Orgaan van het Nederlandsch Instituut voor Volkshuis-vesting en Stedebouw en van de Nationale Woningraad,waarin opgenomen de mededelingen van de Rijksdienstvoor het Nationale Plan, en tevens gewijd aan deWederopbouwFebruari 1948 29e Jaargang no. Xsi ZONWAND BEHANGSELbezorgde ons uitstekende referenties van talrijke woningbouwverenigingen en gemeentelijke instellingen door c/e voorireffelijke kwalUeitUit onze uitgebreide collecties leveren wij aan i i iJ J ?Vraa i ons aUrd aan woningbouwverenigingen tegen speclale lage prijzen. OOOr 06 modeme beschaafde dCSSinSH. ROTHMEYER BEHANGSELPAPIERHANDEL N.V., ROTTERDAM, MEENT 100, TEL. 21926VLOEREN en DAKEN vanNLDERLANDSE :LLE rUWSTEENNehoho-ldeaalMODELNMI. Oetrooi A.D. no. 130446De steen methet minste IJZER VERBRUIKSPECIE VERBRUiK? EIGEN GEWICHTVerkoopkantoor van Nederlandse holle bouwsteenIM.Y. INCnUDUWassenaarseweg 15, Den Haag, Telefoon 777345Abraham van Stolk & Zonen n.v.ROTTERDAMPOSTBUS 1100TELEF. No. 35400444HOUTHANDELHEDI-ZUIGKAPvoor woningbouwin zware zinkuitvoering met grotezuigkracht. Geschikt voor afvoer-en uitluchtingsleidingen.Leverbaar van 6 cm tot 30 cmdoorsnee. Oetrooi aangevraagd.Vraagt vrijblijvend bemonsterdeofferte. Alleenverkoop:Fa. FRANS JELTESHofstraat 10 -- Telefoon 28118GRONINGENVoor den wederopbouwvoerden wij reeds vele groofe op-drachien uH. Met de daardoor ver-worven ervaring siaan wij gaarne iotUw diensi voor hel verzorgen vanal Uw schilderwerklSchildersbedrijfW. BLOK ROTTERDAMMijnsheerenlaan 172 BTelefoon 70802h^^,^y^V?^"^oS^A3e^- .^*^-/'V^^"^^^ ^^?^^XWONiriGkiAA&TSCUOONDUkEp?cr/i-.j? \B/: /_^^7^^^^^^^OosH^2>o?um: Ji^. & /ffl^y^ H2fAfb. 2. Noodwoningsituatiekaart. De rechthebbenden van de opgebrachte kadastrale percelen verlenen aan de gemeente een recht van opstal voorde duur van 10 a 20 jaar. Het perceel D 1362 (gedeeltelijk) dient onteigend te worden wegens definitieve bouw. De afbeelding is niet bindend voorde werkelijkheid.24door de Fototechnische Dienst van het Kadaster te Amster-dam gereproduceerd op schaal 1 : 500.Door oordeelkundige oplegging van deze kadastrale caiqueop een zgn. acute of glascalque van de grondkaart was hetmogelijk, bestaande gebouwen, terreinscheidingen etc. teidentificeren en de overige kadastrale grenzen in een figura-tief verband op te brengen.Daar de bestaande rechtsgrenzen, welke binnen een te ont-eigenen gebied zijn gelegen, voor de ontcigeningsprocedureslechts administratieve betekenis hebben, is de wiskundigzuivere ligging hiervan in dit stadium irrelevant en behoevendus alleen de buitengrenzen en de grenzen van in de her-verkaveling onveranderd blijvende kadastrale percelen laterdefinitief door de Landmeter geidentificeerd te worden.Hiermede is voor alle instanties een aanzienlijke tijdsbespa-ring verkregen.Gedeeltelijke kadastrale percelenVoor zover de voorgestelde onteigening gedeelten van kadas-trale percelen omvat, dient de onteigeningsgrens door merk-tekenen op het terrein te worden aangegeven en door opme-ting vastgelegd te worden in het stelsel van de nieuwe vastegrondslag. Na de aanzegging van de onteigening is het nietde in de onteigeningsstaat vermelde oppervlakte van het ge-deeltelijk onteigende kadastrale perceel, doch de ,,aanduidingop de grondtekeningen", welke beslissend is voor de vraag,welk gedeelte op de onteigenende partij is overgegaan.Aldus de jurisprudentie bij de normale ontcigeningsprocedure.(Zie ook circulaire Minister van Waterstaat d.d. 7 Novem-ber 1924 no. 341 en Rechtbank Maastricht 21 November1929.) Het is dientengevolge van het grootste belang, dat deonteigeningsgrens van gedeeltelijke kadastrale percelen on-dubbelzinnig vastligt t.o.v. de vaste grondslag, of indirectt.o.v. vaste terreinvoorwerpen. (Zie afbeeldmg 2 uitzetmaten.)HerverkavelingDe uitzetting van de rooilijnen en de begrenzingen van denieuwe kavels geschiedt op grond van een zgn. ..matenplan",dat vervaardigd wordt in Delft, door berekening van coor-dinaten der hoekpunten, aangevuld door uitpassing op deoriginele kaartering. De uitzetting van een particle onteige-ning, zoals op afbeelding 1 is aangegeven (zitting d.d. 5Augustus 1947), nadat de onteigeningsaanzegging is vast-gesteld, kan daarna door ervaren personeel onder toepassingvan meetcontroles geschieden aan de hand van het , uitzet-plan"."^Er kan meer gebouwd wardenDANK ZIJBULLDOGKRAMPLATENDe ideale houtverbindersl Gevenbelangrijke hout- en kostenbespa-ring; 1 00 O/o zekerheid. Leveringuit voorraad door de alleenimpor-ieurs voor Nederland, Belgie, Lu-xemburg en Overzeese gebieds-deienP. PROOST & ZOOMBOUWMATERIALENAmsterdam-C. - Rusland 24-26Op de Jaarbeurs : Croeselaan,Stand 60, Gebouw J.DIENST BOUW- EN WONINGTOEZICHT ENGEMEENTEWERKEN ZUID- EN NOORD-BEVELAND.Bij bovengenoemde dienst kunnen geplaatst worden:a. 7 DISTRICTSHOOFDEN; jaarwedde / 3500, / 4000,-;5 eenjaarlijkse verhogingen van / 100,--.b, 1 OPZICHTER-TEKENAAR; jaarwedde / 3000, /350O,-;5 eenjaarlijkse verhogingen van / 100, --.Salarissen behoudens hogere goedkeuring.Vereisten:voor de betrekking onder a.: diploma M.T.S. Bouw-, weg- enwaterbouwkunde en praktische ervaring;voor de betrekking onder b; diploma M.T.S. of daarmede gelijk-gesteld diploma, terwijl praktische ervaring tot aanbeveling strekt.Sollicitaties te richten aan de burgemeester van 's-Heer Arends-kerke, 2 weken na het verschijnen van dit blad.Internationale prijsvraag vooreen nieuwe verkeersweg,brug of tunnel (,,Osterleden")in StockholmDe stad Stockholm stelt belanghebbenden in allelanden in de gelegenheid om deel te nemen aaneen prijsvraag, in verband met de nieuw aan teleggen hoofdverkeersweg (brug of tunnel met toe-gangen) in Stockholm tussen Sodermalm en Oster-malm-Norra Djurgarden.Als prijzen wordt een totaalbedrag van 60.000Zweedse Kronen gegarandeerd. De hoofdprijswordt naar alle waarschijnlijkheid op 20.000 Kro-nen vastgesteld.Inzendingen van deelnemers worden tot uiterlijk1 April 1949 ingewacht.Volledige inlichtingen enz. kunnen worden aangevraagd bij,,Competition Secretary, Stockholms Stads Stadsplanekontor,Stadshuset, Stockholm". Bij deelneming is een inschrijvings-bedrag ad 100 Zweedse Kronen vereist. Inschrijvingen kun-nen eveneens plaats vinden door bemiddeling van iedereZweedse Ambassade, Legatie of Consulaat, terwijl hetinschrijvingsbedrag voldaan kan worden in de muntwaardevan het betreffende land.Een verkort overzicht der voorwaarden enz. wordt kosteloosop aanvrage verstrekt door het prijsvraag secretariaat.Bij het Bureau van de Provinciale Planologische Dienstin Groningen kan worden geplaatst een:INGENIEUR OF PLANOLOOGvoor het verrichten van algemeen stedebouwkundigewerkzaamheden.Opleiding: bouwkundig ingenieur, H.B.O., M.T.S.-bouw-kunde met voldoende ervaring op stedebouwkundig ge-bied, of daarmee gelijk te stellen andere scholing.Bezoldiging, afhankelijk van opleiding en ervaring,volgens salarisverordening van de provincie Groningen.Uitvoerige sollicitaties te richten aan de Directeur vanhet Bureau van de Provinciale Planologische Dienst inGroningen, Provinciehuis, Martinikerkhof 12, Groningen.Nadere inlichtingen worden door deze gaarne verstrekt.HOUTWERF HAARLEMTELEFOON 1 1932 (2 LIJNEN)HOUTHANDELZAGERIJ EN 5CHAVERIJTRIPLEX - BOARDSCternitged. handelsmerkGOLF-PLATENBUIZENVLAKKE PLATENKOMEN WEER IN BEPERKTE HOEVEELHEIDN.V. ETERNIT . AMSTERDAMNIEUWE DOELENSTRAAT 20-22 TEL. 49644-49744-49844H8 _^^_^^_^^_^^^.i^^^_^^^-.i?-VERVENLAKKENVOOR DEWEDEROPBOIWN.V. Timmerfabriek en Houthandel^Mi^eu/(^Zon0nAmsterdam-NAsterweg 39-43Telefoon 60835SPECIAAL inJViet het minst!De|[LAMEL vloer bestaat uit een parketlaag vantaltoze eiken-, beuken- of iepenhouten lamellen,met kunsthars gepcrst op een geconstrueerdcnaaldhouten ondcrlaag waarin alle optrcdendekiachten opgevangen of verdeeld worden. Boven-dien is het hout voor de yerwcrking kunstmatiggcdroogd. Daaroro is de IHrAMEL vlocr trek- enkrimpvrij en bestand tegen de drogc warmte vandc centtale vetwatming.Zonder toewijzing leverbaatVERKOOPKANTOOR: D RIE H O E K [jAMEL VLOERENOOSTERHAVEN Z.Z. 13 ? TELEFOON 24515 - GRONINGENEen modern verfproduct dat nimmermeer verdrongen zal worden, ver-vaardigd op Phtalaat- en Lood-titanaat-basis; vormendde sterkste lakverf ooit verschenenLotina Wettig gedeponeerdN?V? Haarlemsche StoomverffabrickTelefoon 11884I 376HAARLEMZUID-HOLLANDSCHROTTERDAMBleiswijkstraal 5Telefoon 42901De hoekpunten van een nieuwe kavel liggen daardoor in coor-dinaten vast t.o.v. het centrale punt Amersfoort.PerceelsgroottenHet zal van de personeelssterkte en de bereidwilligheid vanhet Kadaster afhangen, in hoeverre de Landmeter medewer-king verleent om tevoren de perceelsgrootten van de nieuwekavels te berekenen, opdat deze voor het opmaken van detoewijzingsakten kadastraal bindend zijn.Na de overschrijving der akten kunnen deze oppervlaktendan ongewijzigd worden gehandhaafd, hetgeen de uitvoeringvan de toewijzing zal vereenvoudigen.Bezwaren van deze methodeOpgemerkt moet worden, dat bij de uitvoering van bovenstaan-de methode het bezwaar werd ondervonden, dat de fotogra-fische vergroting soms de kadastrale nummering minder lees-baar maakt. Daarom werd een extra verificatie van de kadas-trale nummering door de Landmeter van het Kadaster nodiggeacht. Bovendien is dit gewenst met het oog op eventuelerecente vernummering sinds de vervaardiging van de kadas-trale caique.In de tweede plaats bleek een ,.overlapping" van de foto-grafische caiques nodig, aangezien de identieke objecten vaakop twee verschillende bladen voorkwamen. zodat zonder over-lappingsstrook de copiering slechts gebeuren kon door van eenzijde te werken. Tenslotte vormt de door vergroting ontstanedikte der kadastrale lijnen uiteraard een bezwaar voor nauw-keurig werk.DoelVoor alles dient echter het beperkte doel van deze globalemethode voor ogen te staan, nl. een duidelijk overzicht te ver-krijgen van het verloop der kadastrale grenzen t.o.v. het nieuwestratenptan etc., opdat vast komt te staan, welke kadastralepercelen of perceelsgedeelten ten minste voor onteigeningmoeten worden voorgebracht, ter verwezenlijking van ditplan.TempoIn een vastgesteld Herbouwplan dient, volgens de laatsteRichtlijnen, een zeker tempo te worden aangehouden voorde onteigeningen, in overeenstemming met de financiele con-sequenties en volgens opgave van het Contactbureau Publiek-rechtelijke Lichamen te Den Haag.Voor ondcrgrond van verwoeste percelen kan de uitvoeringregelmatig complexgewijs geschieden, naar gelang de urgentiei.v.m. de bouwactiviteit. Voor de overige percelen dient deonteigening te worden aangepast aan het werkschema vanhet stadsplan. Dit dus in tegenstelling met vroeger plaatsgehad hebbende onteigeningen door middel van een penne-streek van het gehele gebied van een verwoeste gemeente.NoodwoningpercelenIn dit verband dient tevens de aandacht te worden gevestigdop de situatie der noodwoningen.Zijn deze binnen het Herbouwplan geplaatst op niet aan degemeente toebehorende gronden, dan ligt het voor de hand,dat de hiertoe in beslag genomen gronden na de vaststellingvan het Herbouwplan onteigend worden. Het komt zelfs voor,dat op deze percelen voor de toekomst een bouwverbod isgelegd, zodat de eigenaren hier nimmer kunnen herbouwen.Niettemin geven vele gemeentebesturen de voorkeur aan hetafsluiten van een contract van recht van opstal, waardoorbelanghebbenden een jaarlijks bedrag aan opstalvergoedingontvangen berekend naar rato van de oppervlakte van hetnoodwoningperceel.De noodwoningen in West Zeeuwsch-Vlaanderen zijn thansgrotendeels opgemeten in het stelsel der nieuwe metingen.ArtikelcnOok hierbij kan door bovengenoemde methode van opleggingder kadastrale caique nagegaan worden welk gedeelte vanhet kadastrale perceel in gebruik is genomen. (Zie afbeel-ding 2.)Voor de grondeigenaar onvoordelige restanten worden inanalogic met art. 38 van de Onteigeningswet 1851 tevens inhet opstalcontract opgenomen, indien het restant een redelijkpercentage van het gehele perceel niet te boven gaat.SlotheschouwingDe aldus van een figuratieve voorstelling der kadastrale tus-sengrenzen voorziene glascalques der Wederopbouwgrond-kaarten geven een duidelijk overzicht van de oude toestand.Op een dochtercalque van de originele grondkaart wordt t.z.t.de nieuwe verkaveling opgebracht, benevens de onveranderdgehandhaafde door het Kadaster in het nieuwe systeem ge-identificeerde kadastrale grenzen.Hiermede is, n.m.m., de technische grondslag gelegd voor eenregelmatig overzicht van de plaats gehad hebbende en teverwachten grondmutaties bij een stedeHjke herverkavelingbinnen verwoeste gemeenten.Oostburg, October 1947Herziening van de wettelijke regeling van heterfpachts- en opstalrechtdoor Mr. W. DonathIn verband met de opdracht van de Regering aan ProfessorMeyers om een herziening van het Burgerlijk Wetboek voorte bereiden, heeft deze enkele vragen geformuleerd betref-fende de regeling van de rechten op onroerende goederen,welke vragen door de minister van Justitie aan verschillendepersonen, openbare instellingen en particuliere organisatieszijn voorgelegd.In de maandelijkse ,,Mededelingen" van December 1947 vande Vakgroep Onroerende Zaken, publiceert de redactie.onder het opschrift ,,Het Erfpachtsstelsel", het antwoord, datde Vakgroep aan de Contactcommissie voor OnroerendeZaken heeft doen toekomen, naar aanleiding van de in dedesbetreffende circulaire onder letter C geformuleerde vraag:,,Moet met het oog op stedelijke bebouwing de wettelijkeregeling van het erfpachts- en opstalrecht gewijzigd worden?Zo ja, in welke zin?"Een antwoord op deze vragen uit de krmg van belanghebben-den verdient de aandacht van alien, die bemoeiingen hebbenmet, of belang hebben bij de gronduitgifte in die gemeenten,welke op grond van financiele en stedebouwkundige over-wegingen zich er op hebben toegelegd om de voor stadsuit-breiding in aanmerking komende gronden zoveel mogelijkin eigendom te verwerven en om de in het stadsplan begrepenbouwterreinen als regel niet te verkopen, doch in erfpachtuit te geven.Bij het formuleren der gemeentelijke algemene erfpachtsvoor-waarden, welke in hoofdzaak de inhoud van het huidigestedelijke erfpachtsrecht bepalen, is aandacht gewijd aan deopmerkingen en wensen van vertegenwoordigers van erf-pachters, bouwondernemers en belanghebbenden bij de hypo-theekverlening op erfpachtsgrond.Niet minder belangstelling verdienen wensen en grieven metbetrekking tot de wettelijke regeling van het erfpachtsrechtuit de kring van belanghebbenden nu een herziening van dedesbetreffende wetsbepalingen in overweging zal wordengenomen.De lezer, die in het artikel in de ,,Mededelingen" een be-schouwing verwacht over leemten en onjuistheden in degeldende wetsbepalingen betreffende het erfpachts- en opstal-recht, wordt echter teleurgesteld. 25Artikeien gjj jjg bcantwoording van de hierboven aangehaalde vraagzal men er zich naar onze mening in de eerste plaats reken-schap van moeten geven, tot welke moeilijkheden en juridi-sche vraagpunten de bestaande wettelijke bepalingen aan-leiding hebben gegeven en op welke wijze deze wettelijkebepalingen aan de hand van de gevormde jurisprudentie enpractijk kunnen worden verbeterd of verduidelijkt.Daarnaast mag men zich afvragen of de ontwikkeling vanhet erfpachtsrecht in zodanige mate aanleiding heeft gegeventot misstanden, of tot uit maatschappelijk en economisch oog-punt ongewenste verhoudingen, dat daaraan door bepalingenvan dwingend recht paal en perk moet worden gesteld.De Vakgroep neemt de eerste vraag niet of nauwelijks inbeschouwing.De tweede vraag beantwoordt zij met grote stelligheid be-vestigend en het geneesmiddel dat zij tegen de door haargesignaleerde kwalen meent te hebben gevonden, is eenvou-dig en afdoende:,,Ket gehele erfpachtsrecht en opstalrecht moet uit de wetgeschrapt worden, voorzover het bebouwde kommen betreft."Rekening houdend met de mogelijkheid, dat dit operatiefingrijpen in de ogen van voorzichtiger heelmeesters wellichtgeen onverdeelde instemming zal vinden, oppert zij een twee-de middel: ,,Het recht blijve erkend, doch men make eennieuwe bindende regeling."De patient blijft dan leven, doch kan geen kwaad meer doen.Wij vragen ons af, of hier inderdaad misstanden bestaanwelke een dergelijk ingrijpen rechtvaardigen en geloven niet,dat de voorgestelde, aan de bezettingstijd herinnerende wijzevan wetgeving tot een bevredigende oplossing kan leiden.De bepalingen in het Burgerlijk Wetboek ter zake van heterfpachtsrecht en het opstalrecht hebben, voorzover het destedelijke erfpacht betreft, niet dikwijls aanleiding gegeventot juridische vraagpunten, hoewel de wetgever van 1838 heterfpachtsrecht, zoals dit zich thans in verschillende gemeen-ten heeft ontwikkeld, niet kende en in hoofdzaak een regelingvan agrarische belangen voor ogen had.Dat die bepalingen niettegenstaande haar landelijke afkomstdoeltreffend zijn gebleken en een voldoende juridische grond-slag konden vormen voor het stedelijk erfpachtsrecht, pleitvoor haar practische bruikbaarheid, niet voor haar volkomen-heid. Haar goede eigenschappen zijn meer negatief en bestaanhierin, dat zij, naast de formulering van enkele essentialia,welke het erfpachts- en opstalrecht stempelen tot rechtenmet zakelijke werking, in ruime mate de mogelijkheid laten ombij de overeenkomst, waarbij het zakelijk recht wordt ge-vestigd, aanvullende en afwijkende bedingen te maken.Hierdoor was het mogelijk, dat sedert het einde van devorige eeuw in verschillende gemeenten een stclsel tot ont-wikkeling kwam, aan de hand waarvan de stedelijke bebou-wing kon worden geregeld op bevredigender wijze en op eenhechtere basis, dan die, welke servituten en zogenaamdekettingbedingen konden bieden en lang voordat aan de handvan uitbreidingsplannen met bebouwingsvoorschriften en vanvoorschriften krachtens artikel 43 van de Woningwet, deeerste stappen werden gedaan op de moeizame weg van depubliekrechtelijke regeling van het gebruik en de bestemmingvan in de stedelijke sfeer getrokken gronden.Aan de hand van de geldende wetsbepalingen en in hetbizonder van de in de acten van uitgifte toepasselijk ver-klaarde algemene voorwaarden, heeft zich een practijk ont-wikkeld, welke voor alle daarbij betrokken partijen eenaanvaardbare juridische basis biedt.Bezwaren, welke somtijds van de zijde van erfpachters ofhypotheekhouders worden vernomen, plegen dan ook, zoalsthans die, genoemd in de publicatie van de Vakgroep voorOnroerende Zaken, betrekking te hebben op de sociale eneconomische doelstellingen van het erfpachtss^e/se/, niet opZo de juridische grondslagen van het erfpachtsrec/it.Wijziging van de wettelijke bepalingen, regelende het erf-pachts- en opstalrecht is daarom naar onze mening uit dezenhoofde niet noodzakelijk en zeker niet urgent.Dit neemt niet weg, dat een duidelijke sytematische redactievan enkele bepalingen van regelend recht, aansluitend aande gevormde practijk en jurisprudentie, op verschillendepunten verhelderend zou kunnen werken.Het is hier niet de plaats om deze punten (men kan denkenaan het doen vervallen van het theoretische onderscheidtussen erfpacht en opstal, dat in de practijk geen betekenismeer heeft, aan de formulering van de rechtsgevolgen dervervallenverklaring tegenover derden en aan het wcgnemenvan twijfel omtrent het zakelijk karakter van de canonvorde-ring en van andere uit het erfpachtsrecht voortvloeiendevorderingen) nader te beschouwen.Wij menen echter te mogen constateren dat omtrent dezepunten, wanneer men ze beziet los van de economische enstedebouwkundige doelstellingen van gemeentelijke erfpachts-stelsels, slechts weinig principieel verschil van gevoelenbestaat.Dat allerminst eenstemmigheid bestaat over de sociale eneconomische doelstellingen van de erfpachtsstelsels in enkelegemeenten was bekend.Is het echter nodig of nuttig, dat zij, die de practijk vanenkele gemeenten bij het hanteren van een overigens aan-vaardbaar rechtsinstituut bestrijden, een beroep doen op deRijkswetgever en hebben zij reden om heil te verwachten vanbepalingen van dwingend recht, welke ruw ingrijpen in ge-vestigde verhoudingen en nieuwe en vermoedelijk stroefwerkende raderen in het overheidsapparaat inschakelen,zonder dat is aangetoond, dat dit voor de bestrijding vanmisstanden onvermijdelijk is?De lezer oordele aan de hand van de concrete door deVakgroep geuite wensen:lo. ,,De meest gerede partij moet zich tot de Rechter kunnenwenden om wijziging in de canon te vragen op grond vanbillijkheid, ten gevolge van gewijzigde omstandighcden."De vervulling van deze wens zou een der grondslagen aanhet erfpachtsrecht ontnemen, niet in de laatste plaats tennadele van de erfpachters, voor wie continui'teit een eersteeis is.Wij vragen ons niet zonder verwondering af, welke motievende Vakgroep Onroerende Zaken aanleiding geven om indeze tijd aan te dringen op het openen van de mogelijkheidom een voor meerdere tientallen jaren vastgelegde canontussentijds te herzien, terwijl men vroeger steeds als eender hoofdbezwaren tegen het erfpachtsstelsel hoorde noemende dreiging, dat de canon na het verstrijken van de termijn,waarvoor deze was vastgesteld zou worden verhoogd.Wil de Vakgroep voor het vaststellen c.q. het herzien van decanon een regeling invoeren analoog aan die van de Pachtwetvoor landbouwgronden?2o. ,,De wet geve bindende maatstaven, volgens welke decanon dient te worden vastgesteld."Wat is de bedoeling van deze wens? Wil de Vakgroep deprijsbeheersing voor onroerend goed tot een blijvend insti-tuut maken en verwacht de Vakgroep daarvan voordelenvoor eigenaren en exploitanten van onroerend goed?3o. ,,Hoe en op welke wijze wordt de opstal bij beeindigingvan het recht vergoed?"De beantwoording van deze vraag kan de erfpachter thansvinden in de acte van uitgifte en in de daarin toepasselijkverklaarde Algemene bepalingen.Verwacht de Vakgroep, dat de Wetgever de bestaanderechten en verplichtingen ten aanzien van de opstallen, metof zonder vcrgoeding, zal schrappen en nieuwe dwingenderegelen zal stellen ten aanzien van de verrekening van dewaarde dier opstallen?Ten onrechte meent de Vakgroep ten slotte, dat de vraagomtrent de eventuele vergoeding voor opstallen bij het ein-digen van tijdelijke erfpachtsrechten zich te Amsterdam nogniet heeft voorgedaan.Reeds meermalen zijn tijdelijke erfpachtsrechten afgelopen,of beeindigd, met toepassing van de bij de uitgifte ten aanzienvan de opstallen gemaakte bepahngen.De regeling daarvan is tot nu toe -- men vergeve ons, nade bovenbedoelde, aan de bezettingstijd herinnerende klan-ken, het woord -- volgens het plan verlopen.Amsterdam, 6 Februari 1948Moderne ideaalstedenDe lange serie pogingen om het stedebouwkundig ideaal concreet voorte stellen in het plan voor een aan alle eisen beantwoordende stadwordt in de moderne tijd niet met evenveel kracht vervolgd. De tuinstadvan Howard en zijn discipelen, het Duitse ideaal van Rechenberg enFeder, zijn geen volledige ideaalsteden. Zij leggen enige eisen vast, maarverlangen niet onder alle omstandigheden een bepaalde structuur en nogminder een bepaalde plattegrond. Wij drukken hierbij twee modernevoorbeclden af, ontleend aan het werk van E. A. Gutkind, CreativeDemobilisation, deel I, Principles of National planning.Het eerste .is een plan voor een centrische stad. Men ziet de stad methaar kern, waaraan de wigvormig naar binnen dringende parkstroken opvcrschillende punten raken, tevens de woonwijken scheidend. Daaromi-hcen ligt ecrst een parkgordel, verder naar buiten tuinbouwgronden,waarin een gordel van slaapsteden van beperkte grootte. Op grotereafstand liggen te midden van een parkgebied enige satellietsteden. dieveel meer onafhankelijk van de kernstad gedacht zijn. Ze hebben metdeze en onderling goede Weg.- en spoorwegverbinding. Een industrie-strook ligt zonder direct contact met enige nederzetting te midden vanhet buitenste parkgebied. De agrarische zone begint eerst buiten de sfeervan dit gehete complex van nederzettingen. De grootte van de satelliet-steden wordt gedacht van 40.000 tot 100.000 inwoners.Een tweede voorbeeld, aan het zelfde werk ontleend, is de lineaire stad,waarvan het prototype is de ciudad lineal van D. Arturo Soria Y Mata,een type dat blijkbaar in Sovjet Rusland serieuze toepassing gevondenheeft.Hier is het tweeledige stelsel van verkeersweg en spoorweg het centraleelement, waarlangs zich alles groepeert en dat tegelijk woon- en werk-gebieden duidelijk scheidt. Ter weerszijden van het stadscentrum strekkenzich de woonwijken uit in een rij, die uitbreiding toelaat langs dit centraleelement, een rij, die aan de overzijde in een overeenkomstige rij vanHORTICULTUBEDORMITORIESrNOUSTRIALLIMIT OF ^""EAGRICULTURAL ZONEROAD PRIMART GRIDSATELLITEPARKEXTENDING TOCENTRE OF TOWNRESIDENTIAL QUARTERLIMIT OFAGRICULTURAL ZONEROADPRIMARY GRIDPOSSIBLE GROWTH OfTOWN BY EXTENSIONOF PARALLEL STR.IPSLIMIT OFAGRICULTURAL ZONEPARKRAILWAYROAD PRIMARY GRIDINDUSTRIAL ZONEArtikelenBinnenlandCENTREOF TOWNHORTICULTURERESIDENTIAL QUARTERIIMIT OF AGRICULTURAL ZONELINEAR TYPEPlan of Centrical Type.industriewijken haar tegenhanger vindt. Parkstroken omringen zowel dewoon- als de werkwijken, terwiji aan de zijde van de woonwijken, meerbuitenwaarts een tuinbouwgebied volgt, en aan beide zijden tenslotte delandbouwsfeer. H. v. d. W.BinnenlandUitvoering WoonruimtewetWij hebben in het laatste Octobernummer in het kort weergegeven welkeaanwijzingen de Minister van Binnenlandse Zaken aan de gemeentebe-sturen had doen toekomen voor de uitvoering van de Woonruimtewet.Bij een beschikking van 27 November 1.1. is hierin enige wijziging gekomen,Bepaald is nu nader dat de vergunning tot het in gebruik nemen vanwoongelegenheid niet mag worden geweigerd aan een ambtenaar, dieter plaatse zijn standplaats heeft, indien de samenstelling van zijn gezinvoldoet aan de voor de gemeente geldende norm voor het in gebruiknemen van een woongelegenheid als waarvoor de vergunning wordt ge-vraagd en de woonplaats zover van de plaats, waar de ambtenaar zijnarbeid moet verrichten, verwijderd ligt, dat van hem redelijkerwijs nietkan worden verlangd dagelijks de reis naar en van deze plaats te maken.Het begrip ambtenaar wordt verder gepreciseerd.In de tweede plaats is thans een nadere regeling getroffen over het in-gebruiknemen van lokalen als bedrijfsruimten en omgekeerd voor hetgebruik als woongelegenheid van bedrijfsruimten.De verklaring bedoeld in art. 1 laatste lid der Woonruimtewet, af tegeven door of vanwege de Minister van Economische Zaken, waardoormen voor bedrijfsruimten ontslagen is van het vragen van een vergunningtot het ingebruik nemen van woongelegenheid, zal nu worden afgegevendoor de Kamers van Koophandel. Deze hebben van de Minister vanEconomische Zaken ter zake nadere instructies ontvangen. De Kamersplegen vooraf overleg met B. en W. voor zover het betreft lokalen. dieniet naar aard en inrichting bedrijfsruimten zijn of als zodanig in gebruikwaren. Leidt dit overleg niet tot resultaat, dan beslist de Minister vanEconomische Zaken.Omgekeerd plegen B. en W. overleg met de Kamers van Koophandelalvorens vergunningen af te geven ten aanzien van bedrijfsruimten.Wetsontwerp op de materiele oorlogsschadenBij Koninklijke Boodschap van 23 Januari 1948 is het wetsontwerp op demateriele oorlogsschaden ingediend. Wij hebben ons totnutoe in dezerubriek onthouden van behandeling van de vergoeding van cxjrlogs-schade, aangezien dit een speciaal onderwerp is, dat, al is het ook voorde volkshuisvesting van groot belang, verschillende aspecten van geheelandere aard vertoont. Men weet dat de kwintessens van het nieuwe 27BinnenlandBuitcniandontwerp is de aanvaarding van het beginsel van de vervangingswaarde alsmaatstaf van de vergoeding in bepaalde gevallen en wel, voorzover dewoningen betreft. voor een onherstelbaar beschadigde woning, indien dezetussen 9 Mei 1940 en het tijdstip vian beschadiging be'woond is geweestdoor de eigenaar of door een zijner bloed- of aanverwanten in de neder-dalende lijn.De bepaling van deze vervangingswaarde zou geschieden door de voor-oorlogse waarde te vermenigvuldigen met het prijsverschil tussen de ge-middelde bouwkosten per m* van een gelijksoortig onroerend goed endie op het tijdstip, waarop de bouw wordt aangevangen.Verder is aan de vervangingswaarde een liraiet gesteld van f 5000, ver-menigvuldigd met de bouwindex.De Volkshuisvesting in de Tweede KamerDe discussie over het hoofdstuk van de Rijksbegroting. waarvan devolkshuisvesting deel uitmaakt, was dit jaar zeker grondig voorbereiddoor de stukken, waarin Kamer en Minister schriftelijk van gedachtenh'adden gewisseld. f4et verslag van de mondehnge behandehng geeft deindruk dat de critiek, die in niet geringe mate in het Voorlopig Verslagaan het licht was gekomen, tussen schriftelijke en mondelinge behandelingvrij veel van haar scherpte verloren heeft. Het is niet onwaarschijnlijkdat de afwezigheid van de verantwoordelijke bewindsman en zijn ver-vanging door een ambtgenoot, die men onmogelijk kon verwijten wattot nu toe aan de zaken ontbroken heeft, hier niet vreemd aan is. Dievervanging opzichzelf gaf ook aanleiding tot critiek, waarop de Ministeruiteraard het antwoord schuldig moest blij'ven, behoudens de mededelingnamens de Minister-President dat de Regering de opvatting deelt dat alsMinister Neher blijvend aan zijn werk in Nederland onttrokken mochtworden, een spoedige voorziening in de vacature wenselijk is.Wij zullen ons onthouden van een weergave van de redevoeringen, nuwij uit de voorbereidende stukken al vrij veel hebben overgenomen.Huurverhoging en huurbelastingDe Memorie van Toelichting bij het bovenvermelde wetsontwerp opde materiele oorlogsschade bevat in het overzicht over de wijze, waaropde Minister zich voorstelt de hogere uitgaven, die de voorgestelde regelingmeebrengt, te dekken, de volgende mededeling.,.De ondergetekenden zijn voornemens. zodra dit in het raam van hunprijs- en loonpolitiek mogelijk is. een verhoging van de huurprijzen vanonroerende goederen toe te staan. Zij achten het gerechtvaardigd om,zodra het huurpeil aldus kan worden verhoogd, een huurbelasting in tevoeren, te heffen naar de maatstaf van de huurwaarde van hier te landegelegen gebouwen, zowel woningen als bedrijfspanden en onverschilligof zij al dan niet zijn verhuurd.,,Aangezien de opbrengst van deze belasting mede bestemd zal moetenworden voor de bestrijding van de Rijksbijdrage in de financiering vande nieuwbouw, zal slechts een deel dier opbrengst voor het hier beoogdedoel kunnen worden aangewend. Een bedrag van f 75.000.000 kan hiervoorlopig worden aangehouden."De betekenis van deze mededeling gaat uiteraard ver uit boven het kadervan het dekkingsplan, waarin zij hier is gesteld. Men kan er om tebeginnen uit afleiden, dat de Regering, al houdt zij ook bij voortduringvast aan het lage huurpeil, toch wel in ernstige mate rekening houdt metde nadering van het moment, waarop de motieven, die zich tegen diehandhaving verzetten, zwaarder zullen wegen dan wat daarvoor pleit.Anders zou zij in een serieus dekkingsplan de huurverhoging niet kunnenvooronderstellen. ,In de tweede plaats blijkt hier voor het eerst officieel dat het oude denk-beeld van een huurbelasting, al tijdens de vorige woningnood door velengeopperd, wij herinneren met name aan de latere hoogleraar Goudriaan,thans in beginsel is aanvaard.In de derde plaats blijkt hieruit dat de Regering deze belasting ziet alseen bestemmingsheffing ten gunste van de woningbouw, al zal een verdelingmoeten plaats hebben -- in welke verhouding blijkt niet ^- waardoor75 millioen per jaar voor de oorlogsschade vrij komt en de rest voor degewone woningbouw.Wij zullen ons onthouden van commentaar op deze mededeling, hoewelzij in verschillend opzicht daartoe uitlokt. H. v. d. W.hiervan mogen de verschillende provincien en grote gemeenten voor elkehonderd woningen, die in 1948 gereed komen, het volgende aantal nieuwewoningen aanbesteden:Woningbouw in 194828Een persbericht van de Afdeling Voorlichting van het Departement vanWederopbouw en Volkshuisvesting deelt het volgende mede.Onlangs is door het Ministerie van Wederopbouw en Volkshuisvestingbekend gemaakt, dat in 1948 voor iedere woning, die gereed komt, deaanbesteding voor een andere woning mag plaats vinden.In 1947 is in sommige provincien en gemeenten een groter aantal wonin-gen aanbesteed, in andere gemeenten daarentegen een kleiner aantal danmet een billijke verdeling in overeenstemming was.Indien nu zonder meer het systeem: ,,een woning gereed -- een woningaanbesteden" zou worden toegepiast, dan zou de onbillijke verdeling ookverder worden bestendigd. Daarom is op grond van de uitkomsten vande woning- en volkstelling bepaald, welke provincien en grote steden,rekening houdend met het aantal in aanbouw zijnde woningen of gereedgekomen woningen, nog het grootste woningtekort hebben. Naar aanleidingGroningen 50Friesland 50Drenthe 100Overijssel 100Gelderland 100Utrecht 200Noord Holland zonder Amsterdam 150Amsterdam 100Zuid Holland zonder 's Gravenhage en Rotterdam 100's Gravenhage 400Rotterdam 300Zeeland 50Noord Brabant 60Limburg 80Hoe deze aantallen in de onderscheidene provincien over de gemeentenzullen worden verdeeld, wordt vastgesteld in overleg tussen het Provin-ciaal Bestuur en de Hoofdingenieur-Directeur voor de Volkshuisvesting inde betrokken provincie.Erfpacht en Burgerlijk WetboekMen weet dat de hoogleraar Meyers te Leiden opdracht heeft ontvangeneen herziening van ons Burgerlijk Wetboek voor te bereiden. Dezeopdracht heeft geleid tot het stellen van een aantal vragen, welke doorhet Departement van Justitie aan een aantal personen en organisatieszijn doorgegeven, zo lezen wij in de Mededelingen van de VakgroepOnroerende Zaken. Een van deze vragen luidde aldus: ,,Moet met hetoog op stedelijke bebouwing de wettelijke regeling van het erfpachts- enopstalrecht gewijzigd worden? Zo ja, in welke zin?"In een der volgende afleveringen van hetzelfde blad is een rapport weer-gegeven, dat uit de kring van de genoemde Vakgroep over deze vraagis uitgebracht.Wij zullen niet trachten dit rapport hier samen te vatten. Men zie hetartikel van de Heer Mr. Donath .elders in dit nummer.BuitenlandEngelandDe woningbouw in 1948Het hoofdartikel in het Januari-nummer van het blad van het HousingCentre maakt het mogelijk de cijfers, die wij in het December-nummer gavenover de voortgang van de woningbouw in Engeland nog enigszins aante vuUen. Tegen eind November waren sedert het einde van de oorlogrond 180.000 permanente woningen voltooid en 135.000 noodwoningen,waardoor het totaa.l aantal woningen, dat sinds de oorlog voor bewoninggeschikt is gemaakt, daaronder begrepen dus door verbouwing endoor herstel van beschadigde onbewoonde woningen, op 556.000 is ge-komen. De Redactie merkt op dat deze cijfers laag zijn in ver-houding tot de behoefte, waarbij zij naast de 750.000 woningen, dieonmiddellijk na de oorlog nodig waren, in Engelse trant onmiddellijk de4 tot 5 millioen woningen noemt, welke in de komende 10 tot 20 jaarter vervanging van krotten noodzakelijk zijn. Zij klaagt over onzekerheiden gebrek aan inlichtingen. Men wijst er bijv. op dat de Minister in zijnofficiele uiteenzetting de voorstelling geeft dat het hout de beslissendefactor is, terwijl aan de andere kant berichten inkomen over behoorlijkehoutvoor'raden in de opslagplaatsen. Het noodwoningprogramma komt toteen einde, en het hoogste wat de redactie voor 1948 verwacht is dat de350.000 woningen, die thans in uitvoering of gegund zijn, gereed zullenkomen.Nieuwe stedebouwwetVolgens een bericht in de Januari-aflevering van het Journal of the RoyalInstitute of British Architects zal de vastgestelde dag, waarop de nieuwewet in haar geheel in werking zal treden waarschijnlijk 1 April 1948 zijn.Men weet dat sommige gedeelten reeds van kracht zijn.Welwyn Garden CityDeze tuinstad, de tweede van de vooroorlogse Engelse tuinsteden, staatblijkbaar voor ingrijpende veranderingen, zowel wat haar groei als haarorganisatie betreft. De Januari-aflevering van het Information Bulletinvan de Association for Planning and Regional Reconstruction deelt hier-over lets mede, wat zij op haar beurt ontleent aan de Economist. DeMinister van Town and Country Planning heeft namelijk in verband metde voorgenomen krachtige uitbreiding van deze tuinstad en van het429N.V. v.h. Firma M. de ZwartSLEEPDIENST en DEKSCHUITENVERHUURDERIJStoom en motorboten van 30 -- 240 P.K.Dekschuiten met en zonder schotten van 20 -- 100 tonBok, hijsvernnogen 10 tonCentrifugaalpompen tot en met 250 ton per aurBij ijsgang sleepboten met ijsbrekersAanneming van transporien door geheel NederlandLichter ,,EXCELSIOR" Oosterdokskade bij de Prins HendrikkadeAMSTERDAM-C Telef. 46753 na 6 uur 41972-46021N.V. Houtfactor en Expeditiebedrijfvoorheenl. Hoogldncl & ZoneiiExpedileurs AmsterdamTasmanstraat 11 -- Inlerc. Telefoon 41963 en 34366Loods Minervahaven -- Telefoon 46143Motorsleepdienst -- HoutfactorsVerhuring van DEKSCHUITEND,CornelissenAMSTERDAM-C Sloterdijkstraat 1 Tel. 40619Aannemer vanSLOOPWERKENHandel inAFBRAAK, ONGEREGELDE GOEDERENIJZER EN METAALAannemersbedrijfDIRK VERSTOEPUitvoering vanBouw- enWaterbouvvkundige WerkenGroot Hertoginnelaan 39's-GravenhageTelefoon 392887^M^RilUlilllili L^L/^^imilJ.vanOOSTENDORRotterdam - Vijverhofstr. 64-80 - Id. 45515 - V ?ASMh>AV.VhUf{A>4MI^"FILIAAL. DORDRECHT. VEST 1, TELEFOON 3683Koning & BienfaiiPROEFSTATION VOOR BOUW-MATERIALEN EN BUREAU voorC H E M I S C H ONDERZOEK AMSTERDAM Da Costakade 104 Telef. 83047VARO '^I'l'^''vervenvernispasta's425VAROLUXN.V. GELDERSCHE VERFFABRIEK - NIJMEGENTelefoon 22264 (K 8800)Groenestraat 131-133iiftm industrieFEL ROTTERDAM 71025-71925 I ICCri Kii/^k.ir>rrEL RIDDERKEntK 524 USSELMONDEOnze SPECIAAL-producienMURENWODAN-PLASTICWODAN-EMULSIEVERFRAMSES-SPECIAALMINERAALVERF (pasta en fixatief)kunnen ZONDER JOEWIJZINGgeleverd warden.Fraai aanzienDuurzaamWatervastVraagf nadere inlichiingen bij?>WODAN? VERF- EN LAKFABRIEKENJACOB MARTENSAMSTERDAM-WDonlcer Curtiusstraat 9-11 Teleloon 87880-87893UH Yoorraad leverbaar:Rustige artistieke BEHANGSELPAPIEREN in elk genrevoor het behangen Uwer woningen en voor nieuwbouw.N. V. Behangselpapiergroothandel v. h.FIRMA A. GOUDSMITHeerebinnensingel 1, Groningen, Tel. 20121Opgericht 1890 Geen FilialenEHANGSELSPOLSSLAG VAN DEZEN TUPLlB. H.WORTMANNDEVENTER - TELEFOON 4102Metsel' en StraatstenenLevering franco ler plaatse,,Wortmann V4 eeuw de Steenman'Atelier voor:Metalen Model- en MaquettebouwBewegende MaquettesReclame-lnstailaties voorDemonstraties en TentoonstellingenH. G. JANSEN Wal 17a - Telefoon 5702 - Eindho'fn'HiilflDat wordt eenhistorisch moment!Binnenkort komen grootere toe-wijzingen voor olieverl. Danwordt ook de vermaarde Wenzo-oliever) weer viol geleverd.Dat wordt een historisch mo-ment na vele jaren ellende IYUMZOVERF, LAK< BS VERNISFABRIEK ^WENZO"TRAMSnVGEL B8, BREDA ? TELEFOON 3831naburige Hatfield, resp. met 36.500 en 25.000 inwoners, het plan opgevateen publiekrechtelijke corporatie in te stellen in de zin van de wet opde nieuwe steden, die met de ontwikkeling van beide nederzettingen ge-zamenlijk zou worden belast. Dit betekent, dat alle terreinen, die totdusver in eigendom waren bij de particuliere corporatie, de WelwynGarden City Development Corporation, zouden worden aangekocht endat deze grotendeels afstand zou moeten doen van haa.r werk ten batevan het nieuwe lichaam.De Minister erkent de waarde van het werk, dat de particuliere corporatiestot nu toe in Letchworth en Welwyn hebben verricht, m'aar de nieuwetaak is te groot en te moeilijk voor andere dan openbare lichamen.De particuliere corporatie zou sommige werkzaamheden kunnen voort-zetten, zoals haar winkelbedrijf, maar zou de stedebouwkundige taak ende uitvoering van de plannen moeten overlaten.De beide genoemde nederzettingen zouden ruimtelijk gescheiden blij-ven. Het bericht ^ of dit voor rekening is van de Economist of vanhet blaadje, waaruit wij putten is niet duidelijk -- tekent hierbij aan dathet twijfelachtig is of een zodanige uitbreiding van beide nederzetingennabij elkaar, nabij Londen en nabij de nieuwe tuinstad Stevenage, gunstigis. Weliswaar voorziet het streekplan van Abercrombie voor Londen dezeuitbreiding, maar onder het voorbehoud dat alle nieuwe industrieen samen-gebracht zouden worden in Welwyn en geweerd uit Hatfield, terwijl ge-ruchten willen dat inmiddels de Minister heeft toegestemd in de vestigingvan een nieuwe chemische industrie in Hatfield.Overzicht van tijdschriftenNederlandBouw. No. 3, 17 Januari 1948Een nummer gewijd aan het kernplan voor Hilversum met uitvoerigeweergave van de inhoud van het officiele rapport terzake en afbb.Stedebouw eist vooruitzien, door W. van Gelderen. Een korte kantteke-ning bij de plannen. waarin gewezen wordt op de enorme financieleconsequenties.Groei naar buiten en naar binnen, door Dr. G. G. Pekelharing. lets overhet probleem, dat tot het kernplan voor Hilversum aanleiding gegevenheeft en over de juridische zijde van dit plan. , No. 4. 24 Januari 1948Het nummer geeft opnieuw de gebruikelijke indexcijfers der bouwkosten.Bouwbedrijf en Openbare Werken, No. 25, 11 December 1947Speciaal nummer onder de titel Hengelo Bouwt!Bij het herbouwplan van Hengelo (O.), door W. R. van Couwelaar.Toelichting van een der stedebouwkundigen met reproducties van deplannen en randere kaartjes.De woningbouw in Hengelo sedert de bevrijding, door Ir. Sj. Joustra.De verschillende woningbouwplannen worden besproken met vele afbb.,/ i . ' V ?, No. 26, 25 December 1947Hengelo's wederopbouw. Spoorwegen in het stadsplan, door Ir. I. Th.van Rosse. Een belangrijk onderdeel van de wederopbouwplannen wordtnader beschouwd.Hengelo's basisplan, door H. J. de Haas. Een crifische beschouwing.De Gemeente, No. 5, 15 Januari 1948Het rechterlijk toetsingsrecht bij de woonruimtewet, door G. van denBergh. Bestrijding van het artikel van de Heer ten Hagen in een vorignummer.De Ingenieur, No. 2, 9 Januari 1948 ;De bereikbaarheid van de kern van de grole steden voor het snelverkeer,door Dr. Ir. F. Bakker Schut. Tekst van een voordracht voor een derafdelingen van het Kon. Instituut van Ingenieurs, met verslag van dediscussie. Schr. acht de opstelling van een raamplan voor de wegen inde bebouwde kommen wenselijk, ook al is uitvoering voorlopig onmogelijk.Het open houden van allerlei mogelijkheden is in de stedebouw van steedsgroter betekenis. Een bestaande weg kan in het algemeen voor eenautosnelweg in de bebouwing niet worden gevolgd, tenzij zeer grotebreedte en vrije wegkruisingen mogelijk zijn. Bij de grote steden heeftmen vrijwel altijd een traverse door de stad nodig. Doorsnijding van decity is bijna altijd onjuist. Voor het op de stad zelf gerichte verkeer heeftmen een ,,injectienaald" nodig, tot op de city. Van verkeershoeveelheiden functie van de weg hangt het af waar men een en ander dient teprojecteren en of dergelijke wegen autosnelwegen diencn te zijn. Eenrendabiliteitsberekening is nodig voor elke weg. Schr. geeft een schemavoor een dergelijke berekening. De stedebouwer zal de eis van de auto-snelwegen moeten aanvaarden. Aanleg als parkweg is de fraaiste op-lossing. Ten slotte gaat schr. in op de administratieve zijde, waarbij hijde beslissing inzake het uitbreidingsplan van Groningen releveert.De Nederlandse Gemeente, No. 3, 16 Januari 1948De vooruitzichten voor de wederopbouw in 1948, door Ir. P. BakkerSchut. Critische bespreking van verschillende mededelingen in de Memorievan Antwoord inzake de Rijksbegroting van Wederopbouw en Volks-huisvesting.Gekozen wijkraden, door Mr. J. P. D. van Banning. Een mededehngover de organisatie van wijkraden in de gemeente Schaesberg.. No. 5, 30 Januari 1948Rechter contra administratie, door Mr. Ir. M. M. van Praag. Besprekingvan een recent vonnis inzake de Woonruimtewet. Schr. acht de bevoegd-heid tot ingrijpen achteraf, aan de Kantonrechter toegekend. strijdig methet stelsel van de wet. Men had of de administratie of de rechter degehele materie in handen moeten geven. Schr. bestrijdt uitvoerig het vonnis,waarbij de President van de Arnhemse rechtbank zich bevoegd achttede rechtmatigheid van de bewuste vordering te beoordelen.Publieke Werken, No. 12, December 1947Harmonisch Hilversum, door N. A. Felix. Schr. wijst op enige voor-VBiUen in de geschiedenis van de stedebouw in Hilversum in de laatstetijd en doet daarna mededeling van de belangrijke opdracht, door hetgemeentebestuur onlangs verleend aan het Instituut voor het SocialeOnderzoek van het Nederlandse Volk.Verder bevat het nummer een kort verslag van een lezing, gehoudendoor de Heej- Prof. Dr. Ir. J. T. P. Bijhouwer over het karakter vande stadsbeplantingen.Technisch Gemeenteblad, No. 11. Februari 1948Woning, kleding, voeding!, door Ir. A. Bos. Kort pleidooi tegen bezuiningop de woning.Tijdschrift voor Overheidsadministratie, No. 148, 15 Januari1948Naleving der Woningwet, door A. A. Engelman. Schr. vermeldt eengeval, waarin een College van Gedeputeerde Staten zich verzet heefttegen de uitvoering van werken, opgenomen in een goedgekeurd uitbrei-dingsplan, wegens strijdigheid met een ontwerp-streekplan voor een naburiggebied. In een ander geval heeft dit College zijn instemming met eenbepaalde met een ontworpen bestemming strijdige bebouwing afhankelijkgesteld van de controle van de provincial welstandscommissie op hetuiterlijk van het gebouw. Tegen beide vormen van ingrijpen ontwikkeltschr. bezwaar.No. 149, 22 Januari 1948BuitenlandOverrkht vantijdschriften,,In het belang der volkshuisvesting", door B. van der Land. Of bepaaldeaankopen al dan niet aan deze omschrijvlng beantwoorden, is van betekenisin verband met de vrijstelling van registratierecht. Schr. gaat na wat deinhoud van het criterium is.No. 150, 29 Januari 1948Woningbouw voor het overheidspersoneel, door Mr. Dr. J. B. Sens.Gedurende zekere tijd zal de bouw van woningen beperkt blijven totarbeiderswoningen en enkele woningen voor beambten van industrieleondernemingen. De vraag is of er iets voor het overheidspersoneel kanworden gedaan. Schr. denkt aan de oprichting voor dit doel van streek-bouwverenigingen, die met voorbijgaan van de gemeente rechtstreeksvoorschot van bet Rijk zouden krijgen.InternationaalInternational Federation for Housing and Town Planning,News Sheet VII, December 1947South-Africa, The Housing Situation, door John C. Martin. Enkele notitiesover de toestand van de volkshuisvesting in Zuid-Afrika. De sterke vraagnaar woningen van gedemobiliseerden en immigranten verergert de toe-stand, vooral in Kaapstad. Alle verhuur van woonruimte is daar aanstrenge controle onderworpen. Ook de huur wordt van overheidswegebepaald.Private Interests take the lead in Civic Drive for Urban Redevelopmentin Chicago, door Morris Hirsh. Schr. noemt de sanering van vervallenwijken de hoofdtaak van de huidige stedebouwer in de Verenigde Staten.De meeste staten hebben nu'een wettelijke regeling voor dit dcel. Maarhet effect is gering. Wat sinds twee jaar gaande is in het Zuidelijk deeJvan Chicago, vormt een uitzondering. Twee ter plaatse gevestigde instel-hngen, een ziekenhuis en een technische school, die dus direct belanghadden bij het karakter van de wijk, hebben het initiatief genomen .enmet andere gelijkgezinde organisaties een survey van de wijk ingesteld.Toen beide eerstgenoemde instellingen ongeveer 70 jaar geleden terplaatse gevestigd werden, was de buurt een aanzienlijke woonwijk nabijde centrale zakenwijk; nu is het verval van de buurt een bedreiging voorhet voortbestaan van beide. De grote kapitaalinvestering in de aanwezigegebouwen maakt verpjlaatsing echter moeilijk. De herbouwplannen, diebeide ter hand namen, met medewerking resp, van de Duitse architecten 29Overzicht vantijdschriften30van der Rohe en Gropius, leidde tot het in ogenschouw nemen van deomgeving. Men rekent rerop dat particulier kapitaal voor de ontworpencommerciele gebouwen gemakkelijk aangetrokken kan worden. Aanvullendewetgeving en onteigening zullen nodig zijn. De overheid zal het verschilin waarde tussen de terreinen met krotten en de nieuwe gebruikswaarderaoeten opvangen en huisvesting moeten verschaffen aan de verdrevenkrotbewoners.DenemarkenBygge Forum, No. 1, Januari 1948Holland kalder paa det private Byggeri, door V. V. Korte uiteenzettingvan de toestand in Nederland en van de wijze, waarop wij het probleemaanpakken. Met afbb.EngelandHousing Centre, News Bulletin, No. 117, januari 1948Behalve een kort redactioneel artikel, waarin de huidige situatie inEngeland wordt besproken -- zie Buitenland, elders in dit nummer ^geeft deze aflevering enige plattegronden van woningen met geringe gevel-breedte en vertrekken over drie verdiepingen, geexposeerd door hetMinisterie van Volksgezondheid, als voorbeelden van woningen met hogebebouwingsdichtheid.Address on housing in the social structure of the Nation, door Lionel Brett.Verslag van een lezing. De huidige crisis in de woningbouw moet totnieuwe bezinning leiden over plaats, type en inrichting van de woningen.Het is moeilijk door sociaal onderzoek achter de wensen van de bewonerste komen. Woninghervormers lopen gevaar zich vast te hechten aan eenmenselijke karaktertrek en deze sterk te overdrijven. Wij moeten eenmiddenweg bewandelen, dus niet tot in het oneindige de woning herhalen,die blijkens de sSatistiek beantwoordt aan de gemiddelde behoefte, maarmet evenveel zorg voorzien in de behoeften van de excentrische gevallenals in die van de niet bestaande gemiddelde mens. Schr. beveelt zelfwerk-zaamheid bij het bouwen aan, zoals in Zweden gebeurt. Er dreigt eensterke monotonie in de woningen, die als een gevaar moet worden gezien.De wijkgedachte is een der grootste bijdragen tot het beschaafde levensinds ,,Terrace house and square" van de 19e eeuw. Maar ook die gedachteraoet niet door dik en dun worden toegepast.Address at Ashridge of the Economics on Housing, door Ian Bowen.Enkele m^ededelingen over de uitvoering van het bouwprogramma in deVerenigde Staten in 1947, als achtergrond voor de moeilijkheden inEngeland.Journal of the Royal Institute o[ British Architects, No. 3,Januari 1948A House of one Room, door Ronald Bradbury. Schr. geeft een voorbeeldvan huisvesting in Glasgow van een groot gezin in een eenkamerwoning,met plattegrond en andere afbeeldingen en stelt deze woning door spre-kende afbeeldingen tegenover de woningen, die thans ter plaatse wordengebouwd voor gezinnen uit krotten. Hij wijst erop dat de belangstellingvan de architect nog te zeer esthetisch is. Hij is niet voldoende sociaalverontwaardigd. Zo lang hun verontwaardiging niet witgloeiend is overde euvelen van de krotten, kunnen de architecten de hun rechtens toe-komende plaats als leiders in de oorlog tegen deze euvelen niet innemen.HongarijeTer es forma. No. 11, 1947Het nummer b^helst o.m. een artikel van de architect Lajos Gadoros overde bebouwingsplannen van de wijken van Boedapest, gelegen langs dehoofdverkeersweg naar Wenen. Met afbb.OostenrijkDer Aufbau, No. 9jl0, September-October 1947Officieel orgaan van de stedebouwkundige dienst van Wenen.Einem Neuaufbau entgegen, door Prof. Hans Bernoulli. Excerpt uit een teWenen gehouden voordracht, waarin B. betoogt dat de