iSte'Orgaan van het Nederlandsch Instituut voor Volkshuis-vesting en Stedebouw en van den Nationalen Woningraad,waarin opgenomen de mededeelingen van den Rijks-dienst voor het Nationale Plan, en tevens gewijd aanden WederopbouwApril 1946 27e Jaargang no. 4C. DE RADEROTTERDAMTELEFOON 72261AANNEMERWEGENBOUW1230N.V. MOLYN^COROTTERDAMphilips' bouwbedrijfwedaropbeuw-adrasveisenJan lcosteli|lclaan 30tel. 4484sprultenboschstraat 17tel. 16902Haarlem%R OTTE R D A MVERVENENLAKKENVOOR DEWEDEROPBOUWMSTIMMER- EN AANNEMERSBEDRIJFLvAN DERVLIETKantoor en Werkpl.: Gilles van Ledenberghstraat 126AMSTERDAMTELEFOON 83684-32638 NA 6 UUR: 84971In.v. aannemersbedrijf v.h.:^^Ee C & van CtSu erendelisfraat 33 tel. 554932? den haagbbeton-bonw en waterbonwkundlg^e werkenTijdschrift voorVolkshuisvesting enApril 194627e Jaargang -- No. 4MaandbladStedebouwOrgaan van het Nederlandsch Instituut voor Volkshuisvesting en Stedebouw en den NationalenWoningraad, Algemeenen Bond van Woningbouwvereenigingen, waarin opgenomen de mede-deelingen van den Rijksdienst voor het Nationale Plan, en tevens gewijd aan den WederopbouwRedacties J. Bommer, ]hr. M. J. I. de Jonge van EUemeet, Ir. L. S. P. Scheffer, Ir. P. Bakker Schut, Mr. J. Vink,Drs. H. van der WeijdeMedewerker voor den Wcderopbouwt Dr. Ir. Z. Y. van der Meer, Lid van het College van Algemeene Commissarissenvoor den WederopbouwAdres voor Redactie en Abonncmentcn! Lange Voorhout 19. 's-Gravenhage, Telefoon 115720Advertcnties! Keizersgracht 188, Amsterdam C, Telefoon 49128In Memoriam Ir. W. GijzenPas geruimen tijd na de bevrijding maakte de zekerheid aanalle hoop een einde: Ir. W. Gijzen is te Dachau in Maart1945 omgekomen, na een hjdensweg sedert Maart 1943, viaVught, Dachau en een buitencommando, waarvan hij ster-vende in Dachau weerkeerde.Sedert April 1931 was Gijzen directeur van Gemeentewerkente Aalsmecr; naast het gewone werk aan wegen, bruggenen gebouwen, dat hij verrichtte -- hij ontwierp o.a. de een-voudig schoone aula op de nieuwe begraafplaats -- ging zijnzorg vooral uit naar de landarbeiders, waarvoor hij enkelevoorbeeldige kolonies tot stand bracht. Voorts heeft hij hetuitbreidingsplan tot een gaven vorm weten af te ronden, ter-wijl de beplanting van onze, op dit terrein zoo stiefmoederlijkbedeelde gemeente, door hem veel gewonnen heeft -- helaasging daarvan het overgroote deel in den laatsten oorlogswinterverloren --. Ook de Westeinderplas, recreatiegebied bij uit-nemendheid, had zijn bizondere belangstelling, waarvan zijnalarmeerend artikel destijds in dit blad getuigde. Voor het velegoede dat hij, door buitenstaanders nauwehjks gemerkt, dochdoor insiders hoog gewaardeerd, voor Aalsmeer tot standbracht, zijn wij hem dankbaar.Stil is hij zijn weg gegaan, vaak heeft het hem strijd gekost,waarvan hij naar buiten nimmer iets liet blijken. Zoo ook heefthij de consequenties van zijn standvastigheid, van zijn geloofin de overwinning en van zijn taaien weerstand tegen dekwade machten, die het hier een tijdlang voor het zeggenhadden, aanvaard, tot het bittere einde.Wij gedenken hem met eerbied en erkentelijkheid.Aalsmeer, Maart 1946J. F. BerghoefOfficieele mededeelingenNederlandsch InstituutVergadering Technisch-stedebouwkundigen kringDeze kring zal op 10 Mei a.s. te Rotterdam vergaderen. DeHeer Ir. S. J. van Embden zal het stadsplan van Rotterdamtoelichten. Introductie is mogelijk met voorkennis van hetbestuur.Organisatie InstituutSedert 1923 bestaan binnen het Instituut twee organen, diezich in het bizonder bezig houden met den stedebouw, namelijkde Afdeeling Stedebouw, die voor elk lid toegankelijk wastegen betaling van een entreegeld en de StedebouwkundigeRaad, een besloten college, waarvan de leden door de ver-gadering van de Afdeeling op voordracht van den Raad zelfwerden benoemd en dat formeel optrad als bestuur van deAfdeeling. De beteekenis van dezen Raad lag hierin, dathij was een representatief lichaam, dat de meest vooraan-staande stedebouwers en de hoofdfiguren op aanverwante ge-bieden in zich vereenigde, dat gelegenheid bood tot onderlingegedachtenwisseling, ook over onderwerpen van vertrouwe-lijken aard, dat daardoor kon bijdragen tot het doen door-dringen van de stedebouwkundige beginselen op aangren-zende terreinen, dat den stoot gaf tot studie en onderzoeken dat met gezag naar buiten kon optreden,, hetzij eigenerbeweging, hetzij wanneer van overheidswege advics werdverlangd. De beteekenis van de Afdeeling was minder groot.Zij hield slechts met groote tusschenpoozen huishoudelijkeen informatieve vergaderingen.Langzamerhand groeide het besef dat deze organisaties nietmeer aan de veranderende behoeften konden voldoen. Hetaantal beoefenaars van den stedebouw breidde zich gestadiguit. Er ontstond een geheele generatie van jongeren, die ook ^misschien zelfs nog meer dan de ouderen -- behoefte ge-voelden aan uitwisseling van gedachten en; ervaringen. Totden Stedebouwkundigen Raad konden die zeer velen echterniet onbeperkt worden toegelaten, zonder dat het karaktervan dit college van een niet te grooten besloten kring en vaneen gezaghebbend lichaam tegenover de buitenwereld zouzijn aangetast. En de Afdeeling Stedebouw, die voor iederbelangstellende openstond, kon evenmin in de nieuwe be-hoefte voorzien. Daartoe vergaderde zij niet vaak genoeg enbestond zij te zeer uit heterogene elementen, waardoor desfeer ontbrak, welke noodig is voor een dieper, gaande be-handeling van allerlei vakkwesties. De Bond van Nederland-sche Stedebouwkundigen heeft indertijd getracht een der-gelijke behandeling te organiseeren, maar het werk van dezenbond is vrij spoedig tot stilstand gekomen.Daarop is in 1939 binnen het Instituut een poging gedaanom te komen tot een meer geregelde bespreking van stede-bouwkundige onderwerpen, door de vorming hij wijze vanproef van een tweetal stedebouwkundige kringen, een tech-nisch-stedebouwkundigen en een administratief-stedebouw-kundigen kring. Deze hadden een meer besloten karakter.Het dagelijksch bestuur van het Instituut beoordeelde namelijkin overleg met het bestuur van elken kring de toelating,waarbij als norm gold, dat in den kring alleen degenen be-hooren te worden toegelaten, die den stedebouw of eenigonderdeel daarvan bij wijze van beroep uitoefenen of bij deuitoefening van hun beroep met den stedebouw regelmatigin nauwe aanraking komen. Deze proef is; ten deele als ge- 41Sededeefingen ^^^^?l^ t^ beschouwcn. Er is ecii behoorlijke opkomst geweest,Artikeien nicttcgenstaande de moeilijkheden van den oorlogstijd, en degedachtenwisseling heeft aangetoond, dat er bij de aanwe-zigen levendige belangstelling bestond voor de behandeldeonderwerpen. Intusschen waren de stedebouwkundigen inengeren zin niet geheel voldaan. Zij gevoelden zich niet be-vredigd in hun behoeftc aan een grondiger behandeling vansommige onderwerpen, een diepergaande discussie, die totden opbouw van het vak rechtstreeks kon bijdragen. Dekringen voorzagen meer in de behoefte van hen, die nauwmet den stedebouw in aanraking komen of dit vak inciden-teel, als onderdeel van de gemeentelijke zorg voor de open-bare vv^erken beoefenen, dan van hen, die er zich geheel opspecialiseeren.De onderscheiding van een administratief- en een technisch-stedebouwkundigen kring heeft weinig beteekenis gehad. Dekringen hebben gewoonlijk gecombineerd vergaderd.Uit deze ervaringen heeft het bestuur van het Instituut thansde volgende conclusies afgeleid.Er dienen binnen het Instituut te komen kleinere studie- ofwerkgroepen. Het initiatief kan uitgaan van degenen, diedeel willen uitmakei* van een dergelijke groep, die be-hoefte gevoelen aan de behandeling van een bepaald onder-werp, het kan ook uitgaan van het dagelijksch bestuur. Detoegang tot deze groepen is in het algemeen gedacht als nietvrij. Men zal in den regel alleen op uitnoodiging van degroep zelve lid kunnen worden. Wil een groep de toetreding. echter zonder uitzondering mogelijk maken, omdat dit voorde vervuUing van de taak, die zij zichzelf heeft gesteld, niethinderlijk is, dan bestaat daartegen uiteraard geen bezwaar.De groepen kunnen ook in het belang van een goede uitvoe-ring van haar taak een bepaald aantal leden als maximumaannemen. Zij kunnen zich de bespreking van een nauwomlijnd onderwerp ten doel stellen en met de vervulling vandie taak ontbonden worden. Zij kunnen zich ook de gedach-tenwisseling over een onderwerp van zeer algemeene strek-king tot taak stellen en een blijvend karakter bezitten.Aan deze denkbeelden is al een begin van uitvoering gegevendoor de instelling van een studiegroep van stedebouwkundigeontwerpers (Voorzitter de Heer C. van EeSteren, secretarisde Heer Ir. A. Lodder), die zich om te beginnen bezig houdtmet de stedebouwkundige zijde van het z.g. architecten-programma voor woningbouw.Het is zaak er voor te zorgen dat bij uitbreiding van ditstelsel van studie-groepen een behoorlijke coordinatie ont-staat, dat geen dubbel werk wordt gedaan en dat men voorzoover de onderwerpen dat meebrengen, over en weer vanelkaars werk op de hoogte is. Om dit te bereiken, zal voorzoover de stedebouwkundige onderwerpen in engeren zin be-treft, de genoemde studiegroep als kerngroep optreden. An-dere groepen zullen als bijgroepen van deze dienen te wordengevormd, zoodat althans een of meer leden van de kerngroepzitting hebben in de bijgroep, terwijl de resultaten van hetwerk in laatstgenoemde groep de kerngroep passeeren.De vorming van een studiegroep van survey-specialisten, diehiernaast staat, is in voorbereiding. Verder is in overwegingde instelhng van een groep van beoefenaars van het admini-stratief recht van den stedebouw.Een soortgelijke organisatie zal totstand worden gebrachtvoor de volkshuisvesting. Ook hier zal worden overgegaantot de vorming van een kerngroep, waaruit door afsplitsinggeleidelijk meer groepen kunnen ontstaan.Het bestuur koestert van dit nieuwe stelsel voor het Instituutgunstige verwachtingen, juist voor den tegenwoordigen tijd.De geheele materie, waarmee het Instituut zich bezig houdt,heeft na den oorlog gewonnen aan beteekenis, maar ook aanproblematiek. Aan alle kanten duiken de vraagstukken op.Om er enkele te noemen, de stedebouw in engeren zin zal zijnplaats moeten krijgen in de ruimtelijke ordening en deze ophaar beurt in de algemeene sociale ordening, wat bezinning4Z eischt over doelstelling, methode en wettelijke grondslagen.Nieuwe idealen worden geformuleerd, zooals dat van de wijk-gedachte.Welke beteekenis hebben deze voor Nederland?De juiste verhouding zal moeten worden gezocht bij de plan-nen tusschen wetenschappelijke analyse en vormgeving, allenormen voor stedebouwkundig werk, die voor het groen bijv.,zullen opnieuw overwogen dienen te worden.En bij de volkshuisvesting is het niet anders.De woningpolitiek zal moeten worden opgetrokken op nieuwegrondslagen. Er zijn nieuwe beperkingen en nieuwe moge-lijkheden, organisatorisch, financieel en technisch. Een voort-gezette studie van het woningtype, telkcns getoetst aan deondervindingen, zal noodig zijn, vooral bij de nieuwere woon-vormen (woningen en tehuizen voor bejaarden, tehuizen vooralleenwonenden e.d.). Financiering- en huurvraagstukkenverlangen bestudeering. Het beheer van de nieuwe woningenzal op een nieuw plan moeten worden gebracht. De saneeringvan den woningvoorraad in een verre toekomst moet wordenvoorbereid.Alles wat wij in de oorlogs- en na-oorlogsliteratuur uit hetbuitenland aantreffen, zal moeten worden getoetst om te zienwat voor ons land bruikbaar is.Als het Instituut zijn taak tegenover dit alles wil vervullen,zal het alle krachten, waarover het beschikt, moeten mobi-liseeren. Vele leden, die zich bij de oude wijze van werkenin hoofdzaak ^et een passieve rol moesten vergenoegen --kennisneming in het Tijdschrift, in rapporten en vergade-ringen, van wat een zeer klein aantal actief medewerkendenhadden tot stand gebracht --', zullen metterdaad moeten enkunnen medewerken.Wij roepen hen hierbij op tot suggestieS voor het werk vande studie-groepen.Het bovenstaande zal enkele consequenties hebben van for-meelen aard. In een der eerstvolgende ledenvergaderingenzal worden voorgesteld over te gaan tot opheffing van deoude Afdeeling Stedebouw, die haar beteekenis geheel heeftverloren en sinds geruimen tijd niet meer in vergadering bij-een is geweest.Daarentegen stelt het bestuur voor den StedebouwkundigenRaad te handhaven. Mits gezorgd wordt voor een krachtigeaanvulling en verjonging van dat lichaam, kan het een rolvan beteekenis blijven vervullen. De verkiezing van nieuweleden, thans opgedragen aan de vergadering van; de Afdee-ling Stedebouw, worde overgebracht naar het bestuur vanhet Instituut, eveneens op voordracht van den Raad.Ten aanzien van de kringen is uit de ervaringen van de afge-loopen jaren de gevolgtrekking afgeleid dat de gescheidenhandhaving van beide geen zin heeft. Er zal voorloopig eenalgemeene kring komen, die de leden van de beide bestaandekringen omvat. De positie van dezen kring, welke uit denaard der zaak nauw verband houdt met de uitbreiding, diehet stelsel van studie-groepen zal aannemen, is overigens nogin overweging.De Marktbebouwingsverordening der gemeenteGoudadoor Dipl. Ing. P. KluyverIn het jaar 1943 werd door het Gemeentebestuur van Goudaeen verordening vastgesteld, welke tot doel heeft het aspectvan de bebouwing aan de Markt op den duur te verbeteren.Reeds voor den oorlog droeg het toenmalige Gemeentebe-stuur aan het Instituut Stad en Landschap van Zuid-Hollandte Rotterdam op plannen te beramen, die tot dit doel zoudenkunnen leiden. Deze opdracht had tot gevolg, dat dit Insti-tuut een regeling ontwierp, welke eenerzijds is gebaseerd opart. 43 der Woningwet en andererzijds op art. 168 der Ge-meentewet. Door deze breede basis werd bereikt, dat allefactoren, die bepalend zijn voor de bebouwing, zooals de aard,het gebruik, de afmetingen en het aspect (waaronder ookBurgemeester en Wethouders van ZWOLLE roepen sollicitantenop naar de betrekking vanADJUNCT-DIRECTEUR BIJ DENDIENST VAN OPENBARE WERKENEN VOLKSHUISVESTINGDe te benoemen titularis, die tevens rail worden belast met defunctie van opperbrandmeester, moet over de noodige practische,bij voorkeur in gemeentedienst opgedane, ervaring beschikken.Jaarwedde / 5250 , met 4 twee-jaarlijksche verhoogingen vanvan f 250.--, tot / 6250.--, verhoogd met overbruggingstoelage van/ 240.-- per jaar voor gehuwden en / 120.-- per jaar voorongehuwden.Aanstelling boven de minimum-jaarwedde is niet uitgesloten.Kinderbijslag volgens gemeentelijke regeling.Pensioenverhaal tot het wettelijk maximum.Sollicitanten moeten den graad van civiel- of bouwkundig-ingenieurbezitten.Eigenhandig geschreven sollicitaties (op zegel) met uitvoerigeinlichtingen binnen 14 dagen na het verschijnen van dit blad totden Burgemeester te richten.Persoonlijk bezoek slechts na oproeping.Bij het Bureau van den ,,PROVINCIALEN STREEKPLAN-DIENST IN FRIESLAND" (provincialen planologischen dienst)is te vervullen de betrekking vanDIRECTEUREinddiploma Techn. Hoogeschool Delft vereischt; practische erva-ring op stedebouwkundig gebied strekt tot aanbeveling. Indienst-treding zoo spoedig mogelijk.Sollicitatiestukken in te zenden bij den Commissaris der Koninginin de provincie Friesland binnen 10 dagen na het verschijnen vandit blad.Persoonlijk bezoek alleen na oproeping.288BRANDVRIJE VLOEREN EN DAKEN?SYSTEEM VAN DER LAND?>I Nejeflandsch octrool No. 52982 |voor woningbouw, kantoren,scholen, (abrieksbouw enz.GemeenteleverancierGering materiaalverbruikGroote soliditeitROZENBURGLAAN 84 - ROTTERDAM - TELEF. 22005Abraham van Stolk&Zoonen n.v.ROTTERDAMPOSTBUS 1100TELEFOON 35400HOUTHANDELN.v. Timmerfabriek en HouthandelAmsterdamBellamystraat 23Telefoon 81333Asterweg 43Teleloon 60835SPECIAAL inHollandsche leton Maatschappij N.V.'s-Gravenhage Amsterdam Ned. Oost-lndieAanneming van:Bouw- enWaterbouwkundigeWerkenAsfalt- en BetonwegenI MUYS & ARONIUS*I HANDELMAATSCHAPPIJ N.v. Tel. 37340-39128ROTTERDAMDUNANTSTRAAT 14-16VERLENGDE COOLHAVENmmTEGELSBETONEMAILLEEen modern verfproduct dat nimmermcer verdrongen zal worden, ver-vaardigd op Phtalaat- en Lood-titanaat-basis; vormendde sterkstc lakverf ooit verschenenLotina Wettig gedeponeerdN,V* Haarlemsche StoomverffabriekTelefoon 11884 HAARLEMHiHANDEL INBOUWMATERIALENF. Filippo HaarlemHoofdkantoor: Spaarnd. weg 212 Telef. 14264Bijkantoor: Tuinlaantje 6-12 Telef, 13S32Telefoon Huis 25820TEGELS27?Nv.GLASHANDELDORENS&Co ?,, A Lr^ I ACKEIZERSGRACHT 12-16 - TELEFOON 42735-47404 ALLE SOORTEN V L A IV \^ L A OVOOR DEN BOUW- & GLASNIJVERHEIDAMSTERDAMVERFvoorBOUWVAKKEN ENINDUSTRIEWACENAKEMBREDA275CEWAPEND ASBEST-CEMENT?TERMORCO?N.V. IndasMeele en Handelsmaatschappij ,,TERRANOVA"HILVERSUM -- Noorderweg 52 A -- Telefoon No. 7381rt-^ ^'^p^^^Sf-'ofrvtepatatieflUS-^n******N.V.DORDTSCHEGLASHANDELGLASINDUSIRIE VOOR OE BOUWBEDRIJVEN, SCHEEPSBOUW EN INDUSTRIIKUrPERSHAVEN 28.29.30. DORDRECHT TELEFOON 5520OPBOUWBOUWMATERIALENSPUYBROEK&ZOONOVERSCHIEZESTIENHOVENSCHEKADE 344-515 - TELEF. 46610-49022Had ik niaar Zuso dieis stootvast!Zuso: zuur- en sodavaste verfvan Kiewiet de JongeVoorloopig nog niet leverbaarN.V. LAKFABRIEK KIEWIET DE JONGEGRONINGENGOUDAOnlwCrpUtQcliuQ vondcn ooi-d en h\ aspectvon Jc VtLouwioo ooo Jc Morlouwcl? kom Jti- citma?nT? GoudcR.1 1 be^loandc b?boowirtOI // 1 w?qc?woonpvixcfiU cir?r OKCnlvl.ls?J'-!jv?nopcnbarc ocDouwcn0-11 11Ifft!.T0EI A'? 5" 12-? 1!=? 15?? l.,,U...l.n ';" 6"? 12?? ?'? 15??in ^?? 9- 12"? 1?=- 15??TS 4*? 12?? 12" ~ 15??1.,.,...:.V 4" 9?? 13" ~ l6??H 1 1(Z=l cliiU?.Jani?cU %v??rjcv^lc ti.Taft-ir,r, rial- nr,V A\i laatEli\METMUTINEKANNIET20NPERVe?FFABRI6K6N NUNSP6ETMonoR I IHHHIHOUT is schaarsch!295Geeft Uw hout een langen levensduur!HET doeltreffende middel fegen hout-verrotting is:WOLMANZOUTVraagt inlichtingen:ANTORNV. NUMEGENTel. 25007 - Oude Heesschelaan 178vrijgekomen woningen van deze personen op gemeentelijk voorschrifteen ontbindende clausule opgenomen, waardoor de weg open bleef om dewoning zoo noodig aan den oorspronkelijken bewoner terug te geven.Later hecft men deze clausule niet meer opgenomen. Men heeft vande zijde der gemeente getracht de instantie, die over de vrijlating be-sliste, om advies te vragen, omdat het een groot verschil maakt of hetiemand betreft, die door de mazen van het net is heengeglipt, dan welieraand, ten aanzien van wien een vergissing heeft plaats gehad. Hiervani^ niet veel terecht gekomen, o.m. omdat juist toen men hiermee wildebeginnen, de bevoegdheden terzake weer laan een andere instantie over-gingen. Het gemeentebe