Vol511! n11Trr1iI1huisvestinSteIOrgaan van het Nederlandsch Instituut voor Volkshuis-vesting en Stedebouw en van den Nationalen Woningraad,waarin opgenomen de mededeelingen van den Rijks-dienst voor het Nationale Plan, en tevens gewijd aanden WederopbouwMei 1942 23e Jaargang no. 9m-in woningen:geen irappenhuis of vestibulein fabriekengeen moderne kleed-of sctiafilokalenin boerderijengeen moderne sialZONDERMOSA-TEGELSALS WANDBEKLEEDINGMMHOLLANDMuurtegelfabriek?MOSA?MAASTRICHTLEVERBAAR DOOR DEN HANDEL,,WODAN"VERF- & LAKFABRIEKENJACOB MARTENSAMSTERDAM TEL. 87880-87893Schilderwerk zoowel voor oude alsnieuwe muren, voor binnen enbuiten, behoeft niet te stagneeren.WODAN MUURVERFRAMSES MUURVERFZIJN OLIEVRUE PRODUCTENVRAAGT NADERE INLICHTINGENb tieton-bouw en iratorbonwkundig^e werkenTijdschriftvoor Volkshuisvesting en Stedebouw^Orgaan van het Nederlandsch Instituut voor Volkshuisvesting en Stedebouw enden Nationalen Woningraad, Algemeenen Bond van Woningbouwvereenigingen,waarin opgenomen de mededeelingen van den Rijksdienst voor het Nationale Plan,en tevens gewijd aan den WederopbouwRedactie : H. P. J. Bloemers, J. Bommer, Jhr. M.J.I, de Jonge van Ellemeel, Ir. L. S. P. Scheffer,Ir. P. Bakker Schut, Mr. J. Vink, Ir. J. M. A. ZoetmulderMedewerker voor den Wederopbouw : Dr. Ir. Z. Y. van der Meer, Algemeen Secretaris van denAlgemeen Gemachtigde voor den Wederopbouw en de Bouwnijverheid.Adres Toor Redactie en Abonnementen : Lange Voorhout 19, 's-Gravenhage,Telefoon 115720, 115721 en 115722Advertcnties: Keizersgracht 188, Amsterdam C, Telefoon 49128Mei 194223e Jaargang - No. 5MaandbladOfficieele mededeelingenNederlandsch InstituutBureau-tijdenSedert eenigen tijd is het bureau van het Instituut ookZaterdags weer geopend.Zomer-tentoonstelling 1942 te AmsterdamOp uitnoodiging van het gemeentebestuur van Amster-dam heeft het dagehjksch bestuur van het Instituut eenvertegenwoordigcr aangewezen in den Raad van Ad-vies van de Zomertentoonstelling 1942, welke in hetStedelijk Museum te Amsterdam zal worden gehouden.De uitnoodiging houdt hiermede verband dat de ten-toonstelhng, welke gewijd zal zijn aan het behoud ende vermeerdering van landschaps- en stedeschoon inNederland, voor een belangrijk deel een stedebouwkun-dig karakter heeft. De Heer Ir. L. S. P. Scheffer zal alsvertegenwoordiger optreden.Stedebouwkundige kringenOp 13 Maart heeft de technisch-stedebouwkundigekring een vergadering te Utrecht gehouden tot het aan-hooren van een lezing van den Heer Ir. Th. K. vanLohuizen over ,,Het verkeersorganisme van de grootestad".Verzending TijdschriftNa de verzending van het April-nummer zijn op het bu-reau van het Instituut exemplaren van het Tijdschriftaangekomen, welke door de post zonder adresseeringwaren aangetroffen. Aan degenen, die het April-num-mer niet hebben ontvangen, wordt in verband hiermedeverzocht aan het bureau hiervan opgave te willen ver-strekken.Rijksdienst voor het Nationale PlanDe President van den Rijksdienst voor het NationalePlan,Gelet op artikel 1, lid 4, van het Besluit van de Secre-tarissen-Generaal van de Departementen van Binnen-landsche Zaken, van Financien, van Opvoeding, We-tenschap en Kultuurbescherming, van Waterstaat, vanHandel, Nijverheid en Scheepvaart en van Landbouwen Visscherij d.d. 15 Mei 1941 (No. 91/1941), betref-fende de instelling van een Rijksdienst voor het Natio-nale Plan;heeft besloten:den Heer P. Hoekstra te benoemen tot lid van de VasteCommissie van den Rijksdienst voor het Nationale Planen wel voor een tijdvak van vijf jaren, met dien ver-stande, dat hij voor de eerste maal zal aftreden tegelijkmet twee andere leden van die commissie, welk twee-tal nader bij loting zal worden aangewezen.'s-Gravenhage, 7 Mei 1942De President van den Rijksdienstvoor het Nationale Plan,(w.g.) FrederiksDe wederopbouw van stad en landAan de mededeeling van enkele van de belangrijkstevorderingen van den herbouw in de eerste drie maan-den van dit jaar moge een korte uiteenzetting vooraf-gaan van de regeling inzake de architectonische verzor-ging van den wederopbouw van Rotterdam. De ont-werper van het stadsplan, de Heer Ir. W. G. Witte-veen, geeft hierbij als Hoofd van het adviesbureauStadsplan Rotterdam (ASRO) de algemeene richtlijnenvoor de bebouwing van de verwoeste stadsgedeelten.Deze algemeene richtlijnen worden voor elke wijk ver-der uitgewerkt door den supervisor, dien de Algemeen 69WcderopbouwArtikclcnGemachtigde voor die wijk heeft aangewezen, ter uit-oefening van de architectonische controle op het uiter-lijk der bebouwing. Gelijk bekend, zullen de architecten,die door de opdrachtgevers met het ontwerpen en tot-standbrengen van de gebouwen zijn belast, zich aan deaanwijzingen van de supervisors moeten houden. Ver-der is werkzaam een architectencommissie, eveneensdoor den Algemeen Gemachtigde benoemd, om hem bijden wederopbouw van Rotterdam over aangelegenhe-den, de architecten betreffende, te adviseeren.Reeds in Mei 1941 is een regeling van het architecto-nische gedeelte van den wederopbouw van Rotterdamin druk verschenen, waarin de verhouding van alledaarbij betrokken instanties in een aantal bepalingen isuiteengezet. Nu deze regeling geruimen tijd in de prak-tijk is toegepast, is het wenschelijk gebleken op enkelebelangrijke punten wijzigingen aan te brengen. HetASRO, Coolsingel 107 te Rotterdam, verstrekt gaarnealle inlichtingen omtrent deze nieuwe bepalingen.In een aantal gevallen van onteigening in verschillendegemeenten werden wederom volgende etappes in devoorgeschreven procedures bereikt.Wat betreft de uitvoering kan uit Rotterdam wordenvermeld dat in den loop van Maart de arbeiders van deDIWERO, die in verband met de vorst de werkzaam-heden hadden moeten onderbreken, weer aan denarbeid konden gaan.Een afwijking in de voorgenomen woningbouwplannenis in overweging bij den bouw in de Carnissebuurt,waar thans bij het heiwerk rekening wordt gehoudenmet bouw in drie woonlagen, terwijl oorspronkelijk tendeele twee woonlagen waren ontworpen. Vindt dezewijziging, die nog in behandeling is, voortgang, dan zalhet aantal woningen ter plaatse van 1400 op 1950 wor-den gebracht.In Middelburg konden eveneens in Maart verschillendewederopbouwwerken, die stagnatie hadden ondervon-den wegens de vorst, weer ter hand worden genomen.Het bouwrijp maken van perceelen, bestemd voor de teherbouwen panden in de binnenstad, werd krachtigvoortgezet. Het aantal hierbij te werk gestelde arbei-ders bedraagt thans rond 300. Ook ten aanzien vanenkele groote openbare gebouwen te Middelburg werdvooruitgang geboekt. Er had een aanbesteding plaatsvan de inwendige herstelling van een deel van densteenen onderbouw van den abdijtoren, de herbouw-werkzaamheden van het stadhuis zijn hervat en voorden wederopbouw van de Provinciale Bibliotheek werdbegonnen met het opruimen van fundeeringen om hetterrein bouwrijp te maken.Het aantal boerderijen, die zich in eenig stadium vanherbouw bevinden, bedroeg eind Maart 540.Afb. 1. Situatie woningcomplex te GemertAfb. 2. Overzicht woningcomplex te Gemert70BOUWEN IN MOEILIJKE OMSTANDIGHEDEN,,...als ujy een spijcker in denmcrndt namen - alsmen int tim-meren wel ghewoon is te doen-,sobleeft vel daer aen hanghen, als-men die weder uyten mondt nam,datter het hloedt nae volghde..."schrijft Gerrit de Veer, de journa-listieke medewerker van Barents enVan Heemskerck, in zijn dagboekover hun lotgevallen opNovaZembla.Aan dezen kloeken zeeman-journaal-schrijver danken wij het verhaal vanden bouw van een huis - het befaam-de Behouden Huys - in de bittersteibomstandigheden en met de beperkstehulpmiddelen en bouwmaterialen,ooit voorgekomen. Een huis, dat in-tusschen eeuwenlang sneeuwstormenen ijsverschuivingen trotseerde...Deze tijd kent weer schaarschteaan bouwmaterialen! BouwbedrijfLavalcije werkt desondanks en geefttbch niets prijs van de beginselenvan degehjkheid. Dit is een wenkvoor alien, die bouwen wiUen inmoeilijke tijden. Voor alien die ge-reed moeten zijn voor de economi-sche opleving. Een goede architect,en bouwen met Lavaleije.^LAVALEIJEe.. ^,ROTTERDAM, TELEFOON 31269. ZEELAND: W. SOUBURG, TELEFOOX 205brnynzeelmm deureiiycf/9Z a-^zc/ei:) c/a^ a^aeie aeteu^e9^x-e x^^ iie/ei- ./=1 ^ZZ2 enzzi IZZIHD IZZIZZI [^ fliiI [H] [li--1 CZIizzZZlonverwoestbare drevelconstruclieonvervormbare, opgezaagde stijlenmultiplex paneelen 6 mm dikCZIdirect uit voorraad leverbaardeurenfabriek n.vzaa ndamDIT IS HET SCHEEPVAARTHUISTE AMSTERDAMdat al sinds jaar endag in de prachtigeVeluvine Verf zit!~-: jLUVINE VERFEEN PRODUCT VAN DE VELU VI NEF ABRI E KEN TE NUNSPEETIDaar knapt U van op! Hetkost weinig, dank zij het lagegosverbruik vanFASTOIGEYSERS EN DRUKAUTOMATENNederlands fabrikaat, goedge-keurd door de Gasstichtlng. Ook?e leveren voor Primagaz. Eenproduct vanR. S. STOKVIS EN ZONEN^^girr^j[gofttodei^ h= doopsnede a-bVOORAL IN DEZEN TIJD VAN GROOTE HOUTSCHAARSCHTEen schaarschte aan andere bouwmaterialen,is Steengaas HET aangewezen materiaalvoor verschillende onderdeelen in den bouw. Wij vragen uw aandacht voor onderstaandeSteengaas-gootconstructie en Steengaas-kapbekleeding. - Voor meerdere gegevens wendemen zich tot ons rechtstreeks of tot de met ons samenwerkende stelorganisaties:J. H? Busschbach N.V., Amsterdam en Rotterdam; Fkma J* A. ten Thije, Nijmegen^ metfilialen te Breda, Tilburg en Den Bosch; L, J. Brugman, Enschede; J. van Buiten, Groningen.Alvorens dc muurplaat wordt gelegd, worden aan de onderzijde van deze plaaf de noodige gootklossen opnormalen afstand bevesttgd, nadat zij naar het profiel der goot zijn uitgezaagd, indien zij van houtf en gebogen,indien dczc liggers van U of T ijicr worden vervaardigd.Nadat de muurplaat is gelegd, worden de liggers onderling met enkele staafjes bctonijzer verbondcn, voor dcbevestiging van bet steengaas.De afwerking van bet steengaas %aA eerst gescbieden, wanneer alle wcrkzaambeden in dc goot zijn verricht.Dc aldus vcrkrcgcn goot zal cen sicrlijke bckroning van het gebouw worden, terwijl gecn houtwcrk voor boei-deelen? lijsten enz. noodig is. Bovendien is zij sterker dan cen zinken goot, en, mits met de juiste matertalenafgewerkt, absoluut watcrdicbt en ook praktiscb niet aan lekkage onderhevig.Ongeacht welkc kapvorm is ontworpcn, kan dcze kap cen voldoende afsluiting aan het gebouw gevcn, wan-neer op oud'HoUandsche wijze de spanribben op de gordingen worden bevestigd, het binnenboeibord op of tegende muurplaat sluitende wordt aangcbracbt en de panlatten daama op de spanribben bevestigd.De kap wordt belegd met dakpannen met solide sluiting, zoodat reeds een goede dichtheid vcrkregen Is.Aan de onderzijde dcr spanribben wordt nu het steengaas aangebracht en afgewerkt als de plafonds.Op deze wijze is cen solide en voordeelige bekleeding der kap verkregen en bet dakbcschot gespaard, terwijlaan den eisch van bewoonbaarheid ten voile is voldaan.RV. ARO ^ HEESWIJK (bij Montfoort)Fabrieken voor vervaardiging van Steengaas en andere Bouwmaterialen.Steengaas Goot-constructie en dito Kapbekleeding, afdoend, eenvoudig, goedkoop.estermanStorm?i*?'.i|k^ FIRMA ^WIERSMABu g meester AmersfoordilaTel 6852. Na 6 uur 455 eBADHOEVEDORPVERF-FABRIKANTENAMSTERDAM-CGROOTE WiTTENBURGERSTRAATi64TELEFOON: FABRIEK 51745 (2 LIJNEN)NA 6 UUR: 27214-21374N.V.v.hCLAESSEN&Co.SirSGEL 162 - AMSTERDAMFilialen: DOETINCHEM - ZWOLLEELECTROTECHNISCHE GROOTHANDELSKODA Electro MotorenPOPE en SPLENDOR LICHTLAMPENC.V. Lak- en Verlfabriek P'fTf"^v.h. Gebr. VerheyLOOSDUINEN (DEN HAAG)De nleuwe (Oedep. merk)ARMURIT olievrije verven en plamuurRakenMJedeUwRechtstreekscheInteressen en zeToonen, dat ,,Premier" niet stil heeft gezeten.Het Gemeentelijk Woningcomplex te Gemertdoor Ir. G. BolsiusIn het jaar 1937 besloot het bestuur der gemeente Ge-mert (N.Br.) om over te gaan tot den bouw van eendertigtal eenvoudige arbeiderswoningen, waaronder 10stuks voor grootere gezinnen. Voor den bouw werd hetbinnenste gedeelte van een door drie belangrijke wegenomgeven terrein op den Molenakker aangewezen.De bouwplannen werden door den gemeente-architect,den Heer Claeren, in nauwe samenwerking met onder-geteekende opgezet. Daarbij werd van de zijde van hetgemeentebestuur, respectievelijk zijn architect, voorop-gesteld, dat niet meer dan twee woningen aaneenge-bouwd zouden worden; dat de hoofdtoegangen -- hunhoofdzakelijk representatieve functie in aanmerking ge-nomen -- bij voorkeur in de voorgevels en zoover moge-lijk van elkander af zouden worden geplaatst; dat, methet oog op de kosten van aanmaak en onderhoud, hetaantal dakkapellen tot een minimum gereduceerd zoublijven; en tenslotte, dat de woningen zoowel op den be-ganen grond als op de verdieping, van een ruime berg-plaats (droogzolder) zouden worden voorzien. Dezer-zijds werd daaraan nog toegevoegd, dat -- zekere be-perking van het aantal te bezigen typen vooropstellende-- bij de indeeling der woningen ernstig rekening zouworden gehouden met haar orientatie en dat zoowel haaruiterlijk als haar ligging t.o.v. de straten op de plaatse-lijke traditie zouden worden afgestemd.De woningen van gemiddelden omvang werden als dub-bele en die, bestemd voor de grootere gezinnen, als en-kelvoudige woningen gebouwd; zij bevatten respectieve-lijk drie en vier slaapkamers.De hierboven opgesomde eischen kwamen nog het vol-ledigst tot hun recht bij het door afb. 3 weergegevenwoningplan, welks begane grond zich voorts kenmerktdoor de scheiding van ingangspartij en trap, en door eenzoodanige ligging der eigenlijke keukenruimte, dat zeslechts door daar werkzame leden van het gezin behoeftte worden betreden. De gekozen ligging van de trapbiedt nog het voordeel, dat van de verdiepingsslaapka-J-: -i^i-- ArtikelcnBegane grond VerdiepingAfb. 4. Variant van dubbele woning. Type ABegane grond VerdiepingAfb. 5. Woning voor groot gezin. Type CAfb. 3. Dubbele woning. Type ABegane grond . VerdiepingBegane grondAfb. 6. Woning voor groot gezin. Type DVerdieping1 7^"''' '\ ' /I1, iK^-- / i 1 / 1/ \ .'. _J t'--JS^jj/>yej/fz^BMJJMJ//??Iti"' A ^'