OCTOBER 1955I Se ]aargang - No 10DoWoningbouwverenigingMAANDBLAD VAN DE NATIONALE WONINGRAADAdres voor Redactie en Abonnementen: Wouwermanstraat 27, Amsterdam-Z., Tel. 724298-721412Adres voor Advertenties: Keizersgracht 188, Amsterdam-C, Tel 49128DE NEDERLANDSEVolkshulsvestingDruk op het woningpeilHet is voor de bestuursleden van onze woningbouwcorpora-ties en voor de gemeentebesturen geen geheim, dat het delaatste maanden niet erg vlot gaat met de afgifte van gunnin-gen door de Centrale Directie van Wederopbouw en Volks-huisvesting voor woningwetwoningen.Steeds meer maakt men het mee, dat het verschil tussen deinschrijvingen bij publieke aanbesteding of bij uitnodiging ver-kregen van een of meer aannemers en de z.g. curveprijs vanhet Departement 20 groot is, dat overbrugging niet mogehjkis zonder de woningen op een dusdanige wijze ,,uit te kleden",dat de corporatie en/of de gemeente daarvoor de verantwoor-ding niet kan aanvaarden.Als motief geldt: de hoogte der huren, die niet boven een be-paald peil mag uitgaan. Maar het practisch gevolg is veelal,dat dezelfde mensen bij gebrek aan woningwetwoningen nood-gedwongen terecht komen in premiewoningen en dan meestaleen nog veel hogere huur gaan verwonen.Uiteraard zal -- indien doelbewust de woningwetbouw metdergelijke motieven wordt afgeremd -- de bouw in de parti-cuhere sector indirect worden gestimuleerd, tenzij gemeente-bestuur of woningbouwcorporatie zich, tegen heug en meugin, in de premiebouw gaan begeven teneinde het beschikbarebouwvolume te kunnen reahseren.Hetgeen momenteel gebeurt doet sterk terugdenken aan degevolgde poHtiek in de jaren 1924 en verv. Ook toen werd hetpeil der woningwetbouw gedrukt. Net zolang, totdat nogalleen de bouw van woningen voor z.g. sociaal-achterlijke ge-zinnen, voor grote gezinnen en voor krotopruiming tot de wo-ningwetbouw behoorde. De voorziening in de normale behoefteaan woningen was een zaak geworden die uitsluitend aan departiculierc bouwers moest worden overgelaten.Als dat ook nu weer de" bedoeling is van het Departement,late men daarvan dan blijk geven. Wij woningbouwvereni-gingsmensen, weten dan precies waar wij aan toe zijn enkunnen onze houding bepalen.Thans doet men alsof een verbetering van het woningpeilwordt nagestreefd. Er worden nieuwe-hogere-normen opge-steld waaraan een woningwetwoning moet voldoen, maar mennoodzaakt de ontwerper van de woningen een minderwaardigcwoning -- vooral kwaliteit is daarbij van belang -- te creeren.omdat men in de toegestane prijs geen ruimte laat voor eengoede en solide woning. Het is algemeen bekend, dat als degemeenten er in willen slagen het hun toegestane bouwvolumete reahseren, zij met de woningbouwcorporaties zich na elkeinschrijving, die als regel veel te hoog uitvalt, ernstig moetenberaden wat er gedaan moet worden om het gestrande planweer vlot te krijgen.Als regel begint men met alles wat daar in enig opzicht voorin aanmerking kan komen te bezuinigen. Men gaat de woninguitkleden. Alles wordt lichter, goedkoper, slechter.Vervolgens gaan bepaalde normale dingen -- b.v. vaste was-tafels --- naar, wat men dan noemt ,,bijzondere voorzieningen".En als dan nog de fatale grens niet is bereikt en niemand hetaandurft om er nog meer af te halen, ja, dan is het mogelijk,dat er manipulaties worden bedacht die ons sterk doen terug-denken aan de befaamde ,,Bouwmastunt" '-- de woningwet-bouw met toepassing van de ,,verminderde" bijdrageregeling1950 en 1950 I.De architecten, die een omvangrijk wcrk en grote kosten aande voorbereiding van het project hebben gehad, werken alsregel aan deze gang van zaken noodgedwongen mee, omdatzij bij definitieve stranding van het plan grote schade zullenlijden.Maar al te vlot wordt als voornaamste oorzaak van de hogeinschrijving voor de woningwetbouw de te hoge winstcalculatieder aannemers aangemerkt, alsmede de door de georganiseerdeaannemers gevoerde taktiek bij het bepalen der inschrijvingen,waarbij de befaamde ,,opzetjcs" in het bijzonder als het,,zwarte beest" fungeren.Het zou heel interessant zijn eens bij enkele te goeder naamen faam bekend staande aannemersbedrijven te doen uitzoe-ken, wat de bedrijfsresultaten in de sector der woningwetbouwde laatste tijd zijn geweest. Het zou wel eens kunnen blijken,dat op menig woningcomplex verlies is geleden.Het zal misschien mogelijk zijn het Departement, door overrlegging van een betrouwbare en door deskundigen gecontro-leerde nacalculatie van een uitgevoerd object, te overtuigen vande onjuistheid der toegepaste methode van curveprijsbepaling.De huidige methode voert niet tot goedkopere -- alleen totslechtere woningen.Een der fatale gevolgen van de thans gevolgde methode -- envooral van de toegepaste kunstgrepen om toch tot elke prijstot bouwen te geraken ^-- is wel, dat de daarbij bereikte resul-taten als maatstaven gaan gelden. Bij elke latere aanvraagworden ze gehanteerd en de boze daad van het ,,uitkleden"der woningen gaat zich vermenigvuldigen.Dezer dagen hebben wij daar iets van kunnen waarnemen.Zonder de plaatsen te noemen die daarbij waren betrokken --en, ter vermijding van de mogelijkheid, dat men uit de cijfers 149zal kunnen afleiden waar dit betrekking op heeft -- noemenwij ook geen aantallen woningen -- kan toch met enige vcrge-lijkingscijfers duidelijk worden gemaakt in hoe sterke matemomenteel de druk op het peil der woningwetbouw wordt uit-geoefend.Nadat in een der grotere gemeenten voor een complex flat-woningen -- in 3 woonlagen op heifundering van 15 m-palen--' de gunning was afgekomen op een m^ prijs van in theorie/ 42.52 -- heel wat was bezuinigd en overgeheveld naar ,,kos-ten bouwrijpmaken" en ,,bijzondere voorzieningen" werd ineen andere plattelandsgemeente in dezelfde provincie voor 2complexen eengezinswoningen aanvraag ingediend bij de Pro-vinciale Directie. In die plattelandsgemeente kan men met eenlichtere fundering volstaan, maar de inhoud der woningen isbelangrijk kleiner dan die der bedoelde flatwoningen, waar-onder een aantal garages zijn geprojecteerd. De flatwoningenincl. garages hebben een gemiddelde inhoud van 375 m^. Deeengezinswoningen zijn voor een der complexen op gemiddeld264 m3 en voor het andere op gemiddeld 290 m^ berekend.In het laatste complex zijn enkele winkels geprojecteerd, dieop dat hogere gemiddelde van invloed zijn.Deskundigen --- architecten zowel als aannemers -- verzeker-den ons, dat de gem. m^ prijs voor deze eengezinswoningenin geen geval lager zou kunnen zijn dan die voor de bedoeldeflatwoningen. De inschrijving -- bij uitnodiging door eenaannemer gedaan-(opzetjes spelen derhalve geen rol) wasvoor de twee complexen eengezinswoningen rcsp. / 45.52 en/ 45.99 per mS.Het bleek niet mogelijk de betrokken instantie ter Prov. Direc-tie van Wederopbouw en Volkshuisvesting te overtuigcn vande billijkheid van deze inschrijvingen, ook al kan worden aan-getoond, dat de gespecificeerde begrotingen van de architectenmet de ingeschreven bedragen vrijwel klopten.Voor het complex met een gemiddelde inhoud van 264 m^per woning kon geen hoger bedrag dan / 40.88 per m^, voorhet andere complex niet meer dan / 38.72 per m^ wordentoegestaan.Dit betekent concreet, dat gemiddeld per woning moest wordenbezuinigd: op de woningen van 264 m^: per woning f 1187.--en op die van 290 m^ / 2328.^ per woning.Noch de architecten, noch de aannemer zagen een redelijkekans om deze bezuinigingen te realiseren zonder het geheelder plannen -- die overigens heel eenvoudige woningen be-troffen -- aan te tasten. Het betrokken gemeentebestuur isdaartoe ook niet bereid.De huren die voor deze woningen waren berekend op de rente-basis van 3^/2 % -- en die blijkbaar te hoog werden geacht-- waren als volgt:Voor de woningen van 264 m^ / 8.55, voor die van 290 m^/ 8.35 per week. Hierbij moet in acht worden gcnomen, datin de berekende huur voor de woningen van 264 m^ zijn inbe-grepen de kosten der warmwaterinstallatie.Het is niet vol te houden, dat dit huren zijn die voor de be-trokken gemeente te hoog moeten worden geacht.In het licht van het vorenstaande is het zeer moeilijk te ver-staan, dat voor deze plannen geen gunning kan worden ver-leend. Want zouden deze woningen eventueel in de sector derpremiebouw worden gesticht, dan zuUen de huren belangrijkhoger komen te liggen. Daargelaten de niet fraaie figuur, datdeze arbeiderswoningen dan als middenstandswoningen zul-len worden aangemerkt doch practisch door arbeiders zullenworden betrokken.Architecten zowel als aannemer zijn bereid hun gespecificeerdeberekeningen aan het Departement over te leggen, overtuigdals zij zijn, dat hun calculatie juist en billijk is.Het ware te wensen, dat de gang van zaken op dit terreindoor deze affaire uit het slop kon worden getrokken waarinzij is geraakt. Wij vragen ons wel eens af, of onze woning-bouw- of de Volkshuisvesting in het algemeen er wel bij gebaatzal zijn, dat het bouwen van woningen in de sector der woning-wetbouw een aangelegenheid wordt waarvan de bonafide aan-nemer zich distancieert. Onlangs kwam ons ter ore, dat ergensin het land, na een mislukte openbare aanbesteding een derinschrijvers ^ naar men zei die der hoogste inschrijving --zich met het bestuur der corporatie of gemeente in verbindinghad gesteld en het klaar had weten te spelen, dat aan hemonderhands de bouw van een complex woningen werd opge-dragen voor de door het Departement toegelaten prijs.Hoe dat geval is afgelopen, daarvan zal de burgemeestervan de betreffende gemeente kunnen meepraten.De aannemer is, terwiji het werk nog lang niet was voltooid,failliet gegaan. Hoeveel schade dat de gemeente en vele ande-ren heeft berokkend is moeilijk te benaderen. Zeker is wel,dat indien men de bouw had opgedragen aan de bonafide in-schrijver die daarvoor een redelijk bedrag vroeg, de woningenheel wat goedkoper waren klaargekomen dan nu het geval zalzijn. Nog daargelaten of de kwaliteit van het werk er onderheeft geleden en het verlies van tijd.Nogmaals: Laat men toch klare wijn schenken.Is onze woningwetbouw te royaal, te goed, te degelijk?Verstaat men onder het begrip ,,woningwetbouw": een uiterstsobere arbeiderswoning bestemd voor de op de rand van hetminimumbestaan levende groepen der bevolking en wil mendaarom het peil dezer woningen drukken?Late men ons daarover niet in het onzekere en ons niet uitzicht-loos werken aan nieuwe bouwplannen voor woningen diepassen in het kader van de verhoogde normen en waarbij wijde ,,verbetering" der volkshuisvesting -- wat onze taak is --tot gelding trachten te brengen.Maar verlaag dan de normen inplaats van ze te verhogen.Wij weten dan precies waar wij aan toe zijn: de normale wo-ningbouw is weer een uitsluitend aan het particulier initiatieftoegewezen taak. Voor sociaal-achterlijke categorien der be-volking wordt dan nog woningwetbouw gepleegd, net als inde laatste jaren voor 1940.K.iZaandam, September 1955.150.Eendracht Maakt Macht" - ZandvoortDe woningbouwvereniging ,,Eendracht Maakt Macht" neemtte Zandvoort een bijzondere positie in. Opgericht in 1920,bouwde deze vereniging in de twintiger jaren 68 woningen.Haar activiteit bleef daartoe beperkt totdat na de bevrijdingaan de vereniging door het gemeentebestuur de volkswoning-bouw in Zandvoort werd opgedragen. Achtereenvolgens wer-den gesticht:een hofje voor bejaarden met 27 woningen (1947), 14 wo-ningen (1947), 18 woningen (1948), 61 woningen (1948),29 woningen, waarvan 20 duplex (1949), 38 woningen(1949), 26 woningen, waarvan 18 duplex (1950), 24 duplexwoningen (1952) en een complex van 110 woningen(1953/'54).Momenteel zijn in aanbouw 140 woningen, waarvan 78 flat-woningen in 4 woonlagen, waardoor de ,,hoge bouw" in devolkswoningbouw te Zandvoort zijn intrede doet. Deze acti-viteit, waardoor het woningbezit der vereniging in nauwelijks10 jaren tijd met 347 woningen (waaronder 62 duplex) istoegenomen kon door de vereniging niet ontwikkeld zijn, alsdaar niet zou zijn geweest een voortdurende goede samen-werking met het Zandvoortse gemeentebestuur. In het bestuurvan ,,Eendracht Maakt Macht" zijn alle bevolkingsgroepenvan Zandvoort vertegenwoordigd en daardoor heeft deze ver-eniging een representatief karakter. Het vertrouwen, dat devereniging gcniet, blijkt trouwens ondubbelzinnig uit het feit,dat de gemeente haar eigen woningbezit (146 woningen) inbeheer en exploitatie heeft gegeven aan ,,Eendracht MaaktMacht". In ,,De Woningbouwvereniging" van 1946 biz. 32publiceerde ik een artikel over de terzake tussen gemeenteen vereniging gesloten overeenkomst.Het doel van deze bijdrage is, een beschrijving te geven vanhet complex van 110 woningen dat in 1955 werd voltooid.Het is gebouwd op een terrein aan de Dr C. A. Gerkestraat,een der toegangswegen naar Zandvoort. Het bouwplan heeftaanvankelijk nogal wat deining veroorzaakt. De complexender vereniging waren namelijk tot dan toe bijna alle gestichtin het noordelijke deel der gemeente, het zogenaamde ,,planNoord". Daar was echter in 1953 geen bouwrijpe grond meerbeschikbaar zodat het verenigingsbestuur zijn blik naar hetzuidelijke deel der gemeente richtte en wel naar de terreinenaan de zuidzijde van de Dr C. A. Gerkestraat waar krachtenshet uitbreidingsplan niet al te grote woningen konden wordengebouwd.Hiertegen rees verzet o.a. van de zijde der eigenaren/bewo-ners van de middenstandswoningen aan de noordzijde van diestraat. Men vreesde dat de bouw van een complex volks-woningen de ,,stand" zou aantasten hetgeen tot waardever-mindering van hun eigendommen zou kunnen leiden. Van dezijde van het gemeentebestuur werd aangevoerd dat de ge-projecteerde bebouwing in het goedgekeurde uitbreidingsplanwas voorzien en de woningbouwvereniging gaf de verzeke-ring dat men bij de architectonische vormgeving van hetcomplex er naar zou streven dat een harmonische aanpassingaan de bestaande bebouwing zou worden verkregen. De keuzevan de architect B. J. J. M. Stevens uit Haarlem -- die teZandvoort verschillende woningcomplexen heeft gesticht --was daarvoor, naar men meende, een voldoende waarborg.Nu het complex gereed is gekomen, de woningen zijn betrok-ken en van gemeentewege verschillende groenstroken zijnaangclegd, moet de objectieve beoordelaar toegeven dat dewoningbouwvereniging in de gestelde opzet volkomen is ge-slaagd en de vrees van de ,,noorderburen" ongegrond is ge-bleken. Op foto no 1 ziet men het complex van de Dr C. A.Gerkestraat af. Het bouwplan werd in twee phasen uitgevoerddoor de firma Luxen en Worst uit Gouda. Het eerste com-plex omvat 60 woningeen met 9 slaapplaatsen. Zij bevatteneen woonkamer, keuken, schuurtje, douchecel, 3 tweeper-soonsslaapkamers en 1 driepersoonsslaapkamer.151De woningen hebben een gemiddelde classificatie-inhoud van298 m^. De totale bouwkosten bedroegcn / 662.282,--, degrondkosten / 94.241,55. De huurprijs bedraagt / 8,90 perweek (voor de erkerwoningen / 9,30). Hier komt nog f 0,60per week voor huur van een gasgeyser die de keuken en dedouchecel van warm water voorziet.Het tweede complex (50 woningen) omvat 32 woningen vanhetzelfde type als complex 1, alsmede 18 woningen van eenafwijkend type doch met dezelfde classificatie-inhoud. Debenedenverdieping bevat alleen de woonkamer, maar door hetmaken van een borstwering van 1 meter hoogte in de kapkon op de zolder een ruime driepersoonsslaapkamer wordengemaakt. Het grondoppervlak van deze woningen is dus klei-ner, maar zij zijn hoger dan de andere woningen. Zie fotono 2.De totale bouwkosten van het tweede complex hebbenf 558.890,-- bedragen en de grondkosten / 87.327,--. Dehuurprijs van alle woningen is gelijk aan die van het eerstecomplex.Waar zovele woningbouwverenigingen te kampen hebbenmet grote moeilijkheden bij het verhuren van woningen, lijkthet mij dienstig eens de aandacht te vestigen op het systeemdat te Zandvoort wordt gevolgd, tot grote tevredenheid vangemeentebestuur en woningbouwvereniging.Behalve de 10% voorkeurswoningen, welke gereserveerd moe-ten worden voor het rijk, krijgt de gemeente de beschikkingover 5% der gereed gekomen woningen ter voorziening in debehoefte aan huisvesting van het gemeentepersoneel. 85%der woningen blijft te verdelen onder de leden van de ver-eniging. De toewijzing geschiedt naar het rangnummer derleden. Dit wordt toegekend zodra men als lid wordt inge-schreven. Bij de verhuur van woningen worden alle leden inde gelegenheid gesteld zich als gegadigde aan te melden. Detoewijzing geschiedt volgens rangnummer. Wordt een woningbetrokken, dan wordt een nieuw rangnummer toegekend enwordt men dan gelijk gesteld met degenen, welke zich pas alslid hebben aangemeld. Voor duplex-woningen geldt een af-wijkende regeling in die zin, dat huurders van deze woningen(alleen echtparen zonder kinderen) hun oude rangnummerbehouden en daarvan weer gebruik mogen maken als gezins-uitbreiding verhuizing naar een grotere woning noodzakelijkmaakt. Het bestuur heeft daaromtrent een norm vastgesteld.,,Eendracht Maakt Macht" -- de enigc te Zandvoort werk-zame woningbouwvereniging -- telt thans 1404 leden; hetjongste lid heeft rangnummer 1897.Hoe was de gang van zaken nu bij de verhuur van de 110woningen? Deze vond in twee etappen plaats. Het complexvan 60 woningen was het eerst gereed. 240 leden schrevcnvoor een woning in. Het laagste rangnummer van de in-schrijvers was 174, het hoogste 1507. De inschrijver met num-mer 174 kreeg het eerst een woning toegewezen; hij was sinds26 Februari 1947 lid der vereniging. De laatste woning werdmet rangnummer 585 toegewezen aan een gegadigde welkesinds 25 November 1948 lid der vereniging was. Voor de50 woningen meldden zich 203 leden aan met rangnummersvarierende van 132 tot 1694. Nummer 132 was sinds 5 No-vember 1946 lid. De nieuwe huurder met het hoogste nummer(772) was lid sinds 22 Juni 1949.Dit systeem van woningverdeling -- dat bij het gereedkomenvan alle complexen is toegepast ^-- werkt uitstekend. Onnodigte zeggen dat het bestuur daarvan nimmer afwijkt. Als menin een geval subjectieve overwegingen een rol laat spelen,dan is het hek van de dam en is het systeem niet meer tehandhaven. Meningsverschillen tusscn bestuur en leden om-trent de woningverdeling komen niet voor, daar het bestuursteeds kan bewijzen dat de verdeling correct is toegepast. Uitvorenstaande gegevens blijkt dat de leden van de verenigingeen wachttijd moesten doormaken van tenminste zes jaren.Het gemeentebestuur is terecht van oordeel dat door dezegang van zaken de grote lijn van het huisvestingsbeleid nietwordt doorkruist.Als een complex der vereniging door de nieuwe bewonersbetrokken wordt, komen talrijke andere woningen leeg endaardoor wordt het huisvestingsbureau in de gelegenheid ge-steld een oplossing te vinden voor de noodgevallen waarmcdehet te kampen heeft.W. M. B. BosmanZandvoort, September 1955152HETals wasmachineEEN PRODUCT MkHOc^ilUVaste-dus veiti^eelectrische aansluitingAbsolute veiligheid bij het gebruik van eenelectrische wasmachine kan alleen verkregenworden met een vaste electrische aansluiting.De Lavet-wasmachine wordt ALTIJD vast aan-gesloten en is door de KEMA te Arnhemop veiligheid goedgekeurd.Voor LAVETS met was-machinecombinatie zijn in28 landen octrooien aan-gevraagd. De bezitters vanhet originele LAVETkunnen zonder nneer vande unieke vindingen, doordeze octrooien beschernnd,profiteren.ELK GEOCRATEERD LAVET WORDT OP ELK GEWENSTMOMENT EEN IDEALE ELECTRISCHE WASMACHINEOCRIETFABRIEK N.V. BAARN TEL K. 2954-3641 (4 lijnen)153Prospectus Yerfcursus 1955-1956 van het ChemischTechnisch Advies Bureau dr. J, Rinse & W. DorstZijlweg 340 te HaarlemDe door het Chemisch Technisch Advies Bureau Dr. J. Rinseen W. Dorst, Zijlweg 340 te Haarlem, te organiseren ,.Verf-cursus 1955^1956" heeft ten doel hen, die betrokken zijn bijde uitvoering van verfwerken, hetzij bij het geven van tcchni-sche voorlichting, hetzij bij het houden van toezicht of hetleiden van een groep schilders, meer inzicht te geven in derecente ontwikkelingen op verfgebied, zowel wat de productenals wat de toepassingsmogelijkheden betreft.In het bijzonder is de beoogde cursus bedoeld voor personeelvan:le. Overheidsinstellingen (technische ambtenaren, opzichters),2e. Architectenbureaux (opzichters),3e. Woningbouwverenigingen (opzichters, chef-schilders),4e. Bedrijven (bedrijfsleiders, opzichters onderhoudsdienst,chefs van schilderswerkplaatsen),5e. Verfindustrie en verfhandel (personeel technische voor-lichting, geschoolde vertegenwoordigers),en andere geinteresseerden.De snelle ontwikkeling, welke de verfindustrie in de laatstedecennia doormaakt, deed de behoefte ontstaan naar betereorientering in het wel zeer ruim gcworden terrein. Wij hebbengemeend hieraan tegemoet te moeten komen. Met de wensender deelnemers aan de reeds sinds 1941 gehouden cursussenis bij de projectering der nu komende cursus 1955^1956 zo-veel mogelijk rekening gehouden.Natuurlijk is voor het met vrucht volgen van deze cursus eenzekere voorontwikkeling gewenst, waarbij^ het er echter weinigtoe doet, of men deze door een schoolopleiding of zelfstudieheeft vcrkregen.In het algemeen wordt een ontwikkelingsgraad verondersteldgelijkstaande met U.L.O.-B of een driejarige H.B.S.-opleiding.Tcneinde echter anderen met een meer eenzijdige of meerpractische ontwikkelingsgang in de gelegenheid te stellen decursus te volgen, zullen de eerste twee lesdagen besteed wor-den aan een inleiding over noodzakelijke voorkennis van Na-tuur- en Scheikunde, waarbij deze vooral gericht zal zijn opde bij de verdere cursus te behandelen onderwerpen. Het ver-dient dus aanbeveling, dat ook zij, die een uitgebreider oplei-ding genoten, dit gedeelte volgen.De cursus zal eenmaal in de veertien dagen worden gegeven teOverveen des Zaterdagmorgens van 10.30 uur tot ca. 13.00uur en zal circa veertien morgens in beslag nemen. Op elkecursusdag zullen twee verschillende lesuren worden gegeven,terwijl na elk uur gelegenheid zal bestaan tot het stellen vanvragen. De cursus wordt verzorgd door verschillende docen-ten.Op de laatste dag zal voor hen, die daarvoor belangstellinghebben, de gelegenheid bestaan een eenvoudig examen af teleggen. Indien uit de resultaten van dit examen blijkt, dat decandidaat zich voldoende kennis van de behaalde stof heefteigen gemaakt, zal een diploma worden uitgereikt, waaropnaar gelang van de resultaten de kwalificatie: uitstekend, goedof voldoende wordt vermeld.Bij de tot nu toe gehouden examens is 90% der deelnemersqeslaagd.Er wordt overwogen op de examendag de deelnemers aan decursus in de gelegenheid te stellen het Chemisch-TechnischAdvies Bureau in groepen te bezichtigen, zodat zij van dewerkwijzen van ons Bureau op de hoogte komen.Van ieder cursusonderdeel wordt een syllabus van de te be-handelen stof van tevoren toegezonden, zodat de cursist zowelde gelegenheid heeft zich voor te bereiden, als ook het behan-delde achteraf nog eens kan doornemen.In verband met de te treffen maatregelen is het noodzakelijk,154 dat wij zo spoedig mogelijk een overzicht over het aantaldeelnemers verkrijgen en daarom zouden wij, in geval vandeelneming, willen verzoeken de aanmelding zo spoedig mo-gelijk in te zenden aan het C.T.A.B., Zijlweg 340 te Haarlem,onder vermelding van het woord ,,Verfcursus" op de enve-loppe.De aspirant-deelnemers ontvangen daarna een aanmeldings-formulier en nadere gegevens.Ter orientering volgt hieronder nog een overzicht van deonderwerpen, welke tijdens de laatste cursus zijn behandeld:Inleiding Natuur- en ScheikundeKlassieke bindmiddelenModerne bindmiddelen, emulsiesVerschillende bindmiddeltypenDroge verfstoffenOplosmiddelen en verdunnersHulpstoffenOpbouw en fabricage vervenFilmvorming (physisch en chemisch)VerftypenBeoordeling van gerede vervenBouwmaterialen en vootbehandeling voor verfwerkenVerven van houtVerven van staalBijzondere toepassingen en effectenFunctioneel gebruik van kleurenWaarnemingen aan verflagenVerfforum.De aan de cursus verbonden kosten bedragen in totaalf. 100,--, welke voor de aanvang der cursus ineens of in tweetermijnen kunnen worden voldaan.CHEMISCH TECHNISCHADVIES BUREAUHaarlem, September 1955.InhoudDruk op het woningpeil 149,,Eendracht Maakt Macht" - Zandvoort . 150Prospectus Verfcursus 1955-1956 van het ChemischTechnisch Advies Bureau dr. J. Rinse & W. Dorst,Zijlweg 340 te Haarlem 154,,De Delfgauwse Weije" 156Dit orgaan wordt gezonden aan alle lezers van het Tijdschriftvoor Volkshuisvesting en Stedebouw.Leden van de Nationale Woningraad en van het Ned. In-stituut voor Volkshuisvesting en Stedebouw kunnen extraabonnementen nemen tegen de prijs van f. 2,-- per jaar.Voor hen, die niet zijn aangesloten bij Woningraad of Insti-tuut voor Volkshuisvesting, bedraagt de abonnementsprijsf. 6,^ per jaar.Overname van de inhoud, hetzij geheel. dan wel gedeelielijk, is slechtstoegestaan met bronvermelding.Wat er onder zit...blijft er onder!Vroeger stond ik hier voor een probleem, de muur sloegdoor! Dat was niet met papier te verhelpen, wegebruikten toen tengels en jute. Nu hebben wij de opiossing,board mei biiume, beter en eenvoudiger. Daar komtin geen tien jaar een kringetje doorheen en het geeft eensterke en gladde ondergrond voor behangen en schilderen.Daarom zeg ik bij het eerste vochtplekje: NOVE er tegen!NOVE BOARDbei enige Nederlandse board!Voordelen ? Strak oppervlak ? Geendoorslaand vocht ? Gemakkelijk aan tebrengen ? Een goedkope manier vooreen atdoende opiossingIV^ N.V. NOORDELiJKE INDUSTRIE VOOR VEZELVERWERKING - HOOGEZANDDe verf waar U op wachtte.....IS ER!Synthetische Muurverfvoor BINNEN- en BUITENWERK? Verzeept nooit; kan op vers werk? Dekt in 1 X op steen, cement, ba-ton, zacht board, pleister? Ademt en is schimmelvrij? Ongekende hechting,ook op oude olieverflagen? Kan over teer, carbolineum? Een bewerklng op nieuw werk? Voordelig per m^Enonne mogelijkhedenVerbluffende resultatenVraag alias wat U weten wilt bijARTEKOBIN PRODUCTENGROTE BICKERSSTRAAT 53 - AMSTERDAM-C.Telefoon 45700WEES Vraagt ook eens prijsopgaafNIET DOM ! voor GLASHERSTELbijfa. I^. B I^ O iVi DEN HAAGV. Ostadestraat 162-168 Telefoon 337703Wij zijn reeds leverancier van div. woningbouwverenigingenvoorarchitectuurenstedebouwMAQUETTESW. G. C. HOORN'S MAQUETTE-STUDIOHoogstraat 22 -- EINDHOVEN -- Telefoon 9872In standhoudenis wel zo belangrijk als bouwen Zeker in eenperiode dat alle krachten gebundeld moetenblijven en het beschikbare maleriaal gereser-veerd voor het wegwerken van het nog steedsbestaande woningtekort.Laal onze Technische Adviseurs U eens in-lichten over DOELMATIGE BESCHERMINGKONiNKLIJKELAK-.VERNIS-ENVERfFABRIEK MOLYN&C?155,,De Delfgauwse Weije"156De Cooperatieve Woningbouwvereniging VOLKSHUIS-VESTING te Delft heeft in een aantrekkelijke brochure heteen en ander over de nieuwbouw van haar 5e complex wo-ningen bekendgemaakt. Het lijkt ons voor onze leden vanveel belang, hiervan kennis te nemen en het voortvarendBestuur van VOLKSHUISVESTING heeft ons ter verduide-lijking de desbetreffende cliche's afgestaan. Zodoende zijnwij in staat U een goede indruk van de plannen, die -- aan-gezien de eerste steenlegging begin September j.l. heeftplaatsgehad -- wel spoedig verwezenlijkt zullen zijn, te ge-ven. .--Van deze plaats wensen wij gaarne VOLKSHUIS-VESTING veel succes met deze nieuwbouw toe en wij hopendat het deze actieve vereniging nog dikwijls gegeven mogezijn, baanbrekende plannen als deze -- welke de volkshuis-vesting in de meest uitgebreide zin ten goede komen -- infraaie nieuwbouw gerealiseerd te zien.Dat VOLKSHUISVESTING ver in de toekomst vooruit-ziet, dat zij zich tegen monotone woningbouw ^- zoals wijin de naoorlogse jaren maar helaas al te veel in ons land zien-- verzet, daar kunnen wij haar alleen maar om prijzen enwij menen niet beter dan het Bestuur via de tekst van debetreffende brochure aan het woord te laten om U van eenen ander een indruk te geven.Met de aanleg van een woonpark, waarin een hoog flatge-bouw, woonpaviljoens voor bejaarden, etagewoningen eneengezinswoningen zullen verrijzen, wil men een modernwoonoord voor de werkende en rustende arbeiders bouwen,waarin het beste tot stand wordt gebracht, hetwelk thansmogelijk is. In de torenflat zullen onder andere een wijkge-bouw, een kleuterschool, flats, een- en twee-persoonskamersvoor werkende vrouwen, personeelskamers, ziekenkamers,een consultatiekamer, een conversatiekamer voor het perso-neel, een conciergewoning en een linnenkamer verrijzen.Voorts zullen er winkels, garages, een werkplaats voor dewoningbouwvereniging en magazijnen worden gebouwd, ter-wijl de etagebouw woningen op de begane grond en op drieverdiepingen zal krijgen.Tekening 1 toont U de indeling van de begane grond vande torenflat, de tekening la daarnaast is de plattegrond vande kleuterschool. Tekening 2 geeft de situatie van de 4e toten met de 9e verdieping weer, terwijl op enigszins grotereschaal in de plattegronden 3 en 4 respectievelijk een 1- en 2-persoonsflat voor de werkende vrouw (respectievelijk 7 en14 stuks in totaal) en een van de 42 gezinsflats zijn getekend.De cijfers 1 en 2 in plattegrond 1 duiden aan dat de betref-fende appartementen respectievelijk voor een of twee perso-nen bestemd zijn. De hoofdingang is rechts op tekening 1 meteen pijl aangegeven. Zij bevindt zich onder de wijkzaal envoert naar de grote hal, waardoor men tevens de eetzaal zalbereiken, De daarboven gelegen verdieping is vrijwel aan deeerste gelijk en heeft boven de eetzaal de ziekenafdeling.Het bestuur van de VOLKSWONING is terecht van hetstandpunt uitgegaan dat in deze nieuwe, aan alle eisen vandoelmatigheid en comfort te beantwoorden bebouwing, ookzoveel mogelijk centrale voorzieningen dienen te wordenaangebracht. Immers, tal van de toekomstige bewoners zul-len hun werkkring buitenshuis hebben en in de torenflatzullen in de tweepersoonskamers en tweepersoonsflats de ge-?ivll- '^^??^i -^vvlM^Sw!^'' "'Lr -- garagesTV -- winkelsr -- torenflat2 -- galerijbouw bejaardenpaviljoens3 ^ bouw drie etages4 -- vier etageshuisvesten beiden overdag afwezig zijn. Het bestuur is voort-durend met deze kwestie bezig geweest en voert ook thansnog besprekingen hierover. Eisen ten opzichte van verlich-ting van de taak van de vrouw, van meer comfort, grote be-drijfszekerheid en andere waren en zijn hierbij maatstaf,terwijl tevens de belangrijke factor der kosten voortdurendin het geding is geweest. De wekelijkse kosten zullen slechtsweinig mogen uitgaan boven het bedrag, dat men gewoonhjkvoor bepaalde zaken uitgeeft, is het gezonde standpunt, datbij besprekingen en beslissingen is ingenomen.In de douche- of bad-eel zullen warmwatervoorzieningen inde vorm van geysers of boilers worden aangebracht. Voorde te huisvesten gezinnen worden vaste wasmachines ge-plaatst, waarin het droge, te wassen goed wordt gedaan enna toevoeging van zeep en het laten toevloeien van was-water de machine wordt ingeschakeld. waarna deze de restiloet.^^^^^r^^^^^ g^^^lggf;157Tekening 1De huren voor de centrale voorzieningen -- waarover hiernameer '-- zijn uiteraard niet inbegrepen, doch voor een zo fraaieen doelmatige behuizing als de VOLKSWONING biedt,lijken de hiernaast genoemde weekhuren ons alleszins redelijk.OVERZICHT, INDELING VAN DE WONINGEN EN VOORLOPIG VASTGESTELDE HUUR 2 Wtype woningaantalwo- aantalningen beddenc.q. kamersafmetingen)nk. keuken slaapk. slaap. slaapk. badcel zitslaapk.berg- voorlopig vastge-ruimte stelde bouwhuurr>O-