in algemeenen dienst. Voor het vierde de Heer S. J.Mock, Voorzitter van den Nederlandschen Bond vanHuis- en Grondeigenaren en Bouwondernemers, en lidvan het bestuur van het Instituut.Het ligt in het voornemen deze vergadering in Septem-ber te doen plaats vinden.Saneering Oude Stad Nijmegendoor Ir. R. Ver Loren van ThemaatOp 28 Februari van dit jaar zijn aan het Gemeentebe-stuur van Nijmegen door de Burgerij-commissie deStichting ,.Saneering Oude Stad" de plannen aangebo-den, die ingekomen waren op een meervoudige opdracht.Het door de commissie van beoordeeling gekozen planvan Ir. Verhagen en zijn medewerker Ir. Kuiper teRotterdam werd voor uitvoering aanbevolen. Het planwerd algemeen met groote sympathie begroet en erbestaat goede hoop dat de uitvoering met enthousiasmezal worden bevorderd.Op een paar markante punten van het ontstaan van ditplan mag speciaal de aandacht worden gevestigd. Teneerste wel dit, dat deze plannen zijn ontstaan en gefi-nancierd uit een spontane actie van de burgerij, dievoelde, dat er een groot belang mee was gemoeid, datde oude stad naar een werkelijk goed plan zou wordenverbeterd. Door het Gemeentebestuur is deze uiting vanburgerzin zeer gewaardeerd.Ten tweede is het plan merkwaardig om zijn stede-bouwkundige waarde. Het betrokken stadsdeel is maarklein van oppervlak, maar voor het stadsbeeld van bi-zonder belang. Het gezicht op Nijmegen wordt be-heerscht door zijn ligging aan de Waal en door densteilen heuvelrand, die van het centrum van de stad,waar Stadhuis, Groote Markt en de grootste oude kerkliggen, afdaalt naar de vroeger in hoog aanzien zijndebebouwing langs de Waal. Die helling heeft schoonestedebouwkundige elementen; de begrenzing aan eenzijde door het aloude Valkhof, ook thans nog eenboeiende afsluiting; de bekroning door de bebouwingom de bovenzijde; de rivier met zijn vertier en de hui-zen daarlangs; al deze elementen zijn belangrijk, en zezijn in hun soort eenig in ons land.Ook zijn de plannen merkwaardig omdat de oude stadnaast zijn groote stedebouwkundige waarde, zeer bi-zondere moeilijkheden biedt. Dit stadsdeel ligt op eensteile Noorder helling. De oude bebouwing was hoogstschilderachtig, maar hygienisch onhoudbaar. Men wildeer niet meer wonen en het verval ging in een steedsversneld tempo door. De oude patriciershuizen, die erstonden, werden op zeer gebrekkige wijze tot etagewo-ningen verbouwd met onvoldoende sanitaire toestan-den, met onvoldoende licht en lucht. Zoowel deze ver-deelde groote huizen als de kleine oude woningen wer-den meer en meer vervuild en verwaarloosd, telkensweer moesten er onbewoonbaar verklaard worden, veel-al werden ze dan door de Gemeente gekocht en afge-broken en heten de buren dan in nog meer desolatentoestand achter. Het organische verband van het oudestadsdeel was verbroken, de oude schoonheid was ver-loren gegaan en een woestenij in het midden van destad was bezig te ontstaan.Het bleek niet mogelijk door partieele wijzigingen hiereen behoorlijken toestand te schcppen. Plannen om op 77ArtikelenAfb. 1. Oude stad Nijmegen - bestaande toestand78de helling woningen te stichten toonden duidelijk aan, datook met groote financieele opofferingen geen bruikbarewoningbouw mogelijk was en het werd duidelijk, datalleen een meer ingrijpende, samenvattende verbeteringwellicht uitkomst zou kunnen brengen.Toen de Burgerij-commissie met haar actie begon waszij zich deze moeilijkheden bewust. Doch niet wist zij,of er een plan was te maken, dat hier het harmonischestadsbeeld zou scheppen, dat door de bizondere situatiewerd vereischt. Het is een gelukkig feit, dat uit de meer-voudige opdracht een zoodanig plan is voortgekomen.Een korte uiteenzetting van het verloop van zaken mogehier volgen. De stichting is er in geslaagd door vrijwil-lige bijdragen de gelden bijeen te brengen om plannente verkrijgen en in overleg met de Permanente Prijs-vraagcommissie en den B.N.A. is een programma opge-steld en zijn een drietal stedebouwkundigen bereid ge-vonden ontwerpen op te maken, namelijk Ir. A.Afb. 2. De SteenstraatKraayenhagen te Oosterbeek, Ir. A. Siebers te Ulven-hout en het Architectenbureau Granpre Moliere, Ver-hagen en Kok te Rotterdam. In het programma warenaan de ontwerpers zooveel mogelijk inlichtingen ver-schaft, maar was hun verder bij de uitwerking zeergroote vrijheid gelaten. Dit kan ook wel niet anders,immers de moeilijkheid was steeds geweest, dat omtrentde bestemming van het stadsdeel, omtrent de al of nietnoodzakelijkheid van verkeerswegen en al dergelijkeprincipieele punten geen duidelijke inzichten bestondenen juist op deze principieele punten moest een oplossingworden gevonden. Het betrof hier niet het opmakenvan een bebouwingsplan of het traceeren van straten,het vraagstuk moest algemeen stedebouwkundig wordenbezien en vooral ook driedimensionaal worden door-dacht.Van deze groote vrijheid, die aan de ontwerpers is ge-laten, is door hen een dankbaar gebruik gemaakt.De drie plannen, die op 1 Juni 1939 binnenkwamen enwaarover op 12 Juli rapport werd uitgebracht door eenCommissie van beoordeeling onder voorzitterschap vanProf. Ir. J. A. G. van der Steur, gaven alle drie nieuween belangwekkende inzichten in het vraagstuk. Zeerduidelijk bleek uit de ingekomen ontwerpen hoezeer hetplan een geheel was en hoe gevaarlijk partieele oplossin-gen zouden zijn geweest.De oplossingen voor verschillende onderdeelen hangenonverbrekelijk samen, het uitgangspunt is beslissendvoor het geheele ontwerp.De plannen Kraayenhagen en Siebers stelden de verbe-tering van het verkeer langs de steile helling op denvoorgrond en ontwierpen daartoe een doorgaanden wegvanaf het Kelfkensbosch evenwijdig aan de Waal naarEEN LAKVERFSTOOTVASTen WAASVRIJis voorWoningbouwvereenigingen onontbecrlijkCHINOLITHLAKVERFSnelleDrogingTIJDWIN5TtcrkhcchtinitootvastheillGELDWINST^rF^n VeiiewinkeIH.VETTEWINKEL EN ZONEN-AMSTERDAMDaar knapt U van op! Hetkost weinig, dank zij het lagegasverbruik vanFASTOGEYSERS EN DRUKAUTOMATENNederlands fabrikaat, goedge-keurd door de Gasstichting. Ookte leveren voor Primogaz. Eenproduct vanR. S. STOKVIS EN ZONENN.V. NEDERU. IN2TA.U1_A.T1E: MA/^T