37TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 4 AUGUSTUS 2012ANALYSESlechts kijken naar incidenten, hoe belangrijk ook, vernauwt de focus en leidt tot onvoldragenanalyses. De regelgeving voor corporaties moet vooral op duidelijke, pro-actieve maatregelenworden gerichtVOORKOM INCIDENTENPOLITIEK BIJREGELGEVING CORPORATIESDOOR M.J. DE GROOT, ADVOCAAT BIJ LAWTON ADVOCATEN EN TOEZICHT-HOUDER BIJ EEN CORPORATIE; HIJ VERRICHT ONDERZOEK OP HET GEBIED VANDE VOLKSHUISVESTING BIJ DE VUDe Herzieningswet, de aanpassing van regels voor corpora-ties, is op 5 juli jl. unaniem door de Tweede Kamer aange-nomen. Dit is positief in de corporatiesector ontvangen,vooral omdat de bestaande praktijk niet al te zeer wordtingeperkt. Maar de Herzieningswet heeft scherpe kantjes.Zij is vooral gebaseerd op de roep om meer toezicht door incidentenpo-litiek waaruit reactieve maatregelen voortspruiten. Aandacht voor pro-actieve maatregelen, zoals het scheppen van meer structuur op lokaalniveau met een duidelijkere norm voor de lokale corporatiebijdrage, zoumeer opleveren.Belangrijke maatregelen uit de Herzieningswet zijn het versterken vanintern en extern toezicht, vooral als reactie op incidenten in de corpora-tiebranche. Wat echter soms vergeten wordt, is dat van de 418 corpora-ties (peiljaar 2010) het overgrote deel het goed doet. Corporaties investe-ren in woningbouw ondanks de crisis en de harde aanpak met heffin-gen/belastingen. Aan hen worden voor de kerntaak (verhuur) blijkens dejurisprudentie ook nog eens zwaardere eisen gesteld. De media noemenongeveer 12 aansprekende incidenten. Ongeveer 97% van de corporatiesbleef dus buiten schot.Beter toezicht is natuurlijk altijd goed. Zeker nu de gevolgen van de inci-denten in de volkshuisvesting zeer groot kunnen zijn, blijkens de Vestia-affaire. Hoe concretiseert het wetsvoorstel dit? Extern toezicht wordtniet wezenlijk veranderd. Versterking van intern toezicht krijgt vooralde aandacht, met als maatregelen: een drempelbedrag voor goedkeuringvan de raad van toezicht. Dat was meestal al via de statuten geregeld.Verder kan de minister toezichthouders schorsen en voor ontslag voordra-gen en kunnen toezichthouders aansprakelijk zijn bij onbehoorlijkbestuur. Het zal weinig bijdragen aan het voorkomen van incidenten. Welzal het de markt van potenti?le toezichthouders kunnen verkleinen.Positief is wel dat een amendement is aangenomen dat informatie-uit-wisseling tussen in- en externe toezichthouders stimuleert.De Herzieningswet schenkt voorts aandacht aan de relatie tussengemeenten en corporaties. Terecht, want in die relatie krijgt de volks-huisvesting haar vorm. Ik schreef hier eerder over in dit tijdschrift. DeHerzieningswet wil de gemeentelijke positie versterken. Corporatieszouden te weinig bijdragen en gemeenten moeten meer kunnenafdwingen. Opvallend is dat volgens een eerder door de minister gepu-bliceerd rapport van Severijn BV, corporaties en veel gemeenten posi-tiever zijn over de samenwerking. Voor een betere analyse geeft datrapport de bouwstenen: veel gemeenten kennen geen prestatieafspra-ken. Woonvisies ontbreken soms, net als een duidelijke structuur con-form de prestatievelden van het Bbsh. De hardheid van afspraken vari-eert. Op lokaal niveau valt dus ? zij het anders dan de regering beoogt -veel te verbeteren. De maatregel uit de Herzieningswet (de Bbsh-normvoor corporaties verandert van "in acht nemen" van gemeentelijkvolkshuisvestingsbeleid naar "in redelijkheid bijdragen") zal waar-schijnlijk weinig toevoegen aan wat de regering wil bereiken. Zij wildat gemeenten regie voeren met woonvisies en dat corporaties danplannen maken, wat leidt tot prestatieafspraken. Maar het wetsvoor-stel regelt dit nu juist bewust niet, ondanks de verschillendeKamervragen hierover. De regering wil geen nieuwe planfiguur ennoemt in de Nota van Wijziging het argument van de gemeentelijkeautonomie. Het is jammer dat de Tweede Kamer hiermee genoegenneemt. De Grex-wet (die locatie-eisen en kostenverhaal bij gebiedsont-wikkeling regelt) bijvoorbeeld, geeft een keuze tussen afspraken of eenexploitatieplan. Waarom kan zo'n structuur waarbij de locale situatiewordt gestructureerd met respect voor de gemeentelijke autonomieniet in de volkshuisvesting? Het hart van de volkshuisvesting zou eenheldere structuur krijgen, waarmee veel misverstanden worden voor-komen.Slechts kijken naar incidenten, hoe belangrijk ook, vernauwt de focus enleidt tot onvoldragen analyses. In plaats van volstaan met reactievemaatregelen zou de aandacht vooral ook op duidelijke, pro-actieve maat-regelen moeten worden gericht. Met incidentenpolitiek lukt dat niet. Nade zomer is de behandeling van de Herzieningswet in de Eerste Kamer,maar ook een parlementaire enqu?te gepland. Het zou mooi zijn als ditaspect hierbij nu de aandacht krijgt die het verdient. De negatieve sfeerdie wat te gemakkelijk over de hele corporatiesector wordt uitgesmeerden die leidt tot een roep om (naar het lijkt) alleen maar meer en strengertoezicht zou wat kunnen verminderen. En dat verdient het overgrote,goed presterende deel van de sector.