ITijdschrift voorVolkshuisvestin^ en StedebouwQrgaan van het Neaerlands Instituut voor Volksnuisvesting en Stedebouw en deNationaie Woningraaa, Algemene Bond van Woningbouwverenigingen, waarinopgenomen de mededelingen van de RiJKsdienst voor het Nationaie Plan, en tevensgewijd aan de Wederopbouw52e Jaargang 1951INHOUDbladzijde1. BinnenlandAdressenOpmerkingen van het bestuur van het Instituut inzakehet ontwerp-Woningwet van de Staatscommissie, in-gesteld bij K.B. van 14 Februari 1947, No 41, toege-zonden aan de Minister van Wederopbouw en Volks-huisvesting 8Schrijven van het bestuur van het Instituut, met notavan de Stedebouwkundige Raad inzake het ontwerp-Ruimtewet van de Staatscommissie voor de herziening -van de Woningwet, aan de Minister van Wederopbouw ' '"en Volkshuisvesting 27Adres van de B.N.S. inzake herziening van de Woning-wet 34Nota van de Stedebouwkundige Raad inzake het ont-werp tot wijziging van de Onteigeningswet en de scha-deregeling in het ontwerp-Ruimtewet van de Staats-commissie voor de herziening van de Woningwet .... 46Adres van het dagelijks bestuur van het Instituut aande Ministerraad inzake het woningbouwprogramma . . 65Adres van de Federatie van Provinciale Schoonheids-commissies aan de Minister van Wederopbouw enVolkshuisvesting inzake het welstandstoezicht 67BebouwingsvoorschriftenBouwverordening en bcbouwingsvoorschriften Over-ijssel 179BelemmeringenOntwerp Belemmeringenwet Landsverdediging 103BestuurAanwijzen Prof. R. Hornstra als lid van het bestuur 1Wijziging bestuur van het Instituut 105, 153BibliotheekNieuwe aanwinsten van de bibliotheek 15, 88, 135167BoekbesprekingJ. de Bliek, Planologie. Wat is dit eigenlijk? 71Mr P. A. van der Drift, Kleine Gids door het verslagvan de Staatscommissie tot herziening van de Woning-wet 71De Wederopbouwwet. Toelichting voor de praktijk,met teksten van wet en uitvoeringsvoorschriften .... 71E. Rubbens-Franken, Geef de Jeugd speeltuinen .... 71BouwvergunningBouwvergunning voor gemeentehjke bouwwerken .... 117BouwverordeningBouwverordening en bebouwingsvoorschriften Over-ijssel 179BijdragenWijziging Bijdrageregeling Woningwetbouw 33Circulairesvan de Minister van Wederopbouw en Volks-huisvesting aan de gemeentebesturen:d.d. 21 December 1950 betreffende huurverhoging vanmet Rijkssteun gebouwde woningen 16d.d. 3 Maart 1951 betreffende opschorting verlenenvan Rijksgoedkeuring voor woningen 52d.d. 27 Juni 1951 betreffende huurbepaling 135d.d. 29 Juni 1951 betreffende goedkeuring Woning-wetplannen ' 136d.d. 2 Juli 1951 betreffende bouw van woningen doorgemeenten en woningbouwcorporaties met steun uit's Rijks kas krachtens Premieregeling Woningbouw1950 136bladsijdcCommissiesCommissie inzake de taak van de woningopzichteres 37Commissie Woningkartotheken 137CongressenCongres en studiedagen Nederlandse LandmeetkundigeFederatie 48Gezondheidscongres 85DuplexwoningGoedgekeurde en aanbestede duplexwoningen 12, 33, 4884, 102, 117131, 147, 163EengezinshuisVergadering eengezinshuis-meergezinshuis 1, 17, 7397Een- of Meergezinshuizen? Enkele, sociaal-economischeen stedebouwkundige aspecten (artikel Jhr Ir ]. deRanitz) 92ExcursieExcursie Noordoostpolder 73, 105FinancieringsregelingenDe nieuwe financieringsregelingen en het woningpeil(artikel H. v. d. W.) 4Gemeenten, Provincies, GewestenAmeideNoodwoning 163AmsterdamWoningbouw 12Woningtelling 33Twee nieuwe buurten van Amsterdam (artikel Ir L.S. P. Scheffer) 170Woningtekort 179BeilenBezwaren inzake ontginning enige percelen grond . . 137Berg en TerblijtBezwaar inzake voorgenomen bouw van een hotel . . 138EnschedeEnige bizonderheden over het nieuwe uitbreidingsplan(artikel Drs J. A. F. Roelen) 17's GravenhageGemeenschappelijke tuinen 855000 woningenplan 179HarderwijkEen uitbreidingsplan waarbij tuinbouwgronden wordenontzien (artikel Ir E. J. de Maar) 105RotterdamUitbreidingsplan Zuiderparkgordel 34Gemeenschappelijke tuinen 48Kernplan binnenstad 147Woningbouw 163UtrechtGrenswijziging 103ZundertBezwaren inzake ontginning 105GelderlandBouwvergunning voor gemeentelijke bouwwerken .... 117Noord HollandCirculaire van de Commissaris van de Koningin inNoord Holland aan de burgemeesters in dat gewest be-treffende de bouw van z.g. wielenhuisjesJubileum van de Commissie voor de gemeentelijkeplannenWettelijke voorschriften noodwoningenOverijsselRichtlijnen uitbreidingsplannenBouwverordening en bebouwingsvoorschriftenUtrechtLandbouwkundige regelingen en uitbreidingsplan ....Goedkeuring werkenBeperking bevoegdheid goedkeuring werkenVragen van de heer Ten Hagen in verband met degewijzigde bepalingen betreffende de bevoegdheid dergemeentebesturen tot goedkeuring van bouwwerken(met antwoord van de heer In 't Veld, Minister vanWcderopbouw en Volkshuisvesting)GrenswijzigingGrenswijziging UtrechtHonorariumregelingHonorarium stedebouwkundig werkMr D. Hudig-stic'htingUitre king Hudig-medailleHurenCirculaire van de Minister van Wederopbouw enVolkshuisvesting aan de gemeentebesturen d.d. 21 De-cember 1950 betreffende huurverhoging van met Rijks-steun gebouwde woningenBestemming baten van huurverhoging van Woning-wetwoningenWijziging Besluit Bizondere HuurprijzenHuurpeil van nieuwe woningenCirculaire van de Minister van Wederopbouw enVolkshuisvesting aan de gemeentebesturen d.d. 27 Juni1951 betreffende huurbepalingJubileaJubilelum van de Commissie voor de gemeentelijke plan-nen in Noord Holland40-Jarig bestaan Ons LimburgLandbouwgrondenOnttrekken van landbouwgrond aan zijn bestemming(artikel Ir P. K. van Meurs)LeningenVragen van de heer Ten Hagen betreffende de voor-waarden, waartegen door de gemeenten langlopendegeldleningen mogen worden opgenomen (met antwoordvan de heer Lieftinck, Minister van Financien, medenamens de heer In 't Veld, Minister van Wederopbouwen Volkshuisvesting)Vragen van het lid der Tweede Kamer de heer Beer-nink in verband met het verstrekken van langlopendeleningen aan gemeenten, ten behoeve van de woning-bouw (met antwoord van de heer In 't Veld, Ministervan Wederopbouw en Volkshuisvesting, mede namensde heer Lieftinck, Minister van Financien)Mededelingen (Officiele)MeergezinshuisVergadering eengezinshuis-meergezinshuisbladzijde346713111717918067116103851667116130135671631391301461, 17, 3753, 73, 89105. 121, 137153, 1701, 17, 7397Een- of Meergezinshuizen? Enkele sociaal-economischeen stedebouwkundige aspecten (artikel Jhr Ir ]. deRanitz)NoodwoningenNoodwoningen op wielenWettelijke voorschriften noodwoningenNoodwoning AmeideOnvolledige gezinnenVergadering huisvesting onvolledige gezinnenVerslag van de vergadering over de huisvesting vanonvolledige gezinnen op Vrijdag 23 Februari 1951 teUtrecht^ersonaliaBloemers, Mr H. W., benoemd als Voorzitter Instituutde Jonge van Ellemeet, Jhr M. J. I., aftreden als Voor-zitter Instituutbenoeming tot erelid van het Instituutafscheid als Voorzitter InstituutMevrouw L. van der Pek-Went, overlijdenIn MemoriamScheffer, Ir L. S. P., uitreiking van de Hudig-medailleScholtens, Mr Dr A. L., In MemoriamTijen, Ir W. van, uitreiking van de Hudig-medailleVorkink, P., aftreden als bestuurslidPlantsoenenRommelspeelplaats en Instructief PlantsoenProf. Dr Ir J. T. P. Bijhouwer)(artikelPremieregelingCirculaire van de Minister van Wederopbouw enVolkshuisvesting aan de gemeentebesturen d.d. 2 Juli1951 betreffende bouw van woningen door gemeentenen woningbouwcorporaties met steun uit 's Rijks kaskrachtens Premieregeling Woningbouw 1950Prognose-Studies van de Centrale Directievan de Wederopbouw en de Volkshuis-vestingI. Doel en Opzet van een Woningbehoefteraming . .II. Natuurlijke bevolkingsgroei, leeftijdsopbouw enwoningbehoeftePrijsvraagPrijsvraag Idcale WoningPrijzenbureaus voor Onroerende ZakenHoofdingenieurs-Directeur aangewezen als Prijzenbu-reaus voor Onroerende ZakenPublicatiesRapport Zonne-commissieRatiobouwReorganisatieRechtspraakOnteigeningKon. Besluit 13 October 1950 (Gorinchem)UitbreidingsplanKon. Besluit 2 Mei 1950 (Wijchen)9 Juni 1950 (Piershil)9 Juni 1950 (Alkemade)15 Juni 1950 (Elburg)19 Juni 1950 (Midwoud)22 Juli 1950 (Voorburg)11 Augustus 1950 (Heemstede)15 Augustus 1950 (Raalte) . .bladzijde92341311638210510513713815316913711531361081551171237, 89, 1371171837272727288120120136Kon. Besluit 1 September 1950 (Oldenzaal) . . .6 September 1950 (Vlaardingen),, 23 September 1950 (Brielle)6 October 1950 (Zandvoort),, 12 October 1950 (Zelhem),, 30 October 1950 (Slochteren)4 November 1950 (Barneveld) . . .4 November 1950 (Maartensdijk),, 6 November 1950 (Stedum)2 December 1950 (Gorssel),, 12 December 1950 (Ruurlo),, 13 December 1950 (Bergen op Zoom)Voorschriften bebouwde komKon. Besluit 4 Juli 1950 (Lisse)bladzijdc151152168168168183183183183183184184120RecreatiePlanologische consequenties van de recreatie-behoefteder stadsbewoners: enige richtlijnen (artikel Drs D.de Jonge) 73RectificatieSamenvatting Kon. Besluit van 24 Februari 1950, No22 inzake een uitbreidingsplan van Aalsmeer 36Schrijver artikel ,,Wisselverkaveling" in Bouw, No 37,15 September 1951 166RuilverkavelingOntwerp-Ruilverkavelingswet 47Rijksbegroting1951De volkshuisvesting in de Tweede Kamer 11De volkshuisvesting in de Eerste Kamer 1021952De woningbouw bij de begroting 1952 in de TweedeKamer 162De volkshuisvesting in de Tweede Kamer 178Rijksdienst voor het Nationale PlanBibliotheek 1Ontwikkeling in het Westen des lands 53, 105, 137Publicaties 53Bezoek van de leden van de Raad van State 89Mutaties in de Vaste Commissie 89Cartogrammen 89Bezwaren inzake ontginning in de gemeente Zundert . . 105Enkele aspecten van het huidige werk van de Rijksdienstvoor het Nationale Plan (artikel Mr J. Vink) IllBezwaren inzake ontginning enige percelen grond on-der de gemeente Beilen 137Bezwaar inzake voorgenomen bouw van een hotel inde gemeente Berg en Terblijt 138SpeelplaatsenRommelspeelplaats en Instructief Plantsoen (artikelProf. Dr Ir ]. T. P. Bijhouwer) 6StedebouwIs de stedebouw in Nederland op het verkeerde pad?(artikel Ir W. F. Schut en J. de Waard, B.N.A.) 42Het stedebouwkundig plan als keurslijf (artikel Dr S.O. van Poelje) 127Kernplan binnenstad Rotterdam 147SysteembouwOntwikkehng bizondere bouwsystemen 12, 33, 4884, 117, 131147, 162Montagebouw 12Bouwsystemen art. 20 Wederopbouwwet 130TuinenGemeenschappelijke tuinen Rotterdam 48Gemeenschappelijke tuinen den Haag 85bladsijdeTijdschriften (Overzicht van)Bouw 13, 35, 4868, 85, 103117, 131, 147163, 180Bouwbedrijf en Openbare Werken 13, 35, 4968, 86, 103118, 131, 148163, 180De Bouwer , . 180De Bouwkas der Gemeenten 13, 68, 118164Bouwkundig Weekblad 14, 35, 4968, 86, 103118, 148, 164180De Bouwondernemer 148, 164Cement , 164Cobouw 14, 68, 103131, 148, 164Economisch-Statistische Berichten 49, 68, 103164Het Eigendomsrecht 14, 49, 131148, 164Forum 14, 118, 180De Gemeente 35, 49, 118131, 148Goed Wonen 148Heemschut 35, 86, 149181Huis- en Grondeigendom 35, 49, 6886, 103, 118131, 149, 164181De Ingenieur 118Katholiek Bouwblad 49, 86, 149Maandblad Economie 49Maandblad van N. Samsom N.V 14, 49, 69149Mededelingen van de Vakgroep ,,Onroerende Zaken",Ondervakgroep ,,Exploitatie van en Handel in Onroe-rende Zaken", Ondervakgroep ,,Financiering van On-roerende Zaken" en daartoe behorende Secties 14, 49Natuur en Landschap 118Nederland - Noord-Europa 35De Ncderlandse Gemeente 14, 35, 4969, 86, 103118, 149, 164181De Nederlandse Speeltuin 164Onze Woning 104, 118De Opbouw . . . ? 86, 164Polytechnisch Tijdschrift, Uitgave B 14, 35, 4969, 86, 103118, 131, 149164Publieke Werken 14, 69, 104131, 149Technisch Gemeenteblad Bouwstoffen 131, 149, 164Tijdschrift voor Kadaster en Landmeetkunde 14Tijdschrift voor Maatschappelijk Werk 36, 49. 104149Tijdschrift voor Overheidsadministratie 14, 36, 4986, 104, 118131, 149, 164181Tijdschrift voor Sociale Geneeskunde 14Volkshuisvesting 36, 49, 6986, 104, 118149, 164, 181UitbreidingsplannenEnige bizonderheden over het nieuwe uitbreidingsplanvan Enschede (artikel Drs J. A. F. Roelen) 17Uitbreidingsplan Zuiderparkgordel Rotterdam 34Een uitbreidingsplan waarbij tuinbouwgronden wordenontzien (artikel Ir E. J. de Maar) 105Richtlijnen uitbreidingsplannen Overijssel 117Gebruik van gebouwen in een uitbreidingsplan (artikelG. F. E. Kiers) 144Twee nieuwe buurten van Amsterdam (artikel Ir L.S. P. Scheffer) 170Landbouwkundige regelingen en uitbreidingsplan Utrecht 180bladsu'dcVariaDe Rotterdamse alkoofwoning van de laatste smettengezuiverd 12VergaderingenVergadering huisvesting onvolledige gezinnen 1, 82Vergadering eengezinshuis-meergezinshuis 1, 17, 7397Jaarvergadering 37 121Congres vooruitzichten woningbouw 137, 153, 161Resolutie Congres vooruitzichten woningbouw 161Verslag Congres vooruitzichten woningbouw 170VerkeerWaarom optimale verkeersveiligheid? (artikel Dr IrW. B. Kloos) 176VolkshuisvestingCrisis in de Volkshuisvesting 25Vragen van KamerledenVragen van het lid der Eerste Kamer de Heer Tjalma,naar aanleiding van het opnieuw stopzetten van detoekenning van bouwvolume voor woningbouw (metantwoord van de heer In 't Veld, Minister van We-deropbouw en Volkshuisvesting) 66Vragen van de heer Ten Hagen in verband met de ge-wijzigde bepalingen betreffende de bevoegdheid dergemeentebesturen tot goedkeuring van bouwwerken(met antwoord van de heer In 't Veld, Minister vanWederopbouw en Volkshuisvesting) 116Vragen van de heer Ten Hagen betreffende de voor-waarden, waartegen door de gemeenten langlopendegeldleningen mogen worden opgenomen (met antwoordvan de heer Lieftinck, Minister van Financien, medenamens de heer In 't Veld, Minister van Wederopbouwen Volkshuisvesting) 130Vragen van het lid der Tweede Kamer de heer Beer-nink, in verband met het verstrekken van langlopendeleningen aan gemeenten, ten behoeve van de woning-bouw (met antwoord van de heer In t Veld, Ministervan V^^ederopbouw en Volkshuisvesting, mede namensde heel Lieftinck, Minister van Financien) 146WelstandstoezichtAdres van de Federatie van Provinciale Schoonheids-commissies aan de Minister van Wederopbouw enVolkshuisvesting inzake het welstandstoezicht 67WetgevingOpmerkingen van het bestuur van het Instituut inzakehet ontwerp-Woningwet van de Staatscommissie, inge-steld bij K.B. van 14 Februari 1947, No 41, toegezon-den aan de Minister van Wederopbouw en Volkshuis-vesting; 8De Hutirwet (artikel A. J. A. Rikkert) 25Schrijven van het bestuur van het Instituut, met notavan de Stedebouwkundige Raad inzake het ontwerp-Ruimtewet van de Staatscommissie voor de herzieningvan de V/oningwet, aan de Minister van Wederop-bouw en Volkshuisvesting 27In werking treden Huurwet 33Wet Huisvesting gerepatrieerden 1950 33Adres van de B.N.S. inzake herziening van de Wo-ningwet 34Nota van de Stedebouwkundige Raad inzake het ont-werp tbt wijziging van de Onteigeningswet en deschaderegeling in het ontwerp-Ruimtewet van de Staats-commissie voor de herziening van de Woningwet .... 46Ontwerp Ruilverkavelingswet 47Ontwerp Belemmeringenwet Landsverdediging 103Wetsontwerp wijziging Wederopbouwwet 116Wijziging Woonruimtewet 162Verlenging Noodwet Nationaal Plan 162Wijziging Wederopbouwwet 178WoningbehoeftePrognose-Studies van de Centrale Directie van de We-deropbouw en de Volkshuisvesting, I, Doel en opzetvan een Woningbehoefteraming 108bladzijdeII. Natuurlijke bevolkingsgroei, leeftijdsopbouw enwoningbehoefte 155WoningbouwIn uitvoering en gereed gekomen woningen 12, 102Woningbouw Amsterdam 12Opschorting verlenen van Rijksgoedkeuring voor wo-ningen 16Woningbouw October 1950 33De Bouwstop (artikel Dr Ir F. Bakker Schut) 41Woningbouw November 1950 47Circulajre van de Minister van Wederopbouw enVolkshuisvesting aan de gemeentebesturen d.d. 3 Maart1951 betreffende opschorting verlenen van Rijksgoed-keuring voor woningen 52Vragen van het lid der Eerste Kamer de heer Tjalma,naar aanleiding van het opnieuw stopzetten van detoekenning van bouwvolume voor woningbouw (metantwoord van de heer In 't Veld, Minister van Weder-opbouw en Volkshuisvesting) 66Woningbouw Januari 1951 66Woningbouw December 1950 84Woningbouw Maart 1951 116Woningbouw Mei 1951 130Woningbouw Juni 1951 147Woningbouw Juli 1951 162Woningbouw Rotterdam 1635000 woningenplan Den Haag 179WoningbouwprogrammaAdres van het dagelijks bestuur van het Institiiut aande Ministerraad inzake het woningbouwprogramma . . 65Adviescommissie vaststelling en wijziging bouwpro-gramma 66Beperking woningbouwprogramma 67Gewijzigd Bouwplan 1951 84Bouwprogramma 1952 146Woningbouw vrije sectorVerleende goedkeuringen 12, 33, 4884, 117, 131147, 162Maximum inhoud woningen vrije sector 130WoningdifferentiatieDifferentiatie van de woninggrootten (artikel CentraleDirectie van de Wederopbouw en de Volkshuisvesting)Enige demografische en sociologische aantekeningeninzake het vraagstuk der woningdifferentiatie (artikelDr W. Steigenga)WoningkartotheekDe Woningkartotheek (I) (artikel A. J. A. Rikkert)5460, 7638WoningpeilDe nieuwe financieringsregelingen en het woningpeil(artikel H. v. d. W.) 4De Nederlandse woningbouw in buitenlandse spiegel(artikel H. v. d. W.) 5Is vermindering van de kosten van de volkswoning-bouw mogelijk zonder het woningpeil aan te fasten?(artikel Ir A. F. Bakhoven) 90WoningpolitiekDe crisis in de volkshuisvesting 129Congres vooruitzichten woningbouw 137, 153, 161Resolutie Congres vooruitzichten woningbouw 161De winst van de 50.000 163Verslag Congres vooruitzichten woningbouw 170WoningtekortWoningtekort Amsterdam 179WoningtellingWoningtelling Amsterdam 33WoningtypeVoorschriften en Wenken voor het ontwerpen vanwoningenWoningwetHerdenking 50-jarig bestaan WoningwetWoningwetbouwWoningwetbouw met verminderde bijdrageWijziging Bijdrageregeling WoningwetbouwWoningwetplannenCirculaire van de Minister van Wederopbouwen Volkshuisvesting aan de gemeentebesturen d.d. 29Juni 1951 betreffende goedkeuring WoningwetplannenWoningwetwoningenBestemming baten van huurverhoging van Woningwet-woningenII. Buitenlanda. AlgemeenBoekbesprekingInternational Glossary of Technical Terms used inHousing and Town PlanningTown and Country Planning 1943-1951. Progress Re-port by the Minister of Local Government and Plan-ning on the Work of the Ministry of Town and Coun-try PlanningCarl Wirths, Der Weg zur EigentumswohnungWalter Fey, Der Wohnungsbau in der BundesrepublikDeutschland, Zwischenbalanz und VorschauJulius Brecht und Erich Klabunde, Wohnungswirt-schaft in unserer ZeitBrian Hackett, Man, Society and Environment. TheScience of Planning Series. Volume two, London . .Bouw- en exploitatiekostenVergelijking van bouw- en exploitatiekosten voor ver-schillende types nieuwe woningen te Stockholm (artikelA. Lowe)BouwkassenBuilding Societies (Engeland)BouwkostenBouwkosten (Engeland)ExcursieExcursie door EngelandPrijsvraagEen Engelse Woningprijsvraag (artikel Ir C. de Cler)StedebouwPlanning the instrument of Policy (Journal of the TownPlanning Institute)Der Flachennutzungsplan 1950 fur die Landeshaupt-stadt Hannover (Mitteilungen des deutschen Verban-des fiir Wohnungswesen, Stadtebau und Raumplanung)Reconstruction and Planning in France (Journal of theTown Planning Institute)Progress at Harlow (Town and Country Planning) . .TijdschriftenTijdschrift Bauliteratur (Duitsland)blad^ijde4753, 15312, 33,33136671661661671671671671211313851538713213316513bladzijdeTijdschriften (Overzicht van)InternationaalFamilies dans le Monde 181News Sheet of the International Federation for Hou-sing and Town Planning 14, 69, 132150I.U.L.A. Bulletin 86, 150BelgieArchitecture, Urbanisme, Habitation 150De Gemeente, Urbs Nova 14, 69, 165Huisvesting 14, 36, 5069, 86, 104132, 165, 181Natuur- en Stedenschoon 36, 86Rythme 36,181DenemarkenBygge Forum 50, 104, 150165Havekunst 50, 104DuitslandBauen und Wohnen 15, 36, 5069, 87, 104132, 181Mitteilungen des deutschen Verbandes fiir Wohnungs-wesen, Stadtebau und Raumplanung 36, 87, 132Die neue Stadt 150, 165, 181Der Stadtetag 69EngelandBritish Housing and Planning Review 70, 119, 132150Housing Centre Review 150Journal of Planning Law 50, 181Journal of the Royal Institute of British Architects . . 15, 50, 6987, 119, 133150, 165Journal of the Town Planning Institute 15, 87, 119133, 165, 181The Society of Housing Managers, Quarterly Bulletin 50, 87, 133165Town and Country Planning 50, 70, 119133, 150, 165182Journal of the Town Planning Institute 50Town Planning Review 70, 133, 182FinlandArkitekten 134, 182FrankrijkL'Architecture Frangaise 15Centre National pour I'Amelioration de I'habitation,Bulletins d'information 119, 166Terres et Pierres 182Urbanisme 51, 119, 134150, 182ItalicUrbanistica 51, 134, 182IsraelJournal- of the Israel Town Planning Institute 51OostenrijkDerAufbau 15, 51, 7087, 119, 134151Verenigde StatenThe American City 15, 52, 7087, 120, 134151, 166bladzijdeJournal of the American Institute of PlannersJournal of HousingPlanning and Civic CommentZwedenPlan IZwitserlandHabitationPUnDas Wohnen52, 70, 13415152, 70, 87120, 134, 15116671, 8771, 87, 13418271, 135, 16618271, 88, 120135, 16671, 120, 135151, 166WederopbouwReconstruction and Planning in France (Journal of theTown Planning Institute)WetgevingPlanning and 1951 (Journal of Planning Law)WoningbouwNeue Wege im Sowjetischen Bauwesen (Der Aufbau)WoningpellWoningpeil (Verenigde Staten)Het Woningpeil in het buitenland (I) Oostenrijk (ar-tikel H. V. d. W.)b. Internationaal en volgens de landenDuitslandTijdschrift BauliteraturDer Flachennutzungsplan 1950 fiir die LandeshauptstadtHannover (Mitteilungen des deutschen Verbandes fiirWohnungswesen, Stadtebau und Raumplanung) ....EngelandBouwkostenBuilding SocietiesTaakverdeling MinisteriesPlanning and 1951 (Journal of Planning Law)ExcursiePlanning the Instrument of Policy (Journal of the TownPlanning Institute)Een Engelse Woningprijsvraag (artikel Ir C. de Cler)Progress at Harlow (Town and Country Planning)"rankrijkRcconsfruction and Planning in France (Journal of theTown Planning Institute)OostenrijkHet Woningpetikel Hil in het buitenland (I) Oostenrijk (ar-V. d. W.)U.S.S.R.Neue NVege im Sowjetischen Bauwesen (Der Aufbau)Verenigde StatenWoningpeilZwedenVergelijking van bouw- en exploitatiekosten voor ver-schillenje types nieuwe woningen te Stockholm (ar-tikel A. Lowe)133501191339131321313485085871531651333911913121bladzijdeIII. Alphabetisch registerder schrijvers van artikelenBakhoven, Ir A. F.Is vermindering van de kosten van de volkswoningbouwmogelijk zonder het woningpeil aan te tasten?Bakker Schut, Dr Ir F.De BouwstopBijhouwer, Prof. Dr Ir J. T. P.Rommelspeelplaats en Instructief PlantsoenCler, Ir C. deEen Engelse WoningprijsvraagHubregtse, Mej. P. H.In Memoriam Louisa C. J. E. van der Pek-Went ....Jonge, Drs D. dePlanologische consequenties van de recreatiebehoefteder stadbewoners enige richtlijnenKiers, G. F. E.Gebruik van gebouwen in een uitbreidingsplanKloos, Dr Ir W. B.Waarom optimale verkeersveiligheid?Lowe, A.Vergelijking van bouw- en exploitatiekosten voor ver-schillende types nieuwe woningen te Stockholm ....Maar, Ir E. J. deEen uitbreidingsplan waarbij tuinbouwgronden wordenontzienMeurs, Ir P. K. vanOnttrekken van landbouwgrond aan zijn bestemmingPoelje, Dr S. O. vanHet stedebouwkundig plan als keurslijfRanitz, Jhr Ir J. deEen- of Meersgezinshuizen? Enkele sociaal-economi-sche en stedebouwkundige aspectenRikkert, A. J. A.De HuurwetDe Woningkartotheek (I)Roelen, Drs J. A. F.Enige bizonderheden over het nieuwe uitbreidingsplanvan EnschedeScheffer, Ir L. S. P.Twee nieuwe buurten van AmsterdamSchut, Ir W. F.Is de stedebouw in Nederland op het verkeerde pad?Steigenga, Dr W.Enige demografische en sociologische aantekeningeninzake het vraagstuk der woningdifferentiatieVink, Mr J.Enkele aspecten van het huidige werk van de Rijks-dienst voor het Nationale PlanWaard, J. deIs de stedebouw in Nederland op het verkeerde pad?904115316973144176121105139127922538171704260, 76111bladzijdeWeijde, H. V. d.De nieuwe financieringsregelingen en het woningpeil 4De Nederlandse woningbouw in buitenlandse spiegel 5Crisis in de volkshuisvesting 25In Memoriam Mr Dr A. L. Scholtens 37Het Woningpeil in het buitenland (I) Oostenrijk .... 39J. de Bliek, Planologie. Wat is dit eigenlijk? (boek-bespreking) 71Mr P. A. van der Drift, Kleine Gids door het verslagvan de Staatscommissie tot herziening van de Woning-wet (boekbespreking) 71De Wederopbouwwet. Toelichting voor de practijk metteksten van wet en uitvoeringsvoorschriften (boek-bespreking) 71E. Rubbens-Franken, Geef de jeugd speeltuinen (boek-bespreking) 71De crisis in de volkshuisvestingInternational Glossary of Technical Terms used inHousing and Town Planning (boekbespreking) ....Town and Country Planning 1943-1951. Progress Re-port by the Minister of Local Government and Plan-ning on the Work of the Ministry of Town and Coun-try Planning (boekbespreking)Carl Wirths, Der Weg zur Eigentumswohnung(boekbespreking)Walter Fey, Der Wohnungsbau in der BundesrepublikDeutschland. Zwischenbalanz und Vorschau (boek-bespreking)Julius Brecht und Erich Klabunde, Wohnungswirt-schaft in unserer Zeit (boekbespreking)Brian Hackett, Man, Society and Environment. TheScience of Planning Series. Volume two, London (boek-bespreking)bladzijde129166166167167167167lie Jaargang 1951DeWoningbouwverenigingUitgave van de Nationale Woningraad, Algemene Bond van WoningbouwverenigingenINHOUDI. Naar de onderwerpenAaiibestedingenAanbesteden van bouwwerken, persbericht ... .Publieke aanbesteding; Verzet tegen ,,opzet"H. de LangedoorBouwwer^kenBeperking van bevoegdheid tot goedkeuring van bouw-w^rken, persberichti,ijeenkomstenCongres-1951 te ScheveningenI In'ernationaal contactDcmonstratief-congres te UtrechtCentrale verwarmingQntrale verwarming in volkswoningen, door Dr H.]. W. Drooglever FortuynOnderschrift, redactieDuplexwoningenD^ berekening van contributie voor duplexwoningen,redactieDe bouw van duplexwoningen, door M. J. C. A.H^ringmanExperimentde woningbouwplannenExperimentele woningbouwplannen, door W. ScheerensExperimenteel woningbouwplan voor ,,PatrimoniumsWoningen" te Vlaardingen, door ArchitectenbureauV. Tijen en MaaskantHet experimenteel woningbouwplan voor Hengelo,door W. ScheerensHet woningbouwplan ,,Klein Driene" te Hengelo, doorArchitectenbureau v, d. Broek en BakemaHuurcorrectieBestemming van baten der huurcorrectie van de woning-wetwoningen, circulairesbladxijde103114Architecten-honorariumHonorarium c.a. van particuliere architecten en in-genieurs, circulaire 12Handleiding architecten-honorarium inzake art. 21 en26 van de V.R.T. 1949 52Bekendmakingen van de Interpretatie-Commissie voorde, V.R.T. 1949 52, 85, 86113BesteksbepalingenBestekbepalingen in verband met wijziging van mate-riaalprijzen, lonen en sociale lasten bij andere werkendan woningbouw, circulaireBewoningHet vraagstuk der nette bewoning, door J. P. Scholma241357213, 73, 91 .93, 9778112101333335576053, 54blad^ijdcHuurpeilHuurpeil van nieuwe woningen, circulaire 101Het huurpeil van de na-oorlogse woningwetwdningen,door M. J. G. A. Haringman 108De woninghuur in discussie, door W. Scheerens .... 126HuurprijzenWijziging besluit bijzondere huurprijzen, persbericht . . 87KapitaalvoorzieningDe moeilijkheden in de kapitaalvoorziening, doorW. Scheerens 47Staakt het beleggersfront?, door ]. Bruil 64Onderschrift, door W. Scheerens 65Het juiste rendement der staatsleningen, door W. Schee-rens 71De invloed van de rentefactor bij de kapitaalvoorzieningvoor de bouw en de exploitatie van woningen, doorTj. Kingma 79Geen geld - geen woningen, door Tj. Kingma 89Burgerzin, door W. Scheerens 90Egalisatiefonds voor de Woningbouw, door Tj. Kingma 109Consequenties van de lening-gymnastiek, door W.Scheerens 125Consolidatie van de financiering van met Rijkssteungebouwde woningen, circulaire 128Ledental Nationale WoningraadOpgaven van nieuwe leden 12, 108Normen ,,Algemene onkosten" en ,,Onderhoud"circulaires 53, 54OnderhoudEen belangwekkend rapport over het onderhoud vanwoningen, door de Commissie der drie grote stedenen de Nationale Woningraad 15Achterstallig onderhoud, door W. Scheerens 51Moeilijkheden bij het onderhoud, door W. Scheerens . . 117OnderhoudsnormDe verhoging van de onderhoudsnorm van vooroorlogsewoningen, door ^V. Scheerens 10Premieregeling Woningbouw 1950Bouw van woningen door gemeenten en woningbouw-corporaties met steun uit 's Rijks kas krachtens Premie-regeling Woningbouw 1950, circulaire 87Ratiobouw ;Reorganisatie van Ratiobouw 86ReservevormingDe rente van leningen voor woningbouwcorporaties,door W. Scheerens 7Waar blijft het rentevoordeel?, door J. Bommer 13Risico-berekeningpersberichtRegeling risico-verrekening "1951, circulaireRijksgoedkeuringen voor woningbouwOpnieuw opschorting van afgifte Rijksgoedkeuringen,persberichtRijksvoorschriftNieuwe voor'schriften voor bouw van woningen metRijkssteun, persberichtVolkshuisvestingInternationaal contactHet jaarverslag over 1950 van de Centrale Directie vande Wederopbouw en de Volkshuisvesting, doorM. J. G. A. HaringmanDe begroting van Wederopbouw en Volkshuisvestingin de Tweede Kamer, door M. J. G. A. Haringman . .Werkgelegenheid in de bouwnijverheidGevaar van werkloosheid in het bouwbedrijf, doorJ. Tinbergen _WoningbouwNieuwbouw te Vlaardingen, redactieWoningbouw in November 1950, persberichtNieuwbouw te Harlingen, redactieNieuwbouw te Terneuzen, redactieExperimentele woningbouwplannen, door W. ScheerensWoningbouwplan voor ,,Patrimoniums Woningen" teVlaardingen, door Architectenbureau v. Tijen en Maas-kantDe woningbouw wordt wezenlijk bedreigd, doorW. ScheerensNieuwbouw te Haarlem, redactie .Het experimenteel woningbouwplan voor Hengelo, doorW. ScheerensHet woningbouwplan ,,Klein Driene" te Hengelo, doorhet Architectenbureau v. d. Broek en BakemaWoningbouw in Januari en Februari 1951, persberich-ten ?De Woningraad toont zich ongerust over de woning-bouw, door W. ScheerensAdres van de Nationale Woningraad aan de RegeringGoedkeuring woningwetplannen, circulaireWoningbouw in Maart, April en Mei 1951, pers-berichtenWoningbouw in Juni en Juli 1951, persberichten ....De toestand, door W. ScheerensDe Regering antwoordt de Nationale Woningraad . .Woningbouw in Augustus 1951, persberichtNieuwbouw te Bedum, redactieNieuwbouw te De Bilt, redactieWoningbouw in September 1951, persberichtWoningbouw in October 1951, persberichtWoningbouwcorporatiesDe zelfstandigheid der woningbouwcorporaties, doorW. DijkhuizenDe verhouding tussen gemeentebestuur en woningbouw-corporaties, redactieVerhouding gemeentebestuur-woningbouwcorporatie teAlkmaar, redactieGemeente of woningbouwcorporatie, door W. ScheerensWoningexploitatie. Wijsheid kan ook de zuinigheid bedriegen, doorW. ScheerensWoningpolitickHalve ordening, redactieWoningwetplannenGoedkeuring woningwetplannen, circulaire .*.bladsijde235624237899. Ill129714121414333545495760728182861031051061131201201281361669912311286II. Naar de plaatsenAlkmaarVerhouding gemeenten - woningbouwcorporatie ....AmsterdamNed. Centrale voor Huisvesting van Bejaarden ....Vereniging ,,Volkswoningbouw"ArkelWoningbouwvereniging ,,Bouwlust"BedumDe oogst van 1950; Bouwvereniging ,,Bedum"De BiltDe oogst van 1950; Vereniging ,,Patrimonium"DordrechtGemeent.elijk WoningbedrijfHaarlemDe oogst van 1950; Woningst. ,,Ons Belang"HarlingenDe oogst van 1950; Bouwvereniging ,,Harlingen" ....HengeloHet experimenteel woningbouwplanWoningbouwplan ,,Klein Driene"LandsmeerDe Gemeente ? ? . .Laren (Geld.)Woningbouwvereniging ,,Laren-Barchem"Nederhorst den BergWoningbouwvereniging ,.Goed Wonen"Oud AlblasWoningbouwvereniging ,,Oud Alblas"RhedenWoningbouwvereniging ,,Dieren"RodenStichting tot Beheer en Expl. van krachtens de Wo-ningwet gebouwde woningen in de gemeente Roden . .RotterdamWoningbouwvereniging ,,Rotterdam aan Zee"TerneuzenDe oogst van 1950; Woningbouwver. ..Werkmanslust"TilburgTilburgse BouwverenigingUtrechtGereformeerde Bouwcorporatie voor Bejaarden ....VelsenChr. Woningstichting ,,Eigen Haard"VlaardingenDe oogst van 1950; ..Patrimoniums Woningen" . . . .Woningbouwplan voor ,,Patrimoniums Woningen" . .ZevenaarProt. Woningbouwvereniging ..Zevenaar" ..........bladzijde99108108121201201084914576012108108108108108108141081081243512III. Naar de schrijversBommer, J.Waar blijft het rentevoordeel?Bruil. J.Staakt het beleggersfront?blad^ijde13Broek en Bakema, Architectenbureau, v. d.Woningbouwplan ,,Klein Driene" te Hengelo ..Comiiiissie van dc drie grote steden en de NationaleWoningraadEen belangwekkend rapport over het onderhoud van?woningenDroogleever Fortuyn, Dr H. J. W.Cenl;rale verwarming in volkswoningenDijkhuizen, W.De zelfstandigheid der woningbouwcorporatiesHaringman, M. J. G. A.Het jaarverslag over 1950 van de Centrale Directievan de Wederopbouw en de VolkshuisvestingHet huurpeil van de na-oorlogse woningwetwoningenDe begroting van Wederopbouw en Volkshuisvestingin de Tweede KamerInterpretatic-Commissie voor de V.R.T. 1949Bekendmakingen99,Kingma, Tj.De invloed van de rentefactor bij de kapitaalvoorzieningvoor de bouw en de exploitatie van woningenGeen geld -- geen woningenEgalisatiefonds voor de Woningbouw ;Ministerie van Wederopbouw en VolkshuisvestingCirculairesArchitectenhonorariumBesteksbepalingen in verband met wijziging van mate-riaalprijzen, lonen en sociale lasten bij andere werkendan woningbouwBestemming van baten der huurcorrectie van de wo- .ningwetwoningenRegeling risico-verrekening 1951Goedkeuring woningwetplannen .Bouw van woningen door gemeeuten en woningbouw-corporaties met steun uit s Rijks kas krachtens Premieregeling Woningbouw 1950Huurpeil van nieuwe woningenConsolidatie van de financiering van met Rijkssteungebouwde woningen64601511110712952. 85, 861137989109122453, 54568687101128bladztjdePersberichtenWoningbouw in November 1950 12Nieuwe voorschriften voor bouw van woningen metRijkssteun 23Risico-berekening 23Opnieuw opschorting van afgifte Rijksgoedkeuringen 24Woningbouw in Januari en Februari 1951 72Beperking van bevoegdheid tot goedkeuring van bouw-werken 72Wijziging besluit bijzondere huurprijzen 87Woningbouw in Maart, April en Mei 1951 88Woningbouw in Juni en Juli 1951 103Woningbouw in Augustus 1951 113Woningbouw in September 1951 128Woningbouw in October 1951 136RedactieDe oogst van 1950 4. 19, 49120De berekening van contributie voor duplexwoningen 10De verhouding tussen gemeentebestuur en woningbouw-corporaties 66De verhouding gemeentebestuur - woningbouwcorporatlete Alkmaar 99Halve ordening 112Scheerens, W.Wijsheid kan ook de zuinigheid bedriegen 3De rente van leningen voor woningbouwcorporaties . . 7De verhoging van de onderhoudsnorm van vooroor-Jogse woningen .' 10Experimentele woningbouwplannen 35De woningbouw wordt wezenhjk bedreigd 45De moeilijkheden in de kapitaalvoorziening 47Achterstallig onderhoud 51Het experimenteel woningbouwplan voor Hengelo .. 57Het juiste rendement der staatsleningen 71De Woningraad toont zich ongerust over de woning-bouw 81Burgerzin 90De toestand 105Moeilijkheden bij het onderhoud 117Gemeente of woningbouwcorporatie 123Consequenties van de lening-gymnastiek 125De woninghuur in discussie 126Scholma, J. P.Het vraagstuk der nette bewoning 135Tinbergen, J.Werkloosheid in het bouwbedrijf 71Tijen en Maaskant, Architectenbureau v.Experimenteel woningbouwplan ,,Patrimoniums Wonin-gen" te Vlaardingen 35Januari 1951lie Jaarg^nj - No. 1De WoningbouwverenigingUitgave van de Nationale Woningraad, Algemene Bond van WoningbouwverenigingenVerschijnt maandelijksAdres Toor Redactic eo Abonnementen: Wouwermanitraat 27, Amsterdam Z., Telefoon 24298Adret voor Advertenties: Keizersgracht 188, Amsterdam C, Telefoon 49128De zelfstandigheid der WoningbouwcorporatiesDe zelfstandigheid van de op de voet van de Woningwet toe-gelaten woningbouwverenigingen (waaronder wij gemakshal-ve ook de stichtingen, cooperatieve verenigingen en naam-loze vennootschappen willen verstaan) is een onderwerp datde nodige aandacht verdient. Het vormt dan ook op schier elkvolkshuisvestingscongres een punt van bespreking, en er isthans ook in het verslag van de Staatscommissie tot herzie-ning van de Woningwet melding van gemaakt. ,,Erkennendehet vele, dat de Woningbouwverenigingen op grond van debestaande Woningwet hebben bereikt", zo staat er o.m. inde toelichting op art. 27 (ontwerp Woningwet), ,,moet het inhet belang van de volkshuisvesting wenselijk worden geacht,dat de financiele zelfstandigheid van deze instellingen wordtversterkt".Zeer dikwijls wordt de oorzaak van de geringe mate van zelf-standigheid der verenigingen gezocht in de van overheids-wege gegeven voorschriften en regelen omtrent huurprijzen,onderhoud, reservevorming enz. enz. Dit is echter n.m.m. niet,althans niet geheel juist; men verwart aldus oorzaak en ge-volg. De oorzaak moet worden gevonden in de omstandig-heid dat een zeer groot aantal verenigingen, in het bijzonderdie, wplke in de jaren 1920 en later zijn opgericht, gestartis met zeer onvoldoende eigen middelen. Nu lijkt het moeilijkprecies aan te geven waaruit de eigen middelen van een ver-eniging zouden moeten bestaan om een redelijke zelfstandig-heid te verkrijgen. Wanneer we het oog richten op de eersteverenigingen, die na het inwerkingtreden van de vigerendeWoningwet zijn toegelaten, blijkt ons dat deze haar arbeidmet aanzienlijke middelen aanvingen. Deze verenigingen,waarvan er ook nu nog meerdere bestaan, kenden eigenkapitalen van tienduizenden guldens. De vereniging ,,Volks-woningen" te 's-Gravenhage bijvoorbeeld, die haar toelatingin 1904 verkreeg, had bij haar oprichting een geplaatst aan-delenkapitaal van j 52.000. De in 1905 toegelaten vereniging,,Menaldumadeel" f 20.200.--?. (Beide verenigingen zijn om-streeks 1910 ontbonden). Van een thans nog actieve, eveneensin 1905 toegelaten vereniging, bedraagt het eigen kapitaalmeer dan / 70.000.^--. Zelfs in onze dagen dus zeer aanzien-lijke bedragen. Het lijdt geen twijfel dat hier sprake is vanverenigingen van belangstellenden, d.w.z. verenigingen vanpersonen, wie de toentertijd heersende huisvestingstoestandter har|te ging en van de gelegenheid, hen door de Woning-wet geopend, gebruik wilden maken van de faciliteiten, diedeze Wet bood. Hier had men te doen met zuivere belang-stelling, zonder winstbejag of uitzicht op eigen voordeel. DeWoningwet met haar sociaal karakter bood echter niet alleenbelangstellenden, doch ook belanghebbenden, slachtoffers vande woningtoestanden, de mogelijkheid daadwerkelijk mede tewerken in het belang van de verbetering der volkshuisvesting.Dit was mogelijk omdat de Woningwet geen minimum eigen-kapitaal als voorwaarde voor toelating stelde. Er ontstondenverenigingen van belanghebbenden. Bij tientallen tegelijk wer-den zij toegelaten. Een redelijke waarborg dat men in allegevallen te doen had met serieuze oprichters, werd niet ver-langd. Als gevolg daarvan was er weldra veel kaf onder hetWIJSHEID VAN DE MAAND:GEEF MIJ MAAR VORSTVERLET !Minister In 't Veld nadat de temperatuurin het Kabinet tot onder nul was gedaald.koren. Na verloop van enkele jaren, o.m. in 1927, werd detoelating van vele verenigingen weer ingetrokken. Zoals hier-boven gezegd, het bezit van eigen kapitaal werd voor toelatingdoor de Wet niet geeist. Het Rijk immers loopt zelve geenrisico, doch heeft dit risico gelegd op de gemeenten, die deRijksvoorschotten aan de verenigingen ,,doorgeven". De ge-meenten, vrijgelaten in het stellen van voorwaarden, waar-onder zij op hun beurt voorschotten verstrekken aan de ver-enigingen, deden dit op verschillende wijzen. Vaak werd invroeger jaren door de gemeenten verlangd dat een gedeeltevan het voor de bouw benodigd kapitaal uit eigen middelenwerd opgebracht. Zo werd in 1914 door de Haagse gemeente-raad vastgesteld, dat instellingen, die met voorschot ingevolgede Woningwet wilden bouwen, ten minste 2 pCt der stich-tingskosten uit eigen middelen bijeen moesten brengen. In1919 werd dit in zoverre gewijzigd, dat verenigingen van be-langhebbenden bij tweede en verdere bouw de voile benodig-de bouwsom als voorschot zouden kunnen krijgen, mits hetaandelenkapitaal ten minste f 50.^-- per lid zou bedragen enaan de leden de verplichting werd opgelegd hun aandelen inuiterlijk vijf jaren vol te storten.Vele jaren werd aan deze voorwaarde streng de hand ge-houden, doch later bleek dat deze bepaling remmend werkteop de verhuurbaarheid der woningen. De leden-huurders tochwaren verplicht boven hun huur gedurende vijf jaren wekelijkseen bedrag van f 0.20 te storten.In verband met een en ander vroegen B. en W. de raadmachtiging om met de betrokken verenigingen een nadere re-geling te treffen waarbij de hierboven aangegeven eis geheelof gedeeltelijk tijdelijk buiten werking zou worden gesteld.De gevraagde machtiging werd verleend.Ook op andere wijze trachtten de gemeenten hun risico bij deuitkomsten der exploitatie te verzekeren. Zo zijn er vele ver-enigingen, waarvan een of meer bestuursleden (uit en) doorde gemeenteraad (of B. en W.) worden aangewezen. Er zijnverenigingen, die niet tot statutenwijziging kunnen overgaan,voordat de raad der gemeente daaraan goedkeuring heeftgehecht.De vereniging van belanghebbenden, uiteraard voortgekomenuit de minder-gesitueerde bevolking, kent geen kapitalen. Bijzeer vele van deze verenigingen is statutair vastgesteld, dat le-den kunnen worden zij, die minstens een aandeel van / 10.^--(of f 25.-- ) nemen, of een jaarlijkse contributie van minstensf \.-- of f 2.50 betalen. Deze aandelen kunnen dan nog inmaandelijkse termijnen worden volgestort. Het is duidelijk datdoor deze geringe deelname in het kapitaal financiele in-teresse bij de leden niet aanwezig is. Daar komt bij dat be-langhebbenden, wanneer in eigen behoefte is voorzien, geenenkel blijk van belangstelling meer tonen voor hun vereniging.Wi] vermoeden dat vele besturen van verenigingen dit kunnenonderschrijven. Ue besturen worden aan hun lot overgelaten.Vele verenigingen draaien vandaag aan de dag nog door devolharding van hen, die al jaren ^ang hun krachten en vrijetijd beschikbaar stellen voor een algemeen belang. Laten we: eens de ,,algemene ledenvergaderingen" bezoeken. Bekend istoch dat, zelfs wanneer het om bestuursverkiezingen gaat, zeerdikwijls geen enkel lid verschijnt. Op een vergadering vaneen vpreniging in een gemeente in het Oosten des lands, waar-in tot statutenwijziging werd besloten, verschenen slechts 9van de 350 leden. Door gemis aan voortdurende interesse voorde vereniging en door afwezigheid van eigen financieel belang,worden de verenigingen van belanghebbenden op de duurverenigingen v^an belangstetlenden (bestuursleden), practischstichtingen, die woningen bouwen en exploiteren, bovendienmet het gemis van het aanzienlijk kapitaal van de werkelijke alszodanig opgezette verenigingen van vrocgere jaren. In ditverband lijkt het van belang te wijzen op een uitspraak vaneen Nederlands gedelegeerde, ter gelegenheid van het inAugustus jl. gehouden 19e Congres van de International Fe-deration for Housing and Townplanning: ,,Woningexploita-tie door de Overheid of door een vereniging van belangstel-lenden kan zeer voortreffelijk zijn, maar zij mist toch steeds:,,one essential": de grote sociale opvoeding, die uitgaat vanhet zelf-doen, van het dragen van eigen verantwoordelijkheid,van democratie".Dit moge in theorie een schoon beginsel zijn, de practijk ligthier m.i. nog ver vandaan. Eerst dan zal een vereniging vanbelanghebbenden met vrucht kunnen werken, wanneer de be-langstelling voor de volkshuisvesting over het algemeen, voor~ die ter plaatse in het bijzonder bij de leden niet ontbreekt,wanneer de leden, ieder voor zich, de gedachten laten varendat zij slechts ,,huurders van een woning" zijn, wanneer zij zichmede-eigenaars weten en uit dien hoofde verantwoordelijkheidgroeit. Blijvende belangstelling zal n.m.m. stellig worden be-vorderd wanneer de financien een woordje gaan meespreken,d.i. wanneer de leden meer financieel worden geinteresseerdbij de handelingen der vereniging.In 1946 heeft de toenmalige secretaris van de Nationale Wo-ningraad, toen hij het streven van die Raad naar verordenendeen uitvoerende bevoegdheid uiteenzette, o.m. het volgende ge-zegd: ,,Nu zijn financiele verantwoordelijkheid en zelfstan-,,digheid kostelijke begrippen, maar ze blijven zinledig als de,,instantie, die er over beschikt geen financiele middelen heeft.,,M.a.w. wat baat het een woningbouwvereniging verantwoor-,,delijk te stellen voor haar eigen verliezen, wanneer ze geen,,cent bezit? Dan blijft die financiele verantwoordelijkheid,,een slag in de lucht. De woningbouwverenigingen moeten,,daarom over eigen middelen beschikken. De aangewezen,,oplossing is: opvoering van het eigen kapitaal door stortingen,,van leden en huurders. Evenals bij iedere vakvereniging,,,sportclub, enz. Ret geval is, zullen ook de leden en huurders,,der bouwverenigingen eraan moeten wennen, -wekelijks een,;behoorlijke financiele bijdrage te offeren. Wij zullen over,,deze kwestie thans niet verder uitweiden. Naar wij hopen,,,zullen er spoedig concrete voorstellen in deze richting wor-,,den gedaan".Wij menen dat deze uitspraak nog steeds van kracht is. Maarwe moeten in twijfel trekken of het idealisme van de mensenzover gaat, dat zij bereid worden gevonden hun financielebijdrage, die zij over hebben voor een vakvereniging, sport-club, zang- of muziekvereniging, ook te offeren voor een 'wo-ningbouwvereniging. riet zou struisvogelpolitiek zijn de ogente sluiten voor het feit dat een sportclub- of muziekverenigingmeer aantrekkingskracht heeft dan een woningbouwver-eniging.Om een gportclub, zang- of muziekvereniging in het leven tehouden is ,,zelfdoen" onvermijdelijk. Een sportclub kan geenoverwinning behalen wanneer het bestuur alleen op het veldZ staat. Lidmaatschap van een sportclub biedt, naar echt Hol-lands begrip ,,meer waar voor zijn geld". Bij een woningbouw-vereniging is het wel mogelijk dat zij blijft bestaan, als deleiding nog in handen van een aantal bestuursleden is. Dit isechter een ongewenste toestand en zeker in de ogen van hen,die het ideaal van de grote sociale opvoeding, die uitgaat vanhet zelf doen, van het dragen van eigen verantwoordelijkheid,voorstaan. Deze toestand leidt naar het verloop van de ver-enigingen, naar ontbinding en naar naasting van haar bezitdoor de gemeente.,,'Bij het verlopen van het getij, verzet men de bakens". Bijhet aanhalen van dit spreekwoord denken wij aan de schrilletegenstellingen die omstreeks 1900 op huisvestingsterrein be-stonden. Deze zijn thans voor een goed deel genivelleerd nabijna vijftig jaren woningwet, door woningbouw van parti-culieren, gemeenten en verenigingen. Het zuiver idealisme:verbetering van de volkshuisvesting heeft plaats gemaakt vooreen ander: vermeerdering van de woningvoorraad. De finan-cien gaan een steeds grotere rol spelen. Het getij verandert enhet is daarom n.m.m. noodzakelijk, wil het instituut van wo-ningbouwverenigingen zich in de toekomst kunnen handhavenof zijn voortbestaan kunnen rechtvaardigen, dat ook op hetgebied van de woningbouworganisaties, de bakens wordenverzet. Cit betekent: vergroting, maar dan ook belangrijkevergroting van de financiele deelname der leden in de vereni-ging. Slechts dan zal het ook mogelijk worden dat het beruchte,,keurslijf" waarin de verenigingen thans leven, wordt ver-ruimd. Hiermede hebben wij op het oog meer vrijheid vanhandelen voor de verenigingsbesturen teneinde deze besturenin staat te stellen de band tussen vereniging en leden te ver-stevigen en de aantrekkingskracht van de vereniging te ver-groten. Over de daartoe te bezigen middelen dient een ieder.die de woningbouwvereniging wil blijven zien als het lichaamvoor de woningwetbouw, zich te beraden. Het is niet onmo-gelijk dat het te sterk wordt uitgedrukt, doch naar mijn meningbehoeft menige bestaande woningbouwcorporatie een mentalescholing, of herscholing. En dan rijst vanzelf de vraag: Vanwie moet die (her)scholing uitgaan. Het wil mij aanvankelijkvoorkomen dat te dezen zeer veel kan worden bereikt door defederaties van de woningbouwcorporaties: De Nationale Wo-ningraad en het Katholiek Instituut voor Volkshuisvesting. Inhet bijzonder inzake deze materie dient het contact tussende besturen der federaties en de besturen der aangeslotencorporaties te worden verinnigd. De federatie drage haarideeen uit naar de besturen der corporaties, terwijl deze ophun beurt voortdurend er hun leden op dienen te wijzen, datslechts, indien ook de leden zich bewust worden dat zij eentaak hebben te vervullen in het front der volkshuisvesting, dewoningwetvoorziening op peil blijft. Naarmate dit bewustzijngroeit, zullen de verenigingen krachtiger worden, zelfstandigergaan denken en handelen, met als resultaat meer vrijheid vanhandelen toegestaan door de overheid, die alsdan een belang-rijke post in het volkshuisvestingsfront krachtig bezet weet.15 Januari 1951. W. DIJKHUIZENIngezondenCENTRALE VERWARMING IN VOLKSWONINGENVan bevriende zijde kreeg ik ter inzage Uw blad van October1950, waarin het probleem van de centrale verwarming vv^ordtbehandeld.Als hygienist wil ik tornen aan de cijfers, die in Uw artikelworden genoemd.Allerlei aandoeningen worden samengevat onder de naam,,rheumatiek". Daaronder zijn er, die samenhangen met eenvochtige woning. Een krachtig middel tegen vele vormen vanrheumatiek is de drogere warmte van centrale verwarming. Erzijn mensen, die beweren last te hebben van die droogte. Menkan evenwel, als men dat wenst. water laten verdampen. Bo-vendien gaan in de woningen telkenmale de deuren open enlaten, in ons klimaat, vochtige lucht binnen. Men besteedtgrote sommen ter bestrijding en genezing van de rheumatiek.\Het zou veel goedkoper zijn de rheumatiek te voorkomen.Bij koude is een mens vatbaarder voor ziekte, is zijn weerstandverzwakt; men denke aan verkoudheid, aan longontstekingmet de kostbare gevolgen door werkverzuim.Ons lichaam doet alle mogelijke moeite om op tempcratuur teblijven. Bij koude moet er warmte van binnen uit wordenaangevoerd; d.w.z. de mens moet zelf calorien maken, duseten. Bij vcrblijf in de koude zal men dus meer of stevigermoeten eten, hetgeen uiteraard de kosten van de voeding ver-hoogt.De gegeven cijfers houden hiermede geen rekening. Zij zijnook globaal. Stel: kosten centrale verwarming f 4,50 per wfeeken zelf stoken / 3,78 per week. Dan zou centrale verwarming/ 0,72 per week duurder zijn. Is er daarbij wel aan gedacht,dat voor een grote installatic de benodigde kolen in het beginvan Juni, in de goedkope tijd, kunnen worden gekocht? Deswinters stijgen de prijzen voor de zelf-stokende bewoner. Dannog de kosten voor het aanmaken van de kachel, het gesjouwmet kolen en as; de stof; al het werk, dat weliswaar kostelooswordt verricht, maar dat toch gebeurt ten koste van de li-chaamskrachten.Is de afvoer voor de rook wat verstopt of draait men uit zui-nigheid de klep in de pijp bijna dicht, dan kan men vergiftigingdoor kolcndamp -- kool-monoxyde -- krijgen, die de mensensuf maakt en een enkele maal zelfs dodelijk is. Verder hetbrandgevaar voor kinderen en inboedel.Geen enkele wijze van verwarming staat op dezelfde hoogteals centrale verwarming.Menigeen neemt nu genoegen met elke woning, die iets beteris dan een kippenhok. Zodra er evenwel betere woningen be-schikbaar zijn, zullen de woningen, die zoveel tegen hebben,geen aftrek meer vinden.ifs het dan niet een groot risico belangrijke bedragen te stekenin woningen, die beneden de maat van billijke wensen blijven?Zou I het niet verstandig zijn, woningen te bouwen, die voor-delen bieden, zodat men kan aannemen, dat er altijd wel ge-noeg vraag naar die woningen zal zijn?Zou er geen aanleiding zijn het vraagstuk nog eens van allekanten te bekijken? En, als het enigszins mogelijk is, tenbehoeve van ons volk en ten bate van de volksgezondheid,mee te gaan met de vooruitgang en te komen tot de eis: cen-trale blok- of wijk-verwarming?Bussum. Dr. H. J. W. DROOGLEEVER FORTUYNWijsheid kan ook de zuinigheid bedriegenWij hebben er geen behoefte aan om met de redactie van hetmaandblad van het Katholiek Instituut voor Volkshuisvestingte polemiseren. Persoonlijk hebben wij een voorkeur voor eenverenigd samengaan en die voorkeur verlangt van ons, dat wijniet op alle slakken zout leggen. Nochtans kunnen wij hetniet laten een enkele kanttekening te plaatsen bij enige regels,die wij in het Nov.-Dec.-nummer van ,,Volkshuisvesting" aan-troffen. Een verslag van een vergadering van Utrechtse R.K.Woningbouwverenigingen vermeldt o.m.,,De voorzitter besloot met een beroep op de aangesloten wo-ningbouwverenigingen tot een krachtige samenwerking, dieniet alleen versterking van invloed naar buiten betekent, maardie ook in hoge mate nuttig is terwille van de onderlingevoorlichting.Het bewijs van de juistheid van het laatste werd enkele ogen-blikken later op de vergadering gegeven toen verschillendekwesties van practische aard door diverse sprekers naar vorenwerden gebracht. Daarvan was wellicht de voornaamste dekwestie van de federatieve samenwerking in grotere gemeen-ten, welk thema door de afgevaardigden van Hilversum werdaangesneden. Zij wezen op de uitstekende samenwerking,welke in hun gemeente onder de woningbouwverenigingen vandiverse schakering bestaat en de practische voordelen, welkeOnderschrift van de redactie:Dankbaar hebben wij deze bijdrage van Dr Droogleever For-tuyn geplaatst. Wij veronderstellen, dat de geachte inzendergeschreven heeft naar het hart van de meeste onzer lezers. Eris geen twijfel aan: als de omstandigheden dit maar enigszinsmogelijk maakten, dan zou de centrale verwarming in devolkswoningbouw haar glorieuze intrede reeds hebben gedaan,niet in het minst om de voordelen, die in de bovenstaandebeschouwing zijn opgesomd. Er zijn evenwel enige zeer reelebezwaren, die ook door het betoog van Dr Drooglgever nietuit de weg worden geruimd. Uaar is eerst de draag-kracht van de huurders. Ongetwijfeld zal een deel van dehuurders de vaste last voor centrale verwarming kunnen dra-gen. Vandaar dan ook, dat enige bouwverenigingen het risicovan de aanleg van centrale verwarming aandurven. Evenzeerechter is er reden voor de schroom van andere bouwvereni-gingen, die om de onzekere en moeilijke tijdsomstandighedenmet geen mogelijkheid het vertrouwen kunnen opbrengen, datde exploitatie van centrale verwarming sluitend zal zijn enblijven. Om deze reden zullen wij ons wel met enige --overigens vrij omvangrijke -- proefnemingen moeten verge-noegen. Daar is verder de geweldige financiele last, die hetRijk op zich neemt om alleen nog maar de bouw van juist-aanvaardbare volkswoningen mogelijk te maken. Nog altijdis er een grote kloof tussen de bouwkosten van eenvoudigewoningen en de huur, die voor die woningen wordt opge-bracht. Die kloof wordt door de schatkist overbrugd. Hoelang nog? Weet de geachte inzender, dat er een stille maarverbeten strijd wordt gevoerd om met behulp van de steedsgeringer wordende Rijkssteun woningen te stichten, die er watkwahteit en woongerief betreft, nog juist mee door kunnen.Als de zaken zo staan, dan is er geen schijn van kans, dat hetRijk zich ten behoeve van voorzieningen in de woningen gro-tere offers zal willen eri kunnen getroosten.Wij onderschrijven het pleidooi van Dr Droogleever Fortuyn.Wij geloven, dat hij bovendien de minister van Volkshuisves-ting en Wederopbouw volkomen aan zijn zijde mag weten. Ditalles neemt echter niet weg, dat'-- om nu maar met de woordenvan minister In 't Veld te spreken --- ,,in een tijd van afbraakde opbouw in het gedrang komt".deze federatie heeft onder andere door middel van een ge-zamenlijk onderhoudsbedrijf. Van de bestuurstafel werd daar-tegenover gewezen op de gevaren van een dergelijke nauwesamenwerking, waarvan door tegenstanders van de princi-piele organisatievorm wel eens gebruik kan worden gemaaktom hun mening ten aanzien van de overbodigheid van katho-licke en christelijke woningbouwverenigingen met zogenaamdebewijzen te staven. Verder op het gevaar van verhes van dezelfstandigheid der aangesloten verenigingen.,,Wij zijn wel voor samenwerking met andere woningbouw-verenigingen, maar dan met volkomen behoud van eigen zelf-standigheid; wij wensen te alien tijde baas in eigen huis teblijven", zo luidde de conclusie van de voorzitter.De mede ter vergadering aanwezige secretaris van het Katho-liek Instituut voor Volkshuisvesting, de Heer F. v. d. Gun,wees in dit verband nog op het gevaar, dat door de samen-werking in grotere gemeenten bepaalde voordelen op de ex-ploitatierekening zouden kunnen worden verkregen, die inkleinere gemeenten niet mogelijk zouden zijn, omdat daar geenfederatieve samenwerking in de geest van Hilversum mogelijkis. Dan zouden de in de grotere gemeenten verkregen verla-gingen tegen de exploitatiekosten van de kleinere plaatsenkunnen worden uitgespeeld. En dat zou volgens spreker inhoge mate onbillijk zijn". oAls men niet beter wist, dan zou men menen, dat de bestuur-ders van deze Rooms-Katholieke woningbouwverenigingengebukt door het leven gaan, op hun hoede voor de vele enveelsoortige gevaren, die hen van alle kanten tegengrijnzen.Wij geloven, dat er ten aanzien van iedere vorm van samen-werking een wet heerst, aan de werking waarvan men op geenenkele wijze ontkomen kan. De wet namelijk, die zegt, datreele samenwerking van ieder der deelnemende partijen eenstukje zelfstandigheid opeist. Als men tot het afstaan vanenige bevoegdheid beslist niet bereid is, dan heeft samen-werking -- hoe aandoenlijk ook beleden -- geen enkele zin.De passage over de tegenstanders van een principiele orga-nisatie-vorm kan onmogelijk op ons betrekking hebben. Het isgenoeg bekend, dat de vrijheid van organisatie in bouwvereni-gingen van welke schakering dan ook, in de Nationale Wo-ningraad altijd volstrekt en principieel is geeerbiedigd.Het is onze grote verwondering over de uitlatingen van deHeer Van der Gun, die ons deze regels in de pen geeft. Vol-gens het verslag zou deze federatieve samenwerking gevaar-lijk achten, wijl die samenwerking wel eens voordelen zoukunnen opleveren, Voor een krommer betoog geven wij eendubbeltjel Niet allcen Hilversum heeft bewezen, dat een fe-deratieve samenwerking resultaten kan opleveren, die gunstigzijn voor overheid, volk en verenigingen. Het is bewezen, dathet samengaan van bouwverenigingen in dezelfde gemeentede taakverdeling tussen plaatselijke overheid en verenigings-besturen vergemakkelijkt. Dat de gemeentelijke bestuurdersgeruster de zorg voor een deel van de volkshuisvesting aanonze mensen kunnen overlaten. Dat woningbeheer en -exploi-tatie minder moeilijkheden opleveren dan bij een individueleverzorging. (Dat is overigens nog iets anders dan batige saldiboeken. Ingewijden weten, dat er heel wat dient te gebeurenvoor en aleer er in de exploitatie van woningwetwoningenvan voordelige saldi sprake kan zijn). Alles pleit er voor, dathet prachtige en omvangrijke woningbezit, dat door de wer-king van de Woningwet aan het volk is toevertrouwd zo goeden zo efficient mogelijk wordt beheerd. Dan gaat het toch nietaari om uit angst voor verschillen in plaatselijke uitkomsten devoorkeur te geven aan de onvoordeligste vorm van exploitatie?Wij hebben genoeg respect voor de ambtenarcn, die het be-heer van het woningwetbezit controleren, om in te zien, datzij verschillen in uitkomsten zullen accepteren als die verschil-len het gevolg zijn van een door samenwerking verkregengunstige exploitatie. Angst, dat zulk een exploitatie aan an-deren ten voorbeeld kan worden gesteld, koesteren wij niet.Integendeel, wij zijn van oordeel, dat een goed voorbeeld altijdnavolging verdient. Het kan de positie van alle woningbouw-verenigingen slechts versterken, wanneer gunstige exploitatie-uitkomsten mogelijk blijken. De wijsheid van de Heer Van derGun wil hier de zuinigheid bedriegen. Wij hopen, dat men inHilversum en elders, overtuigd door de feiten, het heil in eenverantwoorde samenwerking zal blijven zoeken. W. S.De oogst van 1950In de afgelopen maand zijn op het secretariaat van de Natio-nale Woningraad de antwoordkaarten binnengestroomd,waarop de leden opgave verstrekken van het aantal wonin-gen, dat zij in exploitatie hebben. Uit deze opgaven blijkt, datzeer vele leden hun woningbezit in het verstreken jaar kondenuitbreiden. Daarover zal ieder zich verheugen. Het dacht onsgoed om iets van die verheugenis in ons maandblad vast teleggen. Gedurende enige maanden zullen wij afbeeldingen enbeschrijvingen opnemen van in 1950 gereedgekomen wonin-gen. Men krijgt dan, voor zoveel nodig, een indruk van het-geen er aan volkswoningbouw in ons land is gedaan. Wij heb-ben aan een aantal leden (twee of drie uit elke provincie)gevraagd om foto's en toelichtingen. Reeds werd voor eendeel aan ons verzoek voldaan. Uiteraard zijn ook ongevraag-de bijdragen, die betrekking hebben op de bouwactiviteit in1950, ons zeer welkom.Wij starten nu met de publicatie van enige resultaten van deVereniging tot Verbetering der Volkshuisvesting ,,Patrimo-niums Woningen" te Vlaardingen. De administrateur vandeze vereniging, de Heer P. v. d. Broek schrijft bij de in ditnummer afgedrukte foto's en tekeningen het navolgende:Na de oorlog zijn drie nieuwe bouwblokken gereed gekomen;zij zijn genummerd 9, 10 en 11.Het blok No. 10 omvat 27 woningen. Deze woningen behoef-den niet op paalfundering te worden gebouwd. Het werk werdgegund aan de laagste inschijver, de firma L. Maat en Zonente Vlaardingen voor / 240.221,-- op 8 September 1947. Dewoningen werden op 20 November 1948 opgeleverd. Na deafrekening van meer- en minder-werk en na de toepassing vande risicoregeling bleek het werk te hebben gekost f 240.317,^--.De woningen zijn geheel in traditionele bouw uitgevoerd. Ver-melding verdient, dat de begane-grond vloeren uit beton zijnvervaardigd. Het blok bestaat uit 9 percelen, elk omvattende1 beneden- en 2 bovenwoningen. De benedenwoningen hebbenvoor- en achterkamer, 2 slaapkamers en keuken, flinke tuinter breedte van 8 meter en achteruitgangen, Helaas hebben de4 bovenwoningen niet, zoals de benedenwoningen, een berg-loods of schuur verkregen. Dit vanwege de gebruikelijke be-zuinigingen. Men heeft overigens de bovenwoningen evengraag betrokken als de benedenwoningen.Dit blok ligt in een betrekkelijk doodse straat. Het draagtuiteraard de kenmerken van de woningen, die kort na de oorlogzijn gebouwd, waardoor het complex niet op z'n gunstigst uit-komt. Al met al evenwel zijn de woningen voor een billijkeprijs gebouwd; zij bieden een goede huisvesting aan de aldaarwonenden, tegen een naar verhouding lage huurprijs.Het blok No. 11, omvattende 52 woningen en een werkplaatsmet magazijnen, is op paalfundering gebouwd.De gunning had plaats op 29 Mei 1948 aan de laagste inschrij-ver, de fa. B. en P. Both & Zn, te Vlaardingen voor de somvan f 565.565,--\ Het werk werd opgeleverd op 1 Augustus1949. De eindafrekening omvatte in totaal / 576.840,--, daarin afwijking van het advies van het Bureau Grondmechanicameer palen moesten worden geslagen. De risicoregeling moetnog worden toegepast tot een betrekkelijk gering bedrag. Ookdit werk is geheel in traditionele bouw uitgevoerd; de keuken-en gangvloeren zijn van steen.De kostprijs van de verdiepingswoningen was gemiddeldf 10250,^--, van de vrije woningen (w.o. enige zeer grote)/ 12.500,--. Het bedrijfsgedeelte kostte f 6.000,--.Dit blok omvat 12 benedenwoningen, 24 bovenwoningen en16 eengezinshuizen. Alle woningen hebben gemetselde berg-loodsen. Dit complex is heel wat gunstiger gelegen dan blok10 en wel aan drie straten. De bouworde voor de verdiepings-panden is vrijwel gelijk. De ligging ten opzichte van aangren-zende straten, de aansluitende eengezinsehuizen en de aan-wezigheid van bergloodsen ten behoeve van alle bewonersmaken dit complex zeer aantrekkelijk. Niet onvermeld dientte blijven, dat de eengezinshuizen doelmatig zijn ingedeeld enkeurig afgewerkt, zodat zij een lust zijn voor het oog. Zij zijnbetrokken door kinderrijke gezinnen; de grootste woningenherbergen zelfs heel grote gezinnen. De bewoningsrapportengeven aan, dat de bewoning, ondanks de sterke bezetting, zon-der onderscheid als ,,zeer goed" is aan te merken.Er is tussen de complexen een zeer ruime binnenplaats ver-kregen, waarop de aanwezigheid van de bergloodsen nietstorend werkt. Deze open ruimten worden ingericht voorkinderspeelplaats, zodat de kinderen van de aldaar wonendehuurders een zeer geschikte plaats kunnen vinden, alwaar zijJ*'-.Blok 9 en 11 Burg. Pruissingel en Huijgensstraat,,Patrimoniums Woningen" te VlaardingenBouwblok 9. Huijgensstraat Nieuw en Oudvrijelijk kunnen spelen in de zandbakken en op het gazon.Bovendien worden voor de moeders enige zitjes aangebracht,zodat zij met haar kinderen van de buitenlucht zullen kunnengenieten en delen in het geluk der kleinen.Onze Vereniging is verheugd met deze aanwinst, ontworpendoor en uitgevoerd onder directie van de architecten Ir M. C.A. Meischke b.i. te Rotterdam en J. Snijders te Vlaardingen.Het blok No. 9 (de nummering duidt dit reeds aan) werd heteerste opgedragen voor aanbesteding, doch aanmerkehjke ver-traging werd hierin ondervonden. Dat heeft echter aan hetgeheel geen schade berokkend. Integendeel, het werk is metspoed uitgevoerd, hetgeen niet in het nadeel der woningenis uitgevallen. Het werk werd op 6 October 1948 gegund aande firma Gebr. Groenendijk & Zn. te Dordrecht voor/ 672.014 -- en opgeleverd 29 Augustus/14 November 1949.Het zijn 59 woningen, gebouwd in 4 blokken. Fundering ophouten palen met betonkespen. 53 woningen zijn aangeslotenop totaal 16 trapportalen en 6 woningen bezitten een eigenbuitendeur.De woningen hebben de volgende inhoud: 6 maal 284; 6 maal297; 25 maal 290; 2 maal 361; 2 maal 387; 2 maal 221 en 2maal 206 mS. Elke woning heeft een stenen bergloods.Dit complex is op geheel andere wijze en naar wij, door deervaring geleerd, menen op ideale wijze gebouwd. Aan destraatzijde liggen twee grote kamers, waarvan de ene alswoon- en de andere als slaapkamer is bedoeld. Aan de achter-zijde liggen 3 min of meer grote kamers alsmede de keuken.Dergelijke huizen kunnen door gezinne
Reacties